Από τον νατοϊκό πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου, ή μάλλον τον Ψυχρό Πόλεμο, είχαν να ανακύψουν τόσο βαθιές πολιτικές διαφορές ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση όσο στην περίπτωση των προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία. Δεν είναι μόνο ότι η Ρωσία και ο πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, τάχθηκαν ανοιχτά υπέρ του υποψηφίου Βίκτορ Γιανούκοβιτς, ο οποίος υπόσχεται στενές σχέσεις με τη Μόσχα, ενώ η Ευρώπη και οι ΗΠΑ υποστηρίζουν -αν και πιο έμμεσα- τον Βίκτορ Γιουστσένκο. Το θέμα είναι ότι αμφότερες οι πλευρές -αντίπαλες σε αυτό που βαφτίσθηκε «ψυχροπολεμικού τύπου αντιπαράθεση» από μία μοσχοβίτικη επενδυτική εταιρεία- διατύπωσαν εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις για τα τεκταινόμενα στην Ουκρανία.
Ο Πούτιν χαρακτήρισε μέσω εκπροσώπου του Κρεμλίνου την εκλογική διαδικασία «ειλικρινή και ανοιχτή», μια εκτίμηση εντελώς διαφορετική από αυτές της E.E., των ΗΠΑ και του ΟΑΣΕ. Τα αποτελέσματα των εκλογών της Κυριακής έδειξαν νίκη για τον υποψήφιό του, του οποίου ο αντίπαλος αμφισβητεί τη διαδικασία καταμέτρησης. O Αμερικανός γερουσιαστής και επικεφαλής της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Ρίτσαρντ Λούγκαρ, ο οποίος ηγήθηκε της αμερικανικής αποστολής στην Ουκρανία, αναφέρθηκε σε ένα «σχέδιο βίαιης εκλογικής νοθείας». O πρόεδρος της ρωσικής Βουλής, Μπόρις Γκρισλόφ, του οποίου η παρουσία λειτούργησε ως αντίβαρο σε αυτήν του Λούγκαρ, σχολίασε από την πλευρά του ότι οι εκλογές ήταν εξαιρετικά δημοκρατικές. H κατάρρευση του σοβιετικού μπλοκ υποτίθεται ότι είχε στόχο την εξάλειψη των παλιών διαφορών στην Ευρώπη. Για κάποιο διάστημα ακόμη και οι λέξεις Ανατολή και Δύση ηχούσαν μάλλον αναχρονιστικές καθώς οι πρώην σοβιετικές δημοκρατίες και οι δορυφόροι της ανατολικής Ευρώπης υιοθετούσαν -έστω διστακτικά- τη δημοκρατία.
Σύγκρουση συμφερόντων
Σταδιακά, όμως, εμφανίστηκε ένας νέος διχασμός, ο οποίος καθοριζόταν όχι από αντιμαχόμενες πολιτικές ιδεολογίες αλλά από αντικρουόμενα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, καθώς και αντιφατικές αντιλήψεις για την έννοια της δημοκρατίας.
Στη Ρωσία του Πούτιν, η χρήση κυβερνητικών κονδυλίων για την υποστήριξη «ημέτερων» υποψηφίων ή ο κρατικός έλεγχος των μέσων ενημέρωσης (δύο παράγοντες που επικρίθηκαν έντονα από τους διεθνείς παρατηρητές στην Ουκρανία) είναι θεμιτά εργαλεία στην πολιτική. Το ίδιο ισχύει και για την εκμετάλλευση του προσωπικού κύρους του προέδρου για τον επηρεασμό των εκλογών ή, ακόμη, και των αναμετρήσεων εκτός συνόρων. O Πούτιν παραβίασε το αποδεκτό διπλωματικό πρωτόκολλο, τασσόμενος τόσο ανοιχτά υπέρ του Γιανούκοβιτς, φιλοξενώντας τον στη Μόσχα και μεταβαίνοντας στην Ουκρανία πριν από κάθε γύρο των εκλογών. Φανταστείτε την αντίδραση αν ο πρόεδρος του Μεξικού, Βιτσέντε Φοξ, ανακατευόταν ενεργά στην προεκλογική εκστρατεία του προέδρου Μπους ή το αντίστροφο. O Ρώσος πρόεδρος παραβίασε εξάλλου το διπλωματικό πρωτόκολλο όταν συνεχάρη τον Γιανούκοβιτς για τη νίκη, την οποία ο αντίπαλός του δεν είχε καν αναγνωρίσει, όπως άλλωστε ο μέντοράς του, ο απερχόμενος πρόεδρος Λεονίντ Κούτσμα.
«Υπάρχει χάσμα αξιών μεταξύ Ρωσίας από τη μία και της υπόλοιπης Ευρώπης από την άλλη», σχολίασε η αναλύτρια στο μοσχοβίτικο Κέντρο Κάρνεγκι, Μάσα Λίπμαν. Ηταν αναπόφευκτο ότι η Ουκρανία θα γινόταν πεδίο μάχης.
