Εχει περάσει πάνω από ένας χρόνος από την ημέρα που η Ρωσία αναζωογόνησε τις ελπίδες του κόσμου στο Γιοχάνεσμπουργκ και ανέτρεψε το δυσμενές κλίμα της Διάσκεψης, όταν δεσμεύτηκε προφορικά ότι θα επικυρώσει σύντομα το Πρωτόκολλο του Κιότο. Από εκείνη την ημέρα, όχι μόνο δεν το έχει κάνει, αντίθετα έχει επιδοθεί σε ένα μπαράζ αλληλοσυγκρουόμενων δηλώσεων, «παίζοντας με τα νεύρα» των υπόλοιπων συμβαλλόμενων μερών του Πρωτοκόλλου. Πιο πρόσφατη η δήλωση του κυβερνητικού συμβούλου, Αντρέι Ιλαριόνοφ, ο οποίος -ούτε λίγο ούτε πολύ- σχεδόν απέκλεισε το ενδεχόμενο της επικύρωσης, λέγοντας πως το Πρωτόκολλο «θέτει περιορισμούς στην οικονομική ανάπτυξη της Ρωσίας».
Τι σημαίνουν όλα αυτά; Η Ρωσία έχει αποφασίσει να απέχει τορπιλίζοντας το Πρωτόκολλο ή μήπως με αυτόν τον τρόπο προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το ρόλο-κλειδί που έχει αποκτήσει ώστε να κερδίσει όσα περισσότερα μπορεί;
Καθοριστικός παράγων
Το Πρωτόκολλο απαιτεί από τις ανεπτυγμένες χώρες να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που επιδεινώνουν το φαινόμενο των θερμοκηπίου. Προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή και να γίνει διεθνής δεσμευτικός νόμος πρέπει να επικυρωθεί από 55 χώρες που εκπέμπουν συνολικά το 55% των αερίων του πλανήτη. Η Ρωσία που εκπέμπει περίπου 17% των αερίων του θερμοκηπίου είναι η μόνη χώρα που απομένει για να συμπληρωθεί αυτό το ποσοστό, αφού οι ΗΠΑ -ο μεγαλύτερος ρυπαντής με 25%- αρνείται πεισματικά να το πράξει. Με δεδομένο αυτό, η υπογραφή από την πλευρά της Ρωσίας σημαίνει ότι το Πρωτόκολλο θα μπορέσει να επικυρωθεί και να μετατραπεί σε διεθνή δεσμευτικό νόμο, χωρίς τη βοήθεια των ΗΠΑ.
Οταν ένα χρόνο μετά το Γιοχάνεσμπουργκ η Ρωσία δεν είχε προχωρήσει ακόμα σε επικύρωση, ο πρόεδρος Πούτιν ερωτήθηκε σχετικά. Τότε δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να προχωρήσει στην επικύρωση, φάνηκε, όμως, πιο διστακτικός και φυσικά δεν μίλησε καθόλου για το πότε σκοπεύει να κάνει κάτι τέτοιο. Εκτός από τον πρόεδρο Πούτιν σε δηλώσεις -συχνά αντιφατικές- για το θέμα επιδίδονται κατά καιρούς και άλλα στελέχη της κυβέρνησης, αλλά και σύμβουλοι, όπως ο Αντρέι Ιλαριόνοφ, από τα χείλη του οποίου προήλθε η τελευταία δήλωση, που προκάλεσε παγκόσμια αναστάτωση.
Το γεγονός ότι ουσιαστικά κρατά στα χέρια της την επικύρωση του Πρωτοκόλλου έχει δώσει στη Ρωσία τα περιθώρια να «παίζει βρώμικα» με το Κιότο, αλλάζοντας συνέχεια στάση προσπαθώντας με αυτόν τον τρόπο να διαπραγματευτεί οφέλη. Καταρχήν είναι γνωστό ότι το λόμπι του πετρελαίου στη χώρα είναι πολύ ισχυρό και σίγουρα έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην καθυστέρηση της επικύρωσης. Από την άλλη μεριά η Ρωσία πρόκειται να αποκομίσει σημαντικά οικονομικά οφέλη αν επικυρωθεί το Κιότο, από την αγοραπωλησία ρύπων. Κάθε υπέρβαση των ορίων εκπομπών μιας χώρας θα πρέπει να εξαγοράζεται από κάποια άλλη χώρα που θα έχει παράξει λιγότερους ρύπους από αυτούς για τους οποίους είχε δεσμευτεί. Η Ρωσία θα ανήκει στη δεύτερη κατηγορία με αποτέλεσμα να πουλά ακριβά τα δικά της όρια σε άλλες χώρες. Αρα δεν είναι ότι δεν θέλει ή δεν τη συμφέρει να το επικυρώσει, απλώς κερδίζει χρόνο, για να ζυγίσει τα κέρδη και τις ζημιές. Στο μεταξύ απορροφά τις τεράστιες πετρελαϊκές επενδύσεις, που γίνονται εκεί από ξένες εταιρείες, ενώ δεν αποκλείεται να έχει μπει σε διαπραγματεύσεις κάτω από το τραπέζι και με τις ΗΠΑ, οι οποίες πιθανόν να είναι διατεθειμένες να προσφέρουν ανταλλάγματα προκειμένου η Ρωσία να μην επικυρώσει…
«Παραμένουμε αισιόδοξοι»
Γι’ αυτό και ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ, Μάικλ Ουίλιαμς, σχολιάζοντας τη δήλωση τού Ιλαριόνοφ, παρέμεινε ψύχραιμος, έχοντας συνηθίσει πλέον το παιχνίδι της Ρωσίας: «Παρότι η Ρωσία στέλνει αντιφατικά μηνύματα τους τελευταίους έξι μήνες, ο πρόεδρος Πούτιν δεν απέκλεισε την επικύρωση. Παραμένουμε αισιόδοξοι ότι θα επικυρώσει», είπε. Στο ίδιο πνεύμα και οι δηλώσεις της επιτρόπου Περιβάλλοντος της Ε.Ε., Μαργκότ Βάλστρομ: «Το Πρωτόκολλο του Κιότο δεν έχει πεθάνει. Κρατάει απλώς την αναπνοή του, περιμένοντας την επικύρωση της Ρωσίας…»
