Οι σχέσεις μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης αναδεικνύονται στην πρώτη, κρίσιμη δοκιμασία της θεαματικής προσέγγισης μεταξύ Κρεμλίνου και Λευκού Οίκου, μιας από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές παρενέργειες της διεθνούς, αντιτρομοκρατικής Σταυροφορίας του Τζορτζ Μπους μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Δύο υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Ουάσιγκτον, ο υπουργός Ενέργειας Σπένσερ Εϊμπραμ και ο υφυπουργός Εξωτερικών Τζον Μπόλτον αναμένονταν χθες στη Μόσχα για σημαντικές συνομιλίες με τη ρωσική κυβέρνηση, με επίκεντρο το πρόσφατο, δεκαετούς διάρκειας πρόγραμμα συνεργασίας μεταξύ Ρωσίας και Ιράν στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.
Συνολικού ύψους 800 εκατομμυρίων δολαρίων, το εν λόγω πρόγραμμα προβλέπει την κατασκευή έξι νέων πυρηνικών αντιδραστήρων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στο Ιράν, με ρωσική τεχνογνωσία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ φοβούνται ότι το ισλαμικό καθεστώς της Τεχεράνης θα χρησιμοποιήσει τη ρωσική τεχνογνωσία για να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα -όπλα τα οποία, ας σημειωθεί, ήδη διαθέτει το Ισραήλ- αν και η Μόσχα έχει διαβεβαιώσει με κατηγορηματικό τρόπο τους Αμερικανούς ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται επ’ ουδενί λόγω να συμβεί.
Πιέσεις
Χαρακτηριστικό του κλίματος και των πιέσεων που ασκούνται από την Ουάσιγκτον θεωρείται το δημοσίευμα που εμφανίστηκε στην αμερικανική εφημερίδα «Ουάσιγκτον Ποστ», την ώρα που οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι ταξίδευαν για τη Μόσχα, σύμφωνα με το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο προληπτικών πληγμάτων εναντίον του πυρηνικού αντιδραστήρα της Μπουσέχρ, εφόσον επαληθευθούν οι υποψίες περί κατασκευής πυρηνικών όπλων. Ενα σενάριο που διέψευσε, πάντως, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος. Αποστάσεις από τη σκληρή γραμμή της κυβέρνησης Μπους, που συγκαταλέγει το Ιράν, μαζί με το Ιράκ και τη Βόρεια Κορέα στον διαβόητο «Αξονα του Κακού», σπεύδει να λάβει και η Ευρωπαϊκή Ενωση, όπως έδειξε η επίσημη επίσκεψη του Χαβιέ Σολάνα στην ιρανική πρωτεύουσα. Μιλώντας στους δημοσιογράφους μετά τις χθεσινές συναντήσεις του με Ιρανούς αξιωματούχους, ο εκπρόσωπος εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ενωσης αναγνώρισε ότι «υπάρχουν διαφωνίες, παραλλαγές στον τρόπο αντιμετώπισης του Ιράν» μεταξύ Ευρωπαίων και Αμερικανών, για να προσθέσει: «Το Ιράν είναι μία σημαντική χώρα, μια περιφερειακή δύναμη, ένας υπολογίσιμος παράγοντας για τη διατήρηση της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή».
Παρομοιώσεις
Στο μεταξύ αίσθηση προκάλεσε άρθρο του πρώην διευθυντή της CIA, Τζέιμς Γούσλεϊ, στην αμερικανική εφημερίδα «Γουόλ Στριτ Τζόρναλ», που παρομοιάζει το ισλαμικό καθεστώς της Τεχεράνης με το σοβιετικό καθεστώς του 1988, ή τη γαλλική μοναρχία το 1788 – ένα βήμα πριν την ολοκληρωτική κατάρρευση. Το συμπέρασμα του Γούσλεϊ είναι ότι οι μετριοπαθείς κληρικοί της πτέρυγας του προέδρου Χαταμί έχουν χάσει τον έλεγχο της κατάστασης και ότι η αλλαγή θα έρθει από τα κάτω, σαρώνοντας όλες τις παραλλαγές του ισλαμισμού.
