Δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από μια παλαιομοδίτικη σύνοδο κορυφής στο Κρεμλίνο, μεταξύ δύο άλλοτε αντίπαλων υπερδυνάμεων και τη σύναψη μιας συνθήκης για τα πυρηνικά, για να ενθουσιαστεί ο κόσμος.
Κι αυτό ακριβώς συνέβη τις προηγούμενες ημέρες στη Μόσχα. Ωστόσο, η μείωση των πυρηνικών πυραύλων, όσες χιλιάδες κεφαλές και αν αφορά κάθε φορά, σπανίως φαίνεται ότι είναι σημαντική, καθώς έρχεται απλώς να επιβεβαιώσει την ασχετοσύνη τους. Αυτή η σύνοδος μεταξύ του Αμερικανού και Ρώσου προέδρου ήταν πράγματι μια υποσημείωση στην ιστορία, μια αργοπορημένη κίνηση για την ταφή του Ψυχρού Πολέμου, αρκετά αργότερα από την ανακήρυξη του θανάτου του. Μετά δυσκολίας μπορεί να θεωρηθεί σημαντική εξέλιξη στις διεθνείς σχέσεις.
Ωστόσο, διεξάγεται αυτή την εβδομάδα μια άλλη σύνοδος, που φαίνεται να έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία: η συνάντηση του κ. Πούτιν με τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Εχει σημασία επειδή οι συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και υπόλοιπης Ευρώπης αφορούν το μέλλον. Μια συνάντηση Ρωσίας-Αμερικής ανήκει κατ’ αρχήν στο παρελθόν.
Ενδεχομένως αυτό να ηχεί υπερβολικό. Εκ πρώτης όψεως, η ρωσο-ευρωπαϊκή συνάντηση δεν φαίνεται σημαντική. Πιθανώς θα καταναλώσουν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους, διαφωνώντας για το μέλλον του Καλίνινγκραντ, την πόλη που άλλοτε λεγόταν Κένιγκσμπεργκ, την υπερήφανη πρωτεύουσα της ανατολικής Πρωσίας. Ωστόσο, το Καλίνινγκραντ λειτουργεί αποπροσανατολιστικά. Αυτή η συνάντηση ενδιαφέρει, όχι μόνο τη Ρωσία ή την E.E., αλλά την παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα.
Αποτελεί ειρωνεία ότι ο πρόεδρος Μπους έθεσε πρώτος το θέμα, στο Βερολίνο, την περασμένη εβδομάδα. Αναφέρθηκε στο κοινό καθήκον ΗΠΑ και Ευρώπης να «ενθαρρύνουν το ρωσικό λαό να βρει το μέλλον του στην Ευρώπη και με την Αμερική». Προσέξτε πώς διέγραψε τις προθέσεις.
«Η Ρωσία έχει την καλύτερη ευκαιρία της από το 1917 να γίνει μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας», είπε. «Μια Ρωσία εν ειρήνη με τους γείτονές της, που σέβεται τα νόμιμα δικαιώματα των μειονοτήτων, είναι ευπρόσδεκτη στην Ευρώπη».
Ολ’ αυτά ηχούν ευχάριστα στα ρωσικά αυτιά. Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι συνέβη το ίδιο και στις δυτικοευρωπαϊκές πρωτεύουσες. O κ. Μπους φαίνεται ότι δεν συμβουλεύτηκε κανέναν πριν μιλήσει.
Το μέλλον στην Ευρώπη
Το μέλλον της Ρωσίας είναι ως περιφερειακής δύναμης στην Ευρώπη. Αυτή είναι η κύρια πηγή και κατεύθυνση του εμπορίου και των ξένων επενδύσεών της. Οι πολιτιστικοί της δεσμοί είναι με την Ευρώπη.
Η Ρωσία είναι ένα φυσικό τμήμα αυτού που κάποτε ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ αποκάλεσε «κοινό ευρωπαϊκό σπίτι». Είναι καιρός οι ηγέτες της περιοχής να το αντιμετωπίσουν. Σημαίνει πλήρη ένταξη στην E.E. με όλες τις προϋποθέσεις για την ενσωμάτωση σε μια ενιαία αγορά και μια κοινή εξωτερική και αμυντική πολιτική; Στη Μόσχα, η κοινή γνώμη έχει στραφεί προς την πλήρη ένταξη στην Ε.Ε.
Οσο για τους ηγέτες της E.E., αυτοί το γνωρίζουν και το φοβούνται. Είναι ήδη προβληματισμένοι με την επικείμενη διεύρυνση και έχουν λάβει δεσμεύσεις για μεταρρυθμίσεις. Το τελευταίο πράγμα που θα ήθελαν, είναι να αναζητήσουν τρόπους προσαρμογής και ένταξης μιας χώρας με πληθυσμό μεγαλύτερο από εκείνον της Γερμανίας και της Γαλλίας μαζί και μιας οικονομίας μικρότερης από εκείνη της Ολλανδίας.
