H εποχή της επίπλαστης ευφορίας στις σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας, που εγκαινιάστηκε με τη συστράτευση του Βλαντιμίρ Πούτιν στον αμερικανικό «πόλεμο κατά της διεθνούς τρομοκρατίας» φτάνει στο καθόλα προβλέψιμο τέλος της. Σε μια νέα, θεαματική εκδήλωση της αποφασιστικότητας των ΗΠΑ να δημιουργήσουν ισχυρά προγεφυρώματα στην παραδοσιακή σφαίρα επιρροής της Μόσχας, στον Καύκασο και την Κεντρική Ασία, η Ουάσιγκτον αποφάσισε να στείλει στρατιωτικούς «ειδικούς» στη Γεωργία, επικαλούμενη την ανάγκη εξόντωσης θυλάκων της Αλ Κάιντα, μια ενέργεια που συναντά την κατηγορηματική, όσο και ατελέσφορη, απ’ ό,τι φαίνεται, αντίδραση της ρωσικής κυβέρνησης.
Οπως δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Διοίκησης των ευρωπαϊκών στρατευμάτων, αντισυνταγματάρχης Εντουαρντ Λούμις, ομάδα 40 Αμερικανών ειδικών έχει ήδη επισκεφθεί τη Γεωργία, ενώ οι ΗΠΑ έχουν παραδώσει στην κυβέρνηση Σεβαρντνάτζε στρατιωτικά ελικόπτερα που προορίζονται για την καταπολέμηση της «ισλαμικής τρομοκρατίας». Την επικείμενη άφιξη Αμερικανών στρατιωτικών επιβεβαίωσε στην Τιφλίδα η εκπρόσωπος του υπουργείου Αμυνας, Σορένα Εσακίγια.
Ψυχρολουσία για τον Πούτιν
Η εξέλιξη αυτή αποτέλεσε μια νέα ψυχρολουσία για τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ύστερα από την εγκατάσταση αμερικανικών στρατευμάτων στις πρώην σοβιετικές Δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας, Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν και Κιργιζιστάν. «Ενδεχόμενη ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στη Γεωργία απειλεί να επιδεινώσει την ήδη σοβαρή κατάσταση στην περιοχή», δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ORT ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Ιγκόρ Ιβανόφ, προσθέτοντας: «Αυτή είναι η θέση μας, όπως πολύ καλά γνωρίζει η Ουάσιγκτον».
Τις προηγούμενες εβδομάδες, η Μόσχα κατηγορούσε ανοιχτά τη φιλοαμερικανική κυβέρνηση του Εντβαρντ Σεβαρντνάτζε ότι ανέχεται την παρουσία μαχητών της Αλ Κάιντα στην κοιλάδα Πανκίσι, την οποία ο ρωσικός Τύπος χαρακτηρίζει ως «μίνι Αφγανιστάν». Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, οι εξτρεμιστές του Μπιν Λάντεν ενισχύουν τους ισλαμιστές αυτονομιστές της Τσετσενίας στον αγώνα τους εναντίον των ρωσικών στρατευμάτων. Μάλιστα, ορισμένοι Ρώσοι αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Αμυνας, Σεργκέι Ιβανόφ, δεν δίστασαν να υποστηρίξουν ότι ο ίδιος ο Μπιν Λάντεν ενδέχεται να κρύβεται στην εν λόγω περιοχή -ένας ισχυρισμός που διαψεύσθηκε ως αποκύημα καλπάζουσας φαντασίας από την Τιφλίδα.
Ο «ψυχολογικός πόλεμος» του Κρεμλίνου είχε στόχο να πειθαναγκασθεί ο Σεβαρντνάτζε να δεχθεί την εγκατάσταση ρωσικών στρατευμάτων στη χώρα του στο όνομα του πολέμου κατά της τρομοκρατίας. Ωστόσο, η γεωργιανή κυβέρνηση, διά στόματος του υφυπουργού Ασφαλείας, Ιράκλι Αλαζάνια, απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο συμμετοχής των Ρώσων στον «αντιτρομοκρατικό» αγώνα.
Η Μόσχα έχει κάθε λόγο να φοβάται ότι η κυβέρνηση Σεβαρντνάτζε, ενισχυμένη πολιτικά από την αμερικανική στρατιωτική παρουσία, θα έχει στο εξής λυμένα τα χέρια της ώστε να ξεκαθαρίσει την κατάσταση στους δύο προβληματικούς θύλακες της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας, όπου ισχυρές μειονότητες με την ανομολόγητη υποστήριξη της Ρωσίας έχουν μεταβληθεί εδώ και χρόνια σε κράτη εν κράτει, διεκδικώντας την αυτονομία τους.
Καίριος ο ρόλος της
Με πληθυσμό πέντε εκατομμύρια κατοίκους και γεωγραφική θέση που την αναδεικνύει σε κρίσιμη γέφυρα ανάμεσα στη Δύση και την πλούσια σε πετρέλαια Κασπία Θάλασσα, η Γεωργία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον ακήρυκτο αγώνα μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων για σφαίρες επιρροής στην περιοχή. H σημασία της ενισχύεται και από το μεγάλο παιχνίδι των αγωγών πετρελαίου, καθώς οι Αμερικανοί ευνοούν τη διοχέτευση των πετρελαίων του Αζερμπαϊτζάν μέσω Γεωργίας και Τουρκίας στις δυτικές αγορές, προκαλώντας την αντίδραση της Ρωσίας αλλά και του Ιράν.
