Οξεία απάντηση έδωσε χθες η κυβέρνηση στην Τουρκία, η οποία αντέδρασε στην απόφαση του ελληνικού υπουργείου Παιδείας για αναστολή της λειτουργίας οκτώ μειονοτικών σχολείων στη Θράκη για το σχολικό έτος 2026-2027. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών Οντζού Κετσελί, σε ανακοίνωσή του, έκανε λόγο για παραβίαση των διατάξεων της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάννης. Από την πλευρά της Ελλάδας, σε ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας αναφέρεται ότι το ζήτημα «ανέκυψε ως συνέπεια του δημογραφικού προβλήματος που ταλανίζει όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο».
«Η χώρα μας απαρεγκλίτως τηρεί τις δεσμεύσεις της όπως απορρέουν από τη Συνθήκη της Λωζάννης στον τομέα της εκπαίδευσης», τονίζει το υπ. Παιδείας.
«Η σχεδόν πλήρης εξαφάνιση του ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης οφείλεται όχι σε δημογραφικές τάσεις, αλλά στις μεθοδευμένες κρατικές πολιτικές εκδιώξεων των περασμένων δεκαετιών και στον τομέα αυτό η πραγματικότητα των αριθμών είναι αμείλικτη», τόνισε το ελληνικό υπουργείο Παιδείας, προσθέτοντας ότι «η χώρα μας απαρεγκλίτως τηρεί τις δεσμεύσεις της όπως απορρέουν από τη Συνθήκη της Λωζάννης στον τομέα της εκπαίδευσης». Ειδικότερα, η απόφαση για αναστολή ελήφθη στο πλαίσιο σειράς ετήσιων σχετικών αποφάσεων του υπουργείου Παιδείας για όλη την Ελλάδα όταν ο αριθμός των εγγραφών μειώνεται από τα ελάχιστα όρια που έχει θέσει ο νόμος. Μετά την αναστολή λειτουργίας των οκτώ σχολείων (ένα στον Εβρο, πέντε στη Ροδόπη και δύο στην Ξάνθη) ο συνολικός αριθμός τους στη Θράκη μειώνεται σε 76.
«Καταδικάζουμε την απόφαση της Ελλάδας να κλείσει ακόμη οκτώ δημοτικά σχολεία που ανήκουν στην Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης, με την αιτιολογία του ανεπαρκούς αριθμού μαθητών. Η δημιουργία νέων εμποδίων στις εγγραφές της πρώτης τάξης στο 1ο Τουρκικό Μειονοτικό Δημοτικό Σχολείο Ξάνθης αποτελεί ακόμη ένα παράδειγμα των συστηματικών πρακτικών που αποσκοπούν στη σταδιακή αποδυνάμωση των εκπαιδευτικών δικαιωμάτων της Τουρκικής Μειονότητας της Δυτικής Θράκης. Οι συγκεκριμένες αποφάσεις και πρακτικές συνιστούν παραβίαση των διατάξεων της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάννης», ανέφερε η ανακοίνωση του εκπροσώπου του τουρκικού ΥΠΕΞ, συνεχίζοντας: «Καλούμε εκ νέου την Ελλάδα, η οποία εξακολουθεί να αποφεύγει την εφαρμογή των αποφάσεων διεθνών δικαστηρίων που διαπιστώνουν παραβιάσεις δικαιωμάτων εις βάρος της Τουρκικής Μειονότητας της Δυτικής Θράκης, καθώς και των συστάσεων των κυριότερων ευρωπαϊκών θεσμών, να ενεργήσει σύμφωνα με τις συμβατικές της υποχρεώσεις σχετικά με τα δικαιώματα των μειονοτήτων και τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Η Τουρκία θα συνεχίσει να στηρίζει με αποφασιστικότητα τον αγώνα της Τουρκικής Μειονότητας της Δυτικής Θράκης για την προάσπιση των δικαιωμάτων και των έννομων συμφερόντων της».
Προνομιακό πλαίσιο
Το ελληνικό υπουργείο Παιδείας ανέφερε ότι στην περίπτωση της μείωσης του μαθητικού πληθυσμού, η Ελλάδα έχει θεσμοθετήσει προνομιακό πλαίσιο στήριξης της μειονοτικής εκπαίδευσης, εφαρμόζοντας τη Συνθήκη της Λωζάννης και τα μορφωτικά πρωτόκολλα. Ενδεικτικό είναι ότι το όριο για την αναστολή λειτουργίας των δημοσίων σχολείων είναι 15 μαθητές με έναν εκπαιδευτικό ανά τμήμα, ενώ για τα μειονοτικά σχολεία είναι 9 μαθητές με δύο εκπαιδευτικούς ανά τμήμα, καθώς στα μειονοτικά σχολεία υπάρχει ελληνόγλωσσο και μειονοτικό πρόγραμμα, που γίνεται στην τουρκική γλώσσα. Τα οκτώ σχολεία που τίθενται σε αναστολή είναι διθέσια, κάτι που αντιστοιχεί στα μονοθέσια δημόσια σχολεία.
Μάλιστα, όπως ανέφερε χθες στην «Κ» η Μαίρη Κοσμίδου, διευθύντρια της Περιφερειακής Διεύθυνσης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, λόγω της προνομιακής μεταχείρισης των μειονοτικών σχολείων ανεστάλη η λειτουργία λιγότερων μειονοτικών σχολείων από ό,τι θα έπρεπε βάσει θεσμικού πλαισίου. Χαρακτηριστικά, το 2023, λόγω της συρρίκνωσης του μαθητικού πληθυσμού, θα έπρεπε να είχε ανασταλεί η λειτουργία 38 μειονοτικών σχολείων, αλλά τελικά η απόφαση ήταν μόνο για εννέα.
Παράλληλα, η ελληνική πολιτεία αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου τα λειτουργικά έξοδα των μειονοτικών σχολείων, συμπεριλαμβανομένης της καθαριότητας. Την κρατική χρηματοδότηση διαχειρίζεται, όμως, η εκάστοτε σχολική εφορεία, τα μέλη της οποίας προέρχονται και εκλέγονται από τους ίδιους τους γονείς των μαθητών. Αυτό, όπως αναφέρει διοικητικό στέλεχος στη Θράκη, έχει αποτύπωμα στον εξοπλισμό των μειονοτικών σχολείων, ο οποίος συχνά υπερέχει έναντι των δημοσίων. «Στο ίδιο πλαίσιο, και στην περίπτωση της αναστολής λειτουργίας μειονοτικής σχολικής μονάδας η πολιτεία αναλαμβάνει τη μεταφορά των μαθητών», παρατήρησε στην «Κ» η κ. Κοσμίδου.
Το ελληνικό υπουργείο Παιδείας προσθέτει μία παράμετρο που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική. «Υπάρχει και στους γονείς των μειονοτικών μαθητών η ελεύθερη επιλογή της σχολικής κοινότητας στην οποία θα φοιτήσουν τα παιδιά τους. Ως εκ τούτου, είναι δεδομένο ότι ο σχολικός χάρτης αλλάζει, ακολουθώντας τη νέα τάση, όπου οι μαθητές έχουν την ευκαιρία της πλήρους αξιοποίησης των νέων προγραμμάτων σπουδών, μεγαλύτερης κοινωνικοποίησης, εγγύτητας σε εξειδικευμένους φορείς εκπαίδευσης και εν γένει φοίτησης σε περιοχές όπου παρέχονται περισσότερες ευκαιρίες για εκπαίδευση και σφαιρική μόρφωση». Το υπουργείο Παιδείας υπενθυμίζει ότι επαναλειτούργησε το μειονοτικό σχολείο Κέχρου, ενώ το μειονοτικό σχολείο Παλαιού Ζυγού δεν επαναλειτούργησε επειδή διαπιστώθηκε ότι τα δικαιολογητικά εγγραφής ήταν παράνομα.
«Είναι απολύτως καταδικαστέα οποιαδήποτε μεθόδευση για επαναλειτουργία μειονοτικών σχολείων μέσω της υποβολής αιτήσεων για ψευδή δικαιολογητικά ή –πολύ χειρότερα– η εργαλειοποίηση μικρών παιδιών ως πιόνια που μετακινούνται αναλόγως των αποφάσεων εξωθεσμικών κέντρων», σημείωσε το υπουργείο Παιδείας.
