Σύμφωνα με τα ευρήματα της ετήσιας έκθεσης της Petrofin Research για την παγκόσμια ναυτιλιακή χρηματοδότηση, η έκθεση των ελληνικών τραπεζικών ιδρυμάτων στην ποντοπόρο ναυτιλία κατέγραψε αξιοσημείωτη ανοδική πορεία κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους. Συγκεκριμένα, η συνολική χρηματοδοτική έκθεση των ελληνικών τραπεζών, η οποία ενσωματώνει στο σύνολό της τόσο τα ήδη εκταμιευμένα ποσά όσο και τις εγκριθείσες αλλά μη εκταμιευμένες πιστωτικές δεσμεύσεις, διαμορφώθηκε στα 23,6 δισ. δολάρια στο τέλος του 2025. Το μέγεθος αυτό παρουσιάζει σημαντική αύξηση σε σύγκριση με τα 18 δισ. δολάρια που είχαν καταγραφεί το 2024, αντανακλώντας καθαρή επέκταση των χαρτοφυλακίων κατά 5,6 δισ. δολάρια ή, σε ποσοστιαίους όρους, μια εντυπωσιακή ετήσια ανάπτυξη της τάξης του 37%. Παράλληλα, το μερίδιο αγοράς των εγχώριων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων επί του συνόλου των σαράντα κορυφαίων ναυτιλιακών τραπεζών παγκοσμίως ενισχύθηκε στο 7,8% από 6,1% το προηγούμενο έτος, καλύπτοντας μέρος της υποχώρησης που εμφάνισαν ορισμένοι παραδοσιακοί ευρωπαϊκοί τραπεζικοί όμιλοι.
Η εξέταση των επιμέρους μεγεθών για τις τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες, οι οποίες εκπροσωπούν τη χώρα στην παγκόσμια κατάταξη των Top 40, αναδεικνύει την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος στην κορυφή των εγχώριων χρηματοδοτών, με το συνολικό της χαρτοφυλάκιο να ανέρχεται στα 6,5 δισ. δολάρια. Σε πολύ μικρή απόσταση ακολουθεί η Eurobank, της οποίας η συνολική έκθεση διαμορφώνεται στα 6,3 δισ. δολάρια, ενώ το ναυτιλιακό χαρτοφυλάκιο της Τράπεζας Πειραιώς καταγράφεται στα 6,1 δισ. δολάρια. Την τετράδα των συστημικών ομίλων συμπληρώνει η Alpha Bank, με ναυτιλιακές χρηματοδοτήσεις ύψους 4,7 δισ. δολαρίων. Πέρα από τους τέσσερις αυτούς ομίλους, η μελέτη παρακολουθεί συμπληρωματικά μια ευρύτερη ομάδα 60 επιπλέον τραπεζών παγκοσμίως, οι οποίες συνεισφέρουν αθροιστικά περίπου 45 δισ. δολάρια στη διεθνή ναυτιλιακή πίστη. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται και μικρότερα ελληνικά ιδρύματα, όπως η Aegean Baltic Bank και η Credia Bank.
Σε διεθνές επίπεδο, η συνολική χρηματοδοτική έκθεση των σαράντα μεγαλύτερων τραπεζών (Top 40) ανήλθε στα 300,6 δισ. δολάρια, σημειώνοντας ετήσια άνοδο 6% σε σχέση με τα 283,6 δισ. δολάρια του προηγούμενου έτους. Εάν στο μέγεθος αυτό προστεθούν και οι υπόλοιπες 60 τράπεζες που παρακολουθούνται, το άθροισμα των 100 αυτών ιδρυμάτων αγγίζει τα 345 δισ. δολάρια. Ωστόσο η συνολική παγκόσμια τραπεζική έκθεση στην παγκόσμια ναυτιλία, εάν συμπεριληφθούν όλες οι τοπικές και περιφερειακές τράπεζες, εκτιμάται από την Petrofin Research ότι ανέρχεται στο επίπεδο των 425 δισ. δολαρίων. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει λίγο περισσότερο από το 60% της συνολικής παγκόσμιας ναυτιλιακής χρηματοδότησης, η οποία, εάν ενσωματώσει κάθε μορφή πίστωσης –συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών leasing, των οργανισμών εξαγωγικών πιστώσεων (export finance) και των εναλλακτικών παρόχων– διαμορφώνεται προσεγγιστικά στα 680 δισ. δολάρια.
Οι τάσεις που διαμόρφωσαν αυτή την εικόνα σχετίζονται άμεσα με τις γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις. Η αυστηρή δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ προκάλεσε προσωρινές πιέσεις στη χρηματοδότηση μέσω κινεζικών εταιρειών leasing, ωθώντας πολλούς πλοιοκτήτες να στραφούν στην παραδοσιακή τραπεζική πίστη για αναχρηματοδοτήσεις και νέες καλύψεις. Επιπλέον, η άνοδος του τραπεζικού δανεισμού υποστηρίχθηκε από τη γενικότερη ενίσχυση των τιμών των πλοίων, με τον δείκτη τιμών της Clarkson’s να αυξάνεται από τις 176 μονάδες το 2024 στις 191 μονάδες στα τέλη του 2025. Η ανάγκη των πλοιοκτητών να εξασφαλίσουν κεφάλαια για τις αυξημένες παραγγελίες νέων πλοίων, σε συνδυασμό με τις αναταράξεις στις μεταφορές λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων που αύξησαν τις αποστάσεις και τα ταξίδια αλλά και τις αξίες των πλοίων, συνέβαλαν στην ενδυνάμωση της τραπεζικής δραστηριότητας. Ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των ιδρυμάτων διατήρησε τη ναυτιλιακή χρηματοδότηση ως μια αγορά των δανειοληπτών, οδηγώντας σε συμπίεση των τραπεζικών περιθωρίων κέρδους και σε παροχή πιο ελκυστικών όρων για πελάτες με υψηλή ρευστότητα, με τις τράπεζες πάντως να παραμένουν προσεκτικές όσον αφορά τα επίπεδα χρηματοδότησης προς την αξία των πλοίων (LTV).
