Ο υδράργυρος ανεβαίνει και μαζί η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια λόγω της γενικευμένης χρήσης κλιματιστικών, δοκιμάζοντας τα όρια του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας. Με τις πρώτες υψηλές θερμοκρασίες τα φορτία από τα χαμηλά των 6.000 – 6.500 μεγαβάτ ανέβηκαν από την περασμένη εβδομάδα έως και 9.000 μεγαβάτ τις ώρες αιχμής και αποκάλυψαν στο πεδίο ότι παρά την εντυπωσιακή ανάπτυξη των ΑΠΕ (πάνω από 18 GW) η Ελλάδα εξακολουθεί να χρειάζεται όλες τις διαθέσιμες τεχνολογίες παραγωγής για να κρατάει αναμμένα τα φώτα.
Από τις 24 Ιουνίου επιστρατεύθηκαν όλες οι διαθέσιμες μονάδες φυσικού αερίου, αλλά και η λιγνιτική μονάδα της ΔΕΗ, Πτολεμαΐδα 5, η οποία ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες λειτουργεί στο μέγιστο της δυναμικότητάς της. Η μοναδική εξαίρεση ήταν η Κυριακή 28 Ιουνίου, όταν οι ισχυροί άνεμοι εκτόξευσαν τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα σε ποσοστό άνω του 67%.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τη μεγάλη πρόκληση της ενεργειακής μετάβασης. Με τη δύση του ηλίου, τα φωτοβολταϊκά αποσύρονται σχεδόν ολοκληρωτικά από την παραγωγή, αφήνοντας τα αιολικά να καθορίζουν την ισορροπία του συστήματος. Οταν φυσάει, περιορίζεται η ανάγκη ενεργοποίησης των ακριβών θερμικών μονάδων. Οταν οι άνεμοι κοπάζουν, το βάρος πέφτει ξανά στο φυσικό αέριο και στον λιγνίτη.
Οπως απέδειξε και το πρόσφατο κύμα καύσωνα στην Δυτική Ευρώπη, η αξιοπιστία των ηλεκτρικών συστημάτων στηρίχθηκε στις εφεδρείες. Στη Γερμανία, η απότομη υποχώρηση της αιολικής παραγωγής συνέπεσε με την κορύφωση της ζήτησης, αναγκάζοντας τους διαχειριστές να επαναφέρουν στο σύστημα μονάδες φυσικού αερίου και άνθρακα. Στη Γαλλία, οι υψηλές θερμοκρασίες των ποταμών περιόρισαν την παραγωγή πυρηνικών σταθμών, με αποτέλεσμα να τεθούν σε λειτουργία ακόμη και πετρελαϊκές μονάδες για την κάλυψη των αναγκών.
Στην Ελλάδα, παρότι το ηλεκτρικό σύστημα λειτουργεί ήδη σχεδόν με το σύνολο του διαθέσιμου παραγωγικού δυναμικού του, στον ΑΔΜΗΕ εμφανίζονται καθησυχαστικοί. Εκτιμούν ότι ακόμη και αν η ζήτηση αγγίξει τις 10.000 MW, δεν αναμένεται να τεθεί ζήτημα επάρκειας ισχύος. Οπως αναφέρουν αρμόδια στελέχη στην «Κ», σχεδόν όλες οι μονάδες φυσικού αερίου θα παραμείνουν διαθέσιμες καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, με εξαίρεση μία που βρίσκεται εκτός λειτουργίας λόγω βλάβης. Δεδομένη θεωρείται και η συμμετοχή της Πτολεμαΐδας 5 στο σύστημα κατά τη θερινή περίοδο.
Αλλωστε, ο ΑΔΜΗΕ έχει ήδη ενημερώσει τόσο τη ΔΕΗ όσο και το ΥΠΕΝ ότι η μονάδα θα πρέπει να παραμείνει διαθέσιμη τουλάχιστον έως το τέλος της χειμερινής περιόδου, τον Μάρτιο του 2027. Η επίσημη τοποθέτηση του διαχειριστή για τον ρόλο της μονάδας αναμένεται με την κατάθεση στη ΡΑΑΕΥ της αναθεωρημένης μελέτης επάρκειας ισχύος, η οποία καθυστερεί εδώ και αρκετούς μήνες.
«Εξετάζονται τα τελικά σενάρια σε συνεργασία με το ΥΠΕΝ», σημειώνουν στην «Κ» κύκλοι του ΑΔΜΗΕ σε σχέση με την καθυστέρηση της μελέτης. Σύμφωνα με τα ίδια στελέχη, το σύστημα διαθέτει επαρκή περιθώρια ασφαλείας για το φετινό καλοκαίρι. Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελούν τα υδάτινα αποθέματα στους υδροηλεκτρικούς σταθμούς της ΔΕΗ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 20%-25% σε σχέση με πέρυσι, καθώς και οι αυξημένες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες μπορούν να περιοριστούν άμεσα εφόσον χρειαστεί να ενισχυθεί η εγχώρια κατανάλωση.
Στον ΑΔΜΗΕ δεν μπορούν, πάντως, να αποκλείσουν προβλήματα σε γραμμές υψηλής τάσης και μετασχηματιστές από πιθανές πυρκαγιές, εκτιμούν όμως ότι τυχόν διακοπές ηλεκτροδότησης θα είναι περιορισμένες και σύντομης διάρκειας, χάρη στη δυνατότητα ταχείας αποκατάστασης των βλαβών. Για πρώτη φορά φέτος, πρόσθετη ασπίδα για το σύστημα θα αποτελέσουν και οι μονάδες αποθήκευσης ενέργειας. Οι πρώτες μπαταρίες συνολικής ισχύος περί τα 530 MW έχουν ήδη συνδεθεί με το δίκτυο του ΑΔΜΗΕ και λειτουργούν δοκιμαστικά.
Πιο ευάλωτα τη θερινή περίοδο είναι τα μη διασυνδεδεμένα νησιά, στα οποία κάθε καλοκαίρι η τουριστική κίνηση εκτοξεύει τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ΔΕΔΔΗΕ εισηγήθηκε φέτος για πρώτη φορά στη ΡΑΑΕΥ σχέδιο προληπτικής αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών, καθώς διαπιστώνει αυξημένο κίνδυνο βλαβών τόσο στους τοπικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ όσο και σε κρίσιμες υποδομές, όπως τα υποβρύχια καλώδια, λόγω της έντονης θαλάσσιας δραστηριότητας. Εχει προτείνει την προληπτική μίσθωση και εγκατάσταση ηλεκτροπαραγωγών ζευγών συνολικής ισχύος 10 MW για το διάστημα από τον Μάιο έως και τον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, η ΔΕΗ έχει ήδη ενισχύσει τους σταθμούς παραγωγής σε Χίο, Λέσβο και Ρόδο με πέντε νέες, πιο ευέλικτες αεριοστροβιλικές μονάδες, ενισχύοντας την ενερ-γειακή θωράκιση των νησιών.
