Gov.gr: Η σχέση πολίτη και e-Δημοσίου

Πριν από έξι χρόνια έκανε την εμφάνισή του το Gov.gr, ένα εργαλείο που έμελλε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες συναλλάσσονται με το Δημόσιο. Η πανδημία επιτάχυνε την υιοθέτησή του και ανέδειξε τη χρησιμότητά του, καθώς εκατομμύρια πολίτες απέκτησαν τη δυνατότητα να ολοκληρώνουν ηλεκτρονικά διαδικασίες που μέχρι τότε απαιτούσαν επισκέψεις σε δημόσιες υπηρεσίες και πολύωρη αναμονή. Παρ’ όλη τη δραστική αλλαγή στις σχέσεις πολίτη και Δημοσίου, σε πολλές περιπτώσεις η ψηφιοποίηση των διαδικασιών δεν έφερε και λιγότερες διαδικασίες στην πράξη, δηλαδή δεν περιόρισε τη γραφειοκρατία. Ο Διομήδης Σπινέλλης, καθηγητής Πληροφορικής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τονίζει ότι έχουν γίνει πολλά βήματα σε επίπεδο υποδομών που θα βοηθήσουν τη διαδικασία απλοποίησης, ωστόσο σημειώνει ότι «χρειάζεται ακόμη χρόνος».

Από την ψηφιακή υπεύθυνη δήλωση και εξουσιοδότηση, την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, την έκδοση ποινικού μητρώου και φορολογικών ή ασφαλιστικών βεβαιώσεων έως την ψηφιακή υπογραφή εγγράφων, το Gov.gr εξελίχθηκε σταδιακά στην κεντρική πύλη παροχής ψηφιακών υπηρεσιών του Δημοσίου. Ταυτόχρονα, εμπλουτίζεται με νέες εφαρμογές, όπως το Gov.gr Wallet και ο προσωπικός αριθμός, διευρύνοντας το εύρος των συναλλαγών που μπορούν να πραγματοποιηθούν εξ αποστάσεως.

Σήμερα, το Gov.gr αριθμεί περισσότερες από 2.257 ψηφιακές υπηρεσίες, έχει εξυπηρετήσει περισσότερους από 9 εκατ. πολίτες, ενώ μέσω της πλατφόρμας έχουν εκδοθεί πάνω από 431 εκατ. έγγραφα και βεβαιώσεις. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, η απλούστευση και ψηφιοποίηση μόλις 20 διαδικασιών οδηγεί σε εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση πόρων ύψους 312 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, ο χρόνος ολοκλήρωσης των συγκεκριμένων διαδικασιών έχει μειωθεί κατά 88% για πολίτες και επιχειρήσεις και έως 97% για τη δημόσια διοίκηση. Στα οφέλη περιλαμβάνονται ακόμη η αποφυγή περίπου 19,1 εκατ. μετακινήσεων ετησίως, η εξοικονόμηση άνω των 62,5 εκατ. φύλλων χαρτιού και η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 33.000 τόνους.

Σε πολλές περιπτώσεις, η ψηφιοποίηση των διαδικασιών δεν έφερε και λιγότερες διαδικασίες στην πράξη.

Αυτός είναι ο απολογισμός των έξι ετών λειτουργίας της πλατφόρμας, ο οποίος παρουσιάστηκε στην επετειακή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε χθες παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, του υπουργού Επικρατείας Aκη Σκέρτσου, του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup Κυριάκου Πιερρακάκη και του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση. Η επόμενη μέρα είναι το έργο CRM, το οποίο έρχεται ως εξέλιξη του Gov.gr, καθώς κάθε αίτημα ή υπόθεση πλέον θα παρακολουθείται με ενιαίο τρόπο, ανεξάρτητα από το εάν ξεκίνησε μέσω του Gov.gr, των ΚΕΠ ή ενός τηλεφωνικού κέντρου. Αιτήματα, ερωτήματα και υποθέσεις θα συγκεντρώνονται σε κοινό περιβάλλον, επιτρέποντας στις δημόσιες υπηρεσίες να ανταποκρίνονται ταχύτερα, αποτελεσματικότερα και με μεγαλύτερη συνέπεια.

«Για κάποια βήματα που έγιναν είμαι αισιόδοξος ότι φέρνουν και θα φέρουν το επόμενο χρονικό διάστημα ακόμη μεγαλύτερα αποτελέσματα. Για παράδειγμα, κάθε φορά που αλλάζεις ταυτότητα δεν χρειάζεται να ενημερώσεις όλες τις υπηρεσίες του Δημοσίου εσύ ο ίδιος. Γίνεται μέσω της διαλειτουργικότητας», λέει ο κ. Σπινέλλης. Το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας έδωσε τη δυνατότητα στους πολίτες να επικοινωνούν με όλο το Δημόσιο από ένα «σημείο» και να μη χρειάζεται να μοιράζουν χαρτιά σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες κάθε φορά που αλλάζουν κάποιο προσωπικό στοιχείο, όπως π.χ. το τηλέφωνό τους. Από την άλλη, ο περίφημος προσωπικός αριθμός φαίνεται ότι θα πάρει καιρό για να αποτελέσει το βασικό στοιχείο επικοινωνίας μας με το Δημόσιο, αφού σε επίπεδο πληροφοριακών συστημάτων Δημοσίου αλλά και ιδιωτικού τομέα θα χρειαστούν πολλές αλλαγές.

Η δημιουργία του ΜΙΤΟΣ

Σημαντικό βήμα, τονίζει ο κ. Σπινέλλης, είναι επίσης η δημιουργία του ΜΙΤΟΣ. Πρόκειται για το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διεργασιών, επίσημη πλατφόρμα του κράτους, όπου καταγράφονται, κωδικοποιούνται και παρουσιάζονται όλες οι διοικητικές διαδικασίες του Δημοσίου. Σε αυτό μπορείς να βρεις τα δικαιολογητικά για να ζητήσεις κάτι από το Δημόσιο, αλλά και τα βήματα που χρειάζονται. Eως σήμερα έχουν καταγραφεί 4.323 διαδικασίες του κράτους και περίπου 1.000 ακόμη βρίσκονται στο στάδιο προετοιμασίας. «Μπορούμε να ελπίζουμε ότι αυτές οι καταγραφές θα μας δείξουν τι θέματα υπάρχουν και θα φέρουν και απλοποίηση των διαδικασιών», συμπληρώνει ο καθηγητής. Στη συνέχεια, βέβαια, θα χρειαστεί να εφαρμοστούν κανόνες χρηστής διοίκησης που ισχύουν σε πολλές χώρες, όπως ότι για να προσθέσεις μια διοικητική διαδικασία, χρειάζεται να αφαιρέσεις δύο ή ότι οι διαδικασίες που χρησιμοποιεί ο περισσότερος κόσμος πρέπει να απλοποιηθούν. «Προχωράμε έστω με αργό ρυθμό. Eχουν γίνει κάποια βήματα σε επίπεδο υποδομών, που θα βοηθήσουν να πάμε και πιο γρήγορα», καταλήγει ο κ. Σπινέλλης.