ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Aμεση και καθολική καταδίκη από το ΝΑΤΟ και την Ε.E. προκάλεσε η χθεσινή πτώση ρωσικού drone σε πολυκατοικία στο Γκαλάτσι της Ρουμανίας, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό πολιτών, ενώ ενέτεινε περαιτέρω τις ανησυχίες στις Βρυξέλλες για σταδιακή διάχυση του πολέμου πέραν των ουκρανικών συνόρων. Πρόκειται για το σοβαρότερο έως σήμερα περιστατικό σε έδαφος κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, επειδή συνοδεύτηκε από τραυματισμούς αμάχων.
Με σχετική ψυχραιμία, πάντως, αντιμετωπίστηκε στο ΝΑΤΟ το συμβάν. Σύμφωνα με νατοϊκή πηγή που μίλησε στην «Κ», η εκτίμηση που κυριαρχεί είναι ότι επρόκειτο για ακόμη μία ακούσια εκτροπή drone από τον αρχικό στόχο του, ανάλογη δηλαδή με περιστατικά που καταγράφηκαν πέρυσι στην Πολωνία, στη Λιθουανία αλλά και στη Ρουμανία. Το γεγονός αναδεικνύει μεν τα κενά στην αντιμετώπιση drones, δεν θεωρείται όμως σκόπιμη επίθεση κατά χώρας της Συμμαχίας.
Αυτό εξηγεί και γιατί το Βουκουρέστι δεν ζήτησε άμεσα τη σύγκληση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου (NAC), όπως συνέβη τον Σεπτέμβριο του 2025 όταν η Πολωνία ενεργοποίησε το Αρθρο 4 του Βορειοατλαντικού Συμφώνου μετά από μαζική παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου από ρωσικά drones, στη διάρκεια επιθέσεων εναντίον ουκρανικών στόχων.
Λάθος μήνυμα
Κατά την ίδια νατοϊκή πηγή, μια παρόμοια κίνηση χθες θα είχε νόημα μόνο εφόσον οδηγούσε σε συγκεκριμένες αποφάσεις. Σε διαφορετική περίπτωση, η διεξαγωγή διαβουλεύσεων χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να εκληφθεί από τη Μόσχα ως ένδειξη αδυναμίας και όχι ως μήνυμα αποφασιστικότητας και κυρίως αποτροπής. Εκείνο που όντως φαίνεται να ανησυχεί τη Βορειοατλαντική Συμμαχία είναι οι πρόσφατες ρωσικές απειλές κατά χωρών της Βαλτικής. Τις τελευταίες εβδομάδες, σειρά περιστατικών με drones καταγράφηκαν στην Εσθονία, στη Λετονία και στη Λιθουανία, ενώ η Μόσχα κατηγόρησε τις τρεις χώρες ότι επιτρέπουν στην Ουκρανία να χρησιμοποιεί τον εναέριο χώρο τους για επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος. Οι κυβερνήσεις των βαλτικών χωρών απέρριψαν κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς ως παραπληροφόρηση.
Στο ΝΑΤΟ θεωρούν ότι το πιο επικίνδυνο σενάριο δεν είναι ακόμη ένα drone, που χάνει τον προσανατολισμό του, αλλά η πιθανότητα περιορισμένης ρωσικής ενέργειας εναντίον κράτους-μέλους. Υπάρχουν, δηλαδή, σοβαρές εκτιμήσεις ότι η Μόσχα ενδεχομένως να «στήνει» ήδη σενάριο «επέμβασης περιορισμένης έκτασης» με κατάληψη ακόμη και μικρού τμήματος εδάφους.
Η Ρωσία ξεπέρασε κόκκινες γραμμές, δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν – Ενδείξεις ότι η ασφάλεια της ανατολικής πτέρυγας βρίσκεται υπό πίεση, τόνισε η Κομισιόν.
Ενα τέτοιο ενδεχόμενο θα δοκίμαζε στην πράξη την αξιοπιστία του Αρθρου 5 περί συλλογικής άμυνας και θα έθετε τη Συμμαχία ενώπιον κρίσιμων αποφάσεων, σε μια εποχή που το ΝΑΤΟ δοκιμάζεται λόγω της εσωτερικής έντασης που προκαλεί η στάση του Τραμπ έναντι των συμμάχων και ιδιαίτερα η απόφαση αποχώρησης αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη.
Δέσμευση Ρούτε
Γι’ αυτόν τον λόγο αποκτά ιδιαίτερη σημασία η δημόσια παρέμβαση του Αμερικανού πρέσβη στο ΝΑΤΟ Μάθιου Γουίτακερ, ο οποίος με αφορμή το περιστατικό στη Ρουμανία υπογράμμισε χθες ότι οι ΗΠΑ στέκονται στο πλευρό του συμμάχου τους και «θα υπερασπιστούν κάθε ίντσα του νατοϊκού εδάφους». Αντίστοιχο μήνυμα έστειλε και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση της Συμμαχίας να προστατεύσει «κάθε σπιθαμή» του εδάφους των συμμάχων.
Στην Κομισιόν το περιστατικό αξιολογείται ως ακόμη μία ένδειξη ότι η ασφάλεια της ανατολικής πτέρυγας εισέρχεται σε νέα φάση αυξημένης πίεσης. Η πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι η Ρωσία «ξεπέρασε κόκκινες γραμμές».
Κατά τη συμβολική επίσκεψή της στο Βίλνιους –μετά τα πρόσφατα περιστατικά με drones– την Τρίτη, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν άλλωστε υποστήριξε ότι αλλεπάλληλες παραβιάσεις του εναέριου χώρου κρατών-μελών δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά μέρος ευρύτερης στρατηγικής πίεσης της Ρωσίας.
Ακριβώς γι’ αυτό η Ε.Ε. επιταχύνει την αμυντική στρατηγική της με το σχέδιο επανεξοπλισμού έως το 2030 και κινητοποίηση πόρων ύψους 800 δισ. ευρώ, σημαντικό μέρος των οποίων κατευθύνεται στην ανατολική πτέρυγα για τη δημιουργία του λεγόμενου «τείχους drones», ενός δικτύου ανίχνευσης και αναχαίτισης που θα βασίζεται σε προηγμένα ραντάρ, υποδομές 5G και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, μέσω του προγράμματος SAFE οι βαλτικές χώρες θα λάβουν συνολικά 12 δισ. ευρώ για ενίσχυση στρατιωτικών υποδομών και δυνατοτήτων αποτροπής.
Την ίδια κατεύθυνση αποτυπώνει και η χθεσινή παρέμβαση του επιτρόπου Αμυνας της Ε.Ε. Αντριους Κουμπίλιους στην ισπανική El Mundo, ο οποίος προειδοποίησε ότι σε περίπτωση επίθεσης η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ρωσικό στρατό που έχει αποκτήσει πολύτιμη πολεμική εμπειρία και είναι ικανός να χρησιμοποιεί εκατομμύρια drones, την ώρα που οι ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν ακόμη περιορισμένη τεχνογνωσία σε αυτόν τον τομέα. Γι’ αυτό τόνισε πως η στενότερη ενσωμάτωση της Ουκρανίας στις ευρωπαϊκές αμυντικές δομές είναι στρατηγικής σημασίας.
