Οι καταναλωτές περιορίζουν τις online παραγγελίες φαγητού, αλλά και τις κρατήσεις για καταλύματα και εν γένει στις ταξιδιωτικές υπηρεσίες. Αιτία; Πέρα από τις γενικές περικοπές στις δαπάνες για εστίαση, διακοπές και αναψυχή, οι υψηλές χρεώσεις των πλατφορμών, μέσα από τις οποίες γίνονται κυρίως οι ηλεκτρονικές αγορές στους δύο παραπάνω κλάδους, έχουν αρχίσει πλέον να αποτρέπουν αρκετούς καταναλωτές, ειδικά σε ένα περιβάλλον έντονων και διαρκών πληθωριστικών πιέσεων.
Από την άλλη, τα είδη ένδυσης – υπόδησης, τα οποία μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν όχι και τόσο συνηθισμένη κατηγορία για ηλεκτρονικές αγορές, καθώς ήταν κυρίαρχη η αντίληψη ότι θα πρέπει πρώτα να τα δοκιμάσεις, εξελίσσονται πλέον στη δημοφιλέστερη κατηγορία του ηλεκτρονικού εμπορίου. Οι καταναλωτές επωφελούνται από τις μεγάλες εκπτώσεις που υπάρχουν στα ηλεκτρονικά καταστήματα, ειδικά για όσους είναι μέλη προγραμμάτων επιβράβευσης, καθώς και από τη δυνατότητα να βρουν συχνά περισσότερους κωδικούς προϊόντων, ακόμη και εκτός εποχής.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ετήσιας «Ερευνας Ηλεκτρονικού Εμπορίου 2026» που παρουσίασε χθες ο Σύνδεσμος Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GRECA), το 76% των καταναλωτών, που αποτελεί και το υψηλότερο ποσοστό, δηλώνει ότι αγοράζει από το Διαδίκτυο είδη ένδυσης και υπόδησης. Σημειώνεται ότι η έρευνα αφορά τις αγορές που έχουν γίνει τους τελευταίους έξι μήνες. Το αντίστοιχο ποσοστό στην περυσινή έρευνα ήταν 71%, με την κατηγορία να μη βρίσκεται καν στην πρώτη τριάδα της σχετικής κατάταξης. «Το 55% του συνολικού ετήσιου τζίρου που γίνεται στα ηλεκτρονικά καταστήματα ειδών ένδυσης και υπόδησης είναι εκπτωτικός», επισήμανε χθες ο Στέλιος Πετρίδης, γενικός διευθυντής του GRECA. Τον τόνο, βεβαίως, για μεγάλες και διαρκείς προσφορές και εκπτώσεις δίνουν τόσο οι μεγάλες διεθνείς αλυσίδες στα ηλεκτρονικά τους καταστήματα, με την H&M να αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της πρακτικής, όσο βεβαίως και ο ανταγωνισμός που δέχονται τα ελληνικά ηλεκτρονικά καταστήματα από την «εισβολή» των μεγάλων ξένων marketplaces, είτε ευρωπαϊκών, όπως η γερμανική Zalando που εξαγόρασε πρόσφατα και την About You, είτε τρίτων χωρών, όπως οι κινεζικές Shein και Temu και η τουρκική Trendyol. «Για πρώτη φορά φέτος μετά τρία χρόνια αναγκαστήκαμε να βάλουμε στο ηλεκτρονικό μας κατάστημα ενδιάμεσες εκπτώσεις», είπε ο Πάνος Πατρωνίδης, εμπορικός διευθυντής στην ALTEX S.A. – Funky Buddha και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του GRECA, επιβεβαιώνοντας στην ουσία τις σχετικές πιέσεις.
Μεγάλο έδαφος, από την άλλη, φαίνεται ότι χάνουν οι ηλεκτρονικές κρατήσεις σε καταλύματα, αλλά και η online παραγγελία φαγητού, κατηγορίες που μέχρι πέρυσι βρίσκονταν στις δύο πρώτες θέσεις. Κατ’ αρχάς, όπως έχει φανεί σε πολλές ακόμη έρευνες καταναλωτικής συμπεριφοράς, συνολικά οι δαπάνες για διακοπές και εστίαση είναι από τις πρώτες που «θυσιάζονται» σε περιόδους ακρίβειας.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η αγορά αυτών των υπηρεσιών και προϊόντων ηλεκτρονικά, αγορά που γίνεται κυρίως μέσα από τις πλατφόρμες (π.χ. Booking, Airbnb, efood κ.λπ.), περιορίζεται για έναν ακόμη λόγο: σημαντικό μέρος των υψηλών προμηθειών (ακόμη και 27% στην παραγγελία) περνάει στις τιμές λιανικής, αποτρέποντας έτσι πολλούς καταναλωτές να προβαίνουν σε online παραγγελίες. Για παράδειγμα, εάν παραγγείλεις ένα σουβλάκι με πίτα κατευθείαν από γνωστό ψητοπωλείο, η τιμή του είναι 3,90 ευρώ, αλλά μέσω της πλατφόρμας 4,10 ευρώ. Ακόμη μεγαλύτερη είναι στις περισσότερες περιπτώσεις η απόκλιση των τιμών στις κρατήσεις καταλυμάτων. Ετσι, ενώ στην έρευνα του 2025 η δημοφιλέστερη κατηγορία ηλεκτρονικών αγορών ήταν η διαμονή σε καταλύματα (79%), φέτος το σχετικό ποσοστό υποχώρησε στο 73%. Κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, από 76% πέρυσι σε 66% φέτος, υποχώρησε το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνουν ότι παραγγέλνουν διαδικτυακά τα γεύματά τους. Στο 69%, από 73% πέρυσι, υποχώρησε το ποσοστό των ταξιδιωτικών υπηρεσιών και, από 66% πέρυσι, σε 63% το ποσοστό όσων αγοράζουν εισιτήρια για θεάματα. Αντιθέτως, η ένταση προωθητικών ενεργειών στα ηλεκτρονικά φαρμακεία και στα ηλεκτρονικά καταστήματα καλλυντικών ενισχύει τη δημοφιλία των ηλεκτρονικών αγορών στις κατηγορίες των προϊόντων και υπηρεσιών προσωπικής φροντίδας και βιταμινών – συμπληρωμάτων διατροφής.
Συνολικά ο τζίρος του ελληνικού ηλεκτρονικού εμπορίου το 2026 εκτιμάται ότι θα σημειώσει χαμηλή μονοψήφια αύξηση σε σύγκριση με το 2025, σύμφωνα με τον κ. Πετρίδη.
Εχοντας περάσει από τα capital controls και στη συνέχεια από την πανδημία, οι Ελληνες καταναλωτές χαρακτηρίζονται πλέον «ώριμοι» όσον αφορά τις ηλεκτρονικές αγορές. Τούτο φαίνεται από το γεγονός ότι πλέον 4 στους 10 πραγματοποιούν πολύ συχνά αγορές από e-shops, τα κριτήρια δεν είναι μόνο οι τιμές αλλά και η ποιότητα των προϊόντων, αυξάνεται το ποσοστό αυτών που δαπανούν περισσότερα χρήματα σε μηνιαία βάση σε ηλεκτρονικές αγορές, ενώ οι θυρίδες (lockers) εξελίσσονται σε καταλύτη της ανάπτυξης του ηλεκτρονικού εμπορίου, με το 73% να επιλέγει συνήθως αυτόν τον τρόπο παραλαβής των παραγγελιών.
