Κρίσιμο κενό στη δημόσια υγεία δημιουργεί ο «σιωπηλός δολοφόνος» – η υπέρταση. Παρότι σχεδόν κάθε σπίτι έχει ένα πιεσόμετρο κάνοντας εύκολο να μετρηθεί κάποιος για την αρτηριακή του πίεση και η αντιμετώπιση της πάθησης είναι εξίσου εύκολη, η υπέρταση παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστη ή ανεπαρκώς ελεγχόμενη. Οι αριθμοί που παρέθεσε η Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης για τη χώρα μας με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης – 17 Μαΐου και το πρόγραμμα «Μάιος Μήνας Μέτρησης» αποκαλύπτουν το κενό: τρία εκατομμύρια άτομα έχουν υπέρταση, ένας στους τρεις υπερτασικούς ασθενείς είναι αδιάγνωστος και μόνο ένας στους τρεις έχει καλή ρύθμιση της πίεσης με θεραπευτική αγωγή.
Σε παγκόσμιο επίπεδο υπολογίζεται ότι 1,6 δισ. άνθρωποι ζουν με υπέρταση παγκοσμίως. Σύμφωνα με το πόρισμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 2025, η υπέρταση παραμένει ένα τεράστιο παγκοσμίως πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς ευθύνεται για περισσότερους θανάτους από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα κινδύνου. Ενδεικτικά η υπέρταση ευθύνεται για έναν στους έξι θανάτους, για τους μισούς καρδιαγγειακούς θανάτους και για το 60% των θανάτων από εγκεφαλικά επεισόδια. Ο λόγος για τον οποίο αναφέρεται ως σιωπηλός δολοφόνος είναι επειδή συνήθως δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα μέχρι την εμφά-νιση σοβαρών επιπλοκών.
Η αιτία
Ο Κωνσταντίνος Τσιούφης, καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ, διευθυντής της Α΄ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής ΕΚΠΑ στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης, σημείωσε στην «K» ότι «σε εννέα στις δέκα περιπτώσεις η υπέρταση είναι ιδιοπαθούς αιτιολογίας. Δηλαδή δεν γνωρίζουμε την αιτία της. Σε ένα ποσοστό 5% με 10% ξέρουμε ότι το αίτιο της υπέρτασης σχετίζεται με πάθηση του νεφρού και τα επινεφρίδια».
Ο κ. Τσιούφης προσθέτει: «Υπάρχουν κάποιοι υπερτασιογόνοι παράγοντες. Αυτοί είναι αρχικά η ηλικία. Ενδεικτικά, στην ηλικία των 30 ετών μόνο 2%-3% των ατόμων έχουν υπέρταση. Το ποσοστό αυτό στην ηλικία των 65 ετών φτάνει στο 60%. Αλλοι παράγοντες είναι το αυξημένο σωματικό βάρος, η κατάχρηση άλατος, η απουσία άσκησης και το αλκοόλ. Και υπάρχει και η κληρονομικότητα, ιδιαίτερα από τη μητέρα. Εάν η μητέρα έχει υπέρταση από μικρή ηλικία, αυξάνεται η πιθανότητα να έχει και το παιδί». Για το πολύ υψηλό στρες και την υπέρταση ο κ. Τσιούφης απαντά ότι «από μόνο του το στρες είναι πολύ δύσκολο να προκαλέσει υπέρταση. Εάν υπάρχουν όμως οι άλλοι παράγοντες, μπορεί να δράσει ως πυροδότης».
Η νόσος εντάσσεται στο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου «Προλαμβάνω», ανακοίνωσε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, για τη μείωση του αριθμού των ατόμων με υπέρταση που μένουν χωρίς διάγνωση θα πρέπει να γίνεται τακτική μέτρηση της αρτηριακής πίεσης από όλους. Ατομα κάτω των 30 ετών θα πρέπει να μετρούν την πίεσή τους κάθε 2-3 χρόνια. Στα άτομα άνω των 30 ετών η μέτρηση πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο. Η μέτρηση μπορεί να γίνει και στο σπίτι, αρκεί το άτομο να παίρνει την πίεσή του πρωί και βράδυ για πέντε συνεχόμενες ημέρες. Τα αποτελέσματα αυτών των μετρήσεων πρέπει να τα αξιολογήσει ο γιατρός μας.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η υπέρταση μπορεί να προληφθεί ή να καθυστερήσει η εμφάνισή της με την υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής, με μειωμένη πρόσληψη άλατος, διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά με λίγα λίπη, τακτική σωματική δραστηριότητα (π.χ. γρήγορο βάδισμα για τουλάχιστον 30 λεπτά κάθε μέρα), αποφυγή καπνίσματος, μικρή κατανάλωση αλκοόλ (έως δύο ποτά την εβδομάδα) και διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους.
Για την αντιμετώπιση της υπέρτασης υπάρχουν πολλές επιλογές φαρμακευτικές που εξασφαλίζουν άριστη ρύθμιση χωρίς παρενέργειες.
Διενέργεια μετρήσεων
Και φέτος στην Ελλάδα υλοποιείται το πρόγραμμα «ΜΜΜ – Μάιος Μήνας Μέτρησης», το μεγαλύτερο διεθνές πρόγραμμα ευαισθητοποίησης και καταγραφής της πίεσης (σε σχεδόν 100 χώρες). Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης, με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης της έγκαιρης διάγνωσης και της βελτιωμένης ρύθμισης της υπέρτασης στον γενικό πληθυσμό. Περιλαμβάνει τη διενέργεια μετρήσεων αρτηριακής πίεσης σε πάνω από 10.000 άτομα σε όλη τη χώρα και σε 40 σημεία μέτρησης σε 24 πόλεις. Η διάγνωση της υπέρτασης γίνεται με απλή μέτρηση της αρτηριακής πίεσης στο ιατρείο ή στο σπίτι για αρκετές ημέρες και με ολοήμερη καταγραφή (holter πίεσης).
Παράλληλα, ο κ. Τσιούφης ως πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης έχει προτείνει στο υπουργείο Υγείας να εντάξει στο «Προλαμβάνω» την υπέρταση. Το αίτημα είχε θετική ανταπόκριση και το περασμένο Σάββατο σε συνέντευξή της στο ACTION24 η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη αναφερόμενη στα επόμενα βήματα του «Προλαμβάνω», ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «ξεκινάμε πρόγραμμα για την υπέρταση, γιατί περίπου 500.000 άνθρωποι στη χώρα μας δεν γνωρίζουν ότι έχουν υψηλή πίεση». Περισσότερες λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν το επόμενο διάστημα.
