«Είναι προφανές ότι αυτή θα είναι η τελευταία μου υποψηφιότητα», δήλωνε ο ίδιος λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2022, στην εφημερίδα «Le Dauphiné libéré». Ο,τι ίσχυε ωστόσο τότε στη θεωρία, έχει πια πάψει να ισχύει στην πράξη. Σχεδόν πέντε χρόνια μετά, διαψεύδοντας εαυτόν, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν ανακοίνωσε μια νέα προεδρική υποψηφιότητα, την κατά σειρά τέταρτη δική του, ενόψει πια των εκλογών του 2027. «Το ζήτημα είναι ποιος είναι καλύτερα προετοιμασμένος ώστε να αντιμετωπίσει την επερχόμενη κατάσταση», καθώς «εισερχόμαστε σε μια πολύ ταραγμένη περίοδο», δήλωσε ο 74χρονος πολιτικός, επικαλούμενος ως παράγοντες εντεινόμενης ταραχής τις «απειλές» των οικονομικών και κοινωνικών κρίσεων, της κλιματικής αλλαγής και ενός γενικευμένου πολέμου.
Με βάση όσα ανακοίνωσε στις 3 Μαΐου, στον απόηχο των εορτασμών της εργατικής Πρωτομαγιάς, ο Μελανσόν πρόκειται να πάρει μέρος στις επερχόμενες γαλλικές προεδρικές εκλογές ως υποψήφιος της Ανυπότακτης Γαλλίας (LFI), όπως ονομάζεται η –ευρισκόμενη στο αριστερό άκρο του πολιτικού φάσματος– παράταξη που ο ίδιος ίδρυσε το 2016. Αυτή θα είναι η τέταρτη φορά που θέτει υποψηφιότητα για την προεδρία. Το είχε επιχειρήσει ξανά το 2012, το 2017 και το 2022, εξασφαλίζοντας μάλιστα κάθε φορά υψηλότερο ποσοστό (11,1% το 2012, 19,6% το 2017, 21,9% το 2022), το οποίο όμως ποτέ δεν ήταν αρκετό ώστε να τον στείλει στον δεύτερο γύρο.
Οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές πρόκειται να διεξαχθούν, εκτός απροόπτου, τον Απρίλιο του 2027 και αξιολογούνται ως εξαιρετικά κρίσιμες για τις εξελίξεις στη Γαλλία αλλά και διεθνώς. Επειτα από δύο θητείες, ο Εμανουέλ Μακρόν δεν έχει δικαίωμα να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα, ενώ η γαλλική άκρα Δεξιά ανεβαίνει με όχημα το λεπενικό κόμμα της Εθνικής Συσπείρωσης (RN) και μπροστάρη πια τον 30χρονο νέο πρόεδρο της παράταξης και ευρωβουλευτή Ζορντάν Μπαρντελά. Ειρήσθω εν παρόδω, η Μαρίν Λεπέν περιμένει να δει, στις 7 Ιουλίου, εάν το εφετείο θα την απαλλάξει από την υπόθεση υπεξαίρεσης δημοσίου χρήματος για την οποία καταδικάστηκε πρωτόδικα. Με βάση πάντως όσα ισχύουν επί του παρόντος, η νυν επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Εθνικής Συσπείρωσης (RN) δεν έχει δικαίωμα να θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία, καθώς της επιβλήθηκε στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι για περίοδο πέντε ετών.
Υπάρχει κίνδυνος να αποτελέσει τη σπίθα νέων διασπάσεων σε ένα χώρο που είναι εξαιρετικά επιρρεπής σε «εμφυλίους».
Αν και πολιτικά αντίπαλοι, ο 74χρονος Μελανσόν και η 57χρονη Λεπέν έχουν ένα κοινό: και οι δύο έχουν μέχρι στιγμής θέσει τρεις φορές υποψηφιότητα για την προεδρία της Γαλλίας: τα έτη 2012, 2017 και 2022. Σε αντίθεση ωστόσο με τη Λεπέν που έχει περάσει δύο φορές στον δεύτερο γύρο –ενάντια στον Μακρόν τα έτη 2012 και 2017–, ο Μελανσόν δεν κατάφερε να κάνει αυτό το «άλμα». Θα μπορούσε, άραγε, να το επιτύχει με την τέταρτη προσπάθεια, την επόμενη χρονιά;
Ως επιχειρήματα υπέρ της υποψηφιότητας Μελανσόν θα μπορούσε κανείς να επικαλεσθεί: την εμπειρία του 74χρονου Γάλλου πολιτικού, τις εκλογικές επιδόσεις του που τα τελευταία χρόνια σημείωσαν ανοδική πορεία, καθώς και τις επιδόσεις του κόμματος της Ανυπότακτης Γαλλίας που επίσης σημείωσαν αξιοσημείωτη άνοδο, αλλά στο πλαίσιο συμμαχιών. Υπάρχει όμως και η άλλη άποψη. Σύμφωνα με τους ουκ ολίγους επικριτές του, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν είναι ένας «διχαστικός» πολιτικός με «εχθρούς» όχι μόνο στα δεξιά του πολιτικού φάσματος αλλά και εντός της Αριστεράς, όπου έχει ήδη «πιάσει ταβάνι» από πλευράς δημοτικότητας. Σύμφωνα με την ίδια ανάγνωση, αυτός δεν μπορεί να ενώσει το ευρύτερο μέτωπο της Αριστεράς και της Οικολογίας ενάντια στην άκρα Δεξιά. Στον αντίποδα υπάρχει ο κίνδυνος να αποτελέσει τη σπίθα νέων διασπάσεων σε ένα χώρο που είναι εξαιρετικά επιρρεπής σε «εμφυλίους», όπως εκείνος της γαλλικής Αριστεράς.
H Νέα Λαϊκή Οικολογική και Κοινωνική Ενωση (NUPES), που είχε «ενώσει» υπό την ίδια ομπρέλα Σοσιαλιστές, Κομμουνιστές, Οικολόγους και Ανυπότακτη Γαλλία, με φόντο τις βουλευτικές εκλογές του 2022, δεν υπάρχει πια· αλλά και το Νέο Λαϊκό Μέτωπο (NFP) που τη διαδέχθηκε με φόντο τις πρόωρες βουλευτικές του 2024 κατέληξε να παραπαίει υπό το βάρος εσωτερικών τριγμών, παρά την πρωτιά του στις εκλογές του 2024. Ακόμη και εντός της Ανυπότακτης Γαλλίας σημειώθηκαν συγκρούσεις που οδήγησαν στην έξοδο, για παράδειγμα, τον Φρανσουά Ραφάν και την Κλεμεντίν Οτέν, μεταξύ άλλων. Επειτα από τις βουλευτικές του 2024, τα κόμματα του Νέου Λαϊκού Μετώπου διαφωνούσαν για το ενδεχόμενο σχηματισμού μιας κυβέρνησης που θα έχει ως πρωθυπουργό τον Μελανσόν. Πλέον είναι μάλλον απίθανο πολιτικοί όπως ο Ολιβιέ Φορ των Σοσιαλιστών, η Μαρίν Τοντελιέ των Οικολόγων, ο Ραφάν, η Οτέν και ο Ραφαέλ Γκλικσμάν του Place Publique να στηρίξουν μια υποψηφιότητα Μελανσόν στον πρώτο γύρο των προεδρικών. Θα μπορούσε, άραγε, η απειλή της άκρας Δεξιάς να τους ενώσει; Αμφίβολο. «Είναι ο Ζαν-Μαρί Λεπέν της εποχής μας», είπε χαρακτηριστικά ο Γκλικσμάν αναφερόμενος στον Μελανσόν.
Σύμφωνα πάντως με τις δημοσκοπήσεις, την κούρσα για τις προεδρικές του 2027 παρουσιάζεται να οδηγεί, και μάλιστα με πολύ μεγάλη διαφορά, ο εκλεκτός της Λεπέν, Ζορντάν Μπαρντελά.
