Εάν κάνει κάποιος μια σύντομη περιήγηση στους λογαριασμούς που διατηρούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οι Ελληνες, θα διαπιστώσει πληθώρα περιεχομένου, κυρίως φωτογραφιών και βίντεο, που έχουν παραχθεί από εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ). Το ότι οι Ελληνες παίζουν στα δάχτυλα –κυριολεκτικά και μεταφορικά– την τεχνητή νοημοσύνη επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία που δημοσιοποίησε χθες η Eurostat, σύμφωνα με τα οποία στην Ελλάδα καταγράφεται το μεγαλύτερο ποσοστό χρήσης ΑΙ από ιδιώτες, 49,5%, όταν την ίδια ώρα ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 34,8%. Βεβαίως, ο λόγος που χρησιμοποιούν οι Ελληνες την ΑΙ είναι κυρίως για ιδιωτικούς και όχι για επαγγελματικούς ή εκπαιδευτικούς σκοπούς. Το τελευταίο, άλλωστε, συμβαδίζει και με το γεγονός ότι την ίδια ώρα οι ελληνικές επιχειρήσεις συγκαταλέγονται στους «ουραγούς» της Ε.Ε. όσον αφορά τη χρήση τεχνολογιών ΑΙ, ενώ συνολικά παραμένει πολύ χαμηλό το επίπεδο ψηφιοποίησής τους.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 49,5% των Ελλήνων χρησιμοποιεί εργαλεία ΑΙ για ιδιωτικούς σκοπούς, που αποτελεί το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό μετά την Κύπρο (46,2%), με το αντίστοιχο ποσοστό στην Ε.Ε. να είναι μόλις 27,2%. Από την άλλη, μόνο το 18% χρησιμοποιεί εργαλεία ΑΙ για επαγγελματικούς σκοπούς, ενώ ακόμη χαμηλότερο ποσοστό, 12,6%, αξιοποιεί την ΑΙ για λόγους επίσημης εκπαίδευσης.
Χαμηλά η Ελλάδα στην αξιοποίηση της ΑΙ σε επαγγελματικό επίπεδο, αλλά πρωταθλήτρια στην καθημερινή χρήση από ιδιώτες.
Οσον αφορά τις επιχειρήσεις, τα στοιχεία καταδεικνύουν για μία ακόμη φορά το ψηφιακό χάσμα με την Ευρώπη τόσο αναφορικά με την ΑΙ όσο και συνολικά, παρά τα σημαντικά βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια για τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Κάτω από 10% και συγκεκριμένα μόλις το 8,93% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα χρησιμοποιεί τεχνολογίες ΑΙ, με το αντίστοιχο ποσοστό στην Ε.Ε. να είναι υπερδιπλάσιο, πλησιάζοντας το 20%.
Τούτο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στο γεγονός ότι η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι μικρομεσαίες και κυρίως πολύ μικρές και ατομικές επιχειρήσεις. Το 43,50% του συνόλου των επιχειρήσεων στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται πολύ χαμηλής ψηφιακής έντασης, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην Ε.Ε. είναι 27,90%. Υψηλής ψηφιακής έντασης είναι το 19,3% των επιχειρήσεων, ενώ πολύ υψηλής ψηφιακής έντασης μόλις το 6,3%, όταν στην Ε.Ε. τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 27,50% και 10,10%.
Χάσμα μικρών – μεγάλων
Οι διαφορές μεταξύ μικρών και μεγάλων επιχειρήσεων στο εσωτερικό της χώρας είναι τουλάχιστον… χαοτικές. To 44% των ΜμΕ στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται χαμηλής ψηφιακής έντασης, ενώ στις μεγάλες επιχειρήσεις το αντίστοιχο ποσοστό είναι 7,5%. Η πλειονότητα των μεγάλων επιχειρήσεων, σχεδόν το 70%, που λειτουργούν στην Ελλάδα χαρακτηρίζονται υψηλής και πολύ υψηλής ψηφιακής έντασης, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις ΜμΕ είναι μόλις 25%. Μάλιστα, υψηλής ψηφιακής έντασης είναι μόλις το 5,9% των ΜμΕ. Στην Ε.Ε., την ίδια ώρα, πάνω από το 82% των μεγάλων επιχειρήσεων χαρακτηρίζεται υψηλής και πολύ υψηλής ψηφιακής έντασης, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις ΜμΕ είναι 36,3%.
Η χαμηλή ψηφιακή ένταση των ελληνικών επιχειρήσεων εντοπίζεται και στη χαμηλή χρήση εργαλείων για την προστασία τους από κυβερνοεπιθέσεις σε μια εποχή που αυτές αποτελούν ίσως τον μεγαλύτερο «πονοκέφαλο». Υπενθυμίζεται ότι το 2024 το 22% των επιχειρήσεων της Ε.Ε. αντιμετώπισε περιστατικά κυβερνοασφάλειας που προκάλεσαν, για παράδειγμα, τη μη διαθεσιμότητα ψηφιακών υπηρεσιών, την καταστροφή ή αλλοίωση δεδομένων ή την αποκάλυψη εμπιστευτικών δεδομένων. Αν και σε επίπεδο Ε.Ε. το 93% των επιχειρήσεων χρησιμοποιεί ένα τουλάχιστον μέτρο κυβερνοασφάλειας (στοιχεία 2024), το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα ήταν 72%, το χαμηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε.
Ηλεκτρονικό εμπόριο
Εκεί όπου έχουν ελαφρώς καλύτερες επιδόσεις οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Ωστόσο, με βάση το υψηλό ποσοστό χρηστών Internet στη χώρα οι οποίοι κάνουν διαδικτυακές αγορές, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ηλεκτρονικές πωλήσεις πραγματοποιεί σχεδόν το 25% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα, ποσοστό πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (23,6%). Την ίδια ώρα, το 91,3% των χρηστών Internet στην Ελλάδα ηλικίας 16-24 ετών, το 76,9% των χρηστών ηλικίας 25-64 ετών και το 42,8% ηλικίας 65-74 ετών αγοράζει προϊόντα και υπηρεσίες από το Διαδίκτυο. Τι αγοράζουν κυρίως οι καταναλωτές στην Ελλάδα από το Διαδίκτυο; Παραγγέλνουν φαγητό για το σπίτι, με το σχετικό ποσοστό να ανέρχεται σε 63,9%.
