Τρία στα δέκα προϊόντα που μπαίνουν στο «καλάθι» των Ελλήνων καταναλωτών είναι ιδιωτικής ετικέτας, καθώς τα σήματα των λιανεμπόρων γίνονται εκ νέου ελκυστικά υπό τις πληθωριστικές πιέσεις που προκαλούν οι διαδοχικές κρίσεις τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι συνολικά στην Ευρώπη οι πωλήσεις των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας διαμορφώθηκαν σε επίπεδα-ρεκόρ το 2025, σημειώνοντας ταυτόχρονα πολύ υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από τα επώνυμα προϊόντα.
Πέρα, βεβαίως, από τις πληθωριστικές πιέσεις που ωθούν ολοένα και περισσότερους καταναλωτές να τα επιλέγουν, καθοριστικό ρόλο στην αυξανόμενη διείσδυσή τους και στα ελληνικά νοικοκυριά διαδραματίζουν οι σημαντικές επενδύσεις στις οποίες προβαίνουν οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα, αποκτώντας παρουσία με δικά τους σήματα σχεδόν σε κάθε βασική κατηγορία. Κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι άλλωστε ότι το δεύτερο μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς μεταξύ των αλυσίδων σούπερ μάρκετ που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα κατέχει η Lidl Ελλάς, το μεγαλύτερο μέρος των πωλήσεων της οποίας προέρχεται από τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης που παρουσιάζει κάθε χρόνο το διεθνές συμβούλιο της Ενωσης Κατασκευαστών Ιδιωτικής Ετικέτας (PLMA) που αποτελεί το κορυφαίο όργανο εκπροσώπησης του εν λόγω κλάδου παγκοσμίως το μερίδιο αγοράς σε όγκο των προϊόντων ΙΕ στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2025 σε 30,6%, με τις πωλήσεις να φτάνουν στο 1,8 δισ. τεμάχια. Σε όρους αξίας το μερίδιο αγοράς των προϊόντων ΙΕ στην Ελλάδα διαμορφώθηκε, σύμφωνα με την έκθεση της PLMA, σε 23,9% με τις συνολικές πωλήσεις να ανέρχονται το 2025 σε 3,1 δισ. ευρώ.
Συνολικά με βάση τα στοιχεία της έκθεσης της PLMA, έκθεση που καταρτίζεται σε συνεργασία με τη NielsenIQ, σε 17 χώρες στην Ευρώπη οι πωλήσεις των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας ανήλθαν το 2025 σε 387,4 δισ. ευρώ, ενισχυμένες κατά 4,11%. Πρόκειται για ανάπτυξη πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που κατέγραψαν τα επώνυμα προϊόντα (2,69%), αλλά και συνολικά ο κλάδος των σούπερ μάρκετ (3,24%). Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για τον όγκο πωλήσεων: αν και οι πωλήσεις επώνυμων προϊόντων στα σούπερ μάρκετ της Ευρώπης υποχώρησαν, έστω και οριακά το 2025 σε σύγκριση με το 2024 (κατά 0,01%), οι πωλήσεις σε όγκο των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας ενισχύθηκαν κατά 1,29%. Βεβαίως, στην Ευρώπη υπάρχουν χώρες όπου τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας αποτελούν την κυρίαρχη επιλογή των καταναλωτών, χώρες μάλιστα με υψηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ελβετία όπου το μερίδιο αγοράς των προϊόντων ΙΕ σε όγκο είναι 57,3% και σε αξία 52,3%. Πάνω από 50% είναι το μερίδιο αγοράς σε όγκο των προϊόντων ΙΕ σε έξι ακόμη ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Πορτογαλία, Ισπανία, Βέλγιο, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο).
Πού οφείλεται η αύξηση της δημοφιλίας των προϊόντων ΙΕ και στην Ελλάδα; Κατ’ αρχάς η τιμή τους. Παρά το γεγονός ότι και σε αυτά τα προϊόντα γίνονται ανατιμήσεις, παραμένουν αρκετά φθηνότερα από τα επώνυμα. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της εταιρείας ερευνών αγοράς Circana (αφορούν το διάστημα από τις αρχές του έτους μέχρι τις 8/3/2026), ένα τυπικό «καλάθι» επώνυμων προϊόντων που περιλαμβάνει τις 60 σημαντικότερες κατηγορίες ειδών παντοπωλείου κοστίζει 212,33 ευρώ, ενώ το αντίστοιχο «καλάθι» ΙΕ κοστίζει 146,06 ευρώ. Αυτή η διαφορά των περίπου 66 ευρώ κάθε άλλο παρά αμελητέα είναι, ειδικά σε περιόδους που οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί δέχονται πίεση. Πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) έδειξε ότι μία από τις ενέργειες προσαρμογής των καταναλωτών στην τρέχουσα κρίση που έχει προκληθεί από τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο είναι η επιλογή φθηνότερων προϊόντων (το 40% των ερωτηθέντων επέλεξε την απάντηση αυτή).
Δεύτερος λόγος είναι η βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων αυτών, τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς τη συσκευασία, σε αντίθεση με τα πρώτα χρόνια εμφάνισής τους. Μάλιστα, ορισμένοι λιανέμποροι επιλέγουν τη δραστηριοποίηση ακόμη και με premium προϊόντα ΙΕ, με πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα την «ΑΒ Βασιλόπουλος» και τη σειρά «Η ΑΒ κοντά στην ελληνική γη». Η εν λόγω αλυσίδα, ως θυγατρική του ομίλου Ahold Delhaize, έχει την ευχέρεια, όπως και η Lidl, να διαθέτουν από τα ράφια τους και προϊόντα ΙΕ που προέρχονται από άλλες χώρες όπου δραστηριοποιούνται οι όμιλοι.
Η «Σκλαβενίτης», η οποία αρχικά είχε παρουσία στην ιδιωτική ετικέτα με το σήμα «Μαράτα», πλέον έχει αναπτύξει 28 διαφορετικά σήματα σε τρόφιμα, αλλαντικά, αρτοσκευάσματα, ζαχαρώδη, είδη νοικοκυριού, είδη ατομικής περιποίησης, είδη ένδυσης, γραφική ύλη, μικροσυσκευές κουζίνας κ.ο.κ. Οι πωλήσεις από προϊόντα ΙΕ ανέρχονται στο 20% του συνολικού τζίρου της αλυσίδας.
Αντιστοίχως, δικά τους σήματα έχουν αναπτύξει και οι άλλες αλυσίδες (όπως η My Market και ολοένα και περισσότερο η «Μασούτης»). Ας σημειωθεί, άλλωστε, ότι κάποια από τα μέτρα για την καταπολέμηση της ακρίβειας, όπως το «καλάθι του νοικοκυριού» παλιότερα και η μείωση των παροχών από τους προμηθευτές, ευνόησαν περαιτέρω την ανάπτυξη των σημάτων των λιανεμπόρων.
