«Καμπανάκι» για το τι ενδέχεται να ακολουθήσει τους επόμενους μήνες στην Κρήτη ως προς τις μεταναστευτικές ροές από τη Λιβύη αποτέλεσαν τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν από τα ξημερώματα της Κυριακής έως και τα ξημερώματα της Τρίτης του Πάσχα. Σε διάστημα περίπου 48 ωρών καταγράφηκαν εννέα περιστατικά με σκάφη σε κίνδυνο στη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κρήτης και της Γαύδου, ενώ συνολικά διασώθηκαν 381 άνθρωποι, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Παράλληλα, από τις 12 Ιουνίου θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται το Pact, το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης.
«Γρήγορη εξέταση»
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, τα κράτη-μέλη πρώτης υποδοχής, όπως είναι η Ελλάδα, θα πραγματοποιούν ένα πρώτο screening των μεταναστών που εισέρχονται παράνομα, ώστε να διαχωρίζουν εντός 12 εβδομάδων εκείνους που με βάση τη χώρα προέλευσής τους δεν έχουν μεγάλες πιθανότητες να εγκριθεί το αίτημα ασύλου τους. Αυτοί θα οδηγούνται σε συγκεκριμένες δομές και θα τίθενται σε καθεστώς διοικητικής κράτησης. «Βασική μας προτεραιότητα είναι η γρήγορη εξέταση για να βγαίνει γρήγορα η πράξη επιστροφής για εκείνους που δεν δικαιούνται άσυλο», τονίζει ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης στην «Κ». Ομως, όπως επισημαίνει, ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος για να δουλέψει το σύστημα είναι παράλληλα να δημιουργηθεί αποδοτικός μηχανισμός επιστροφών.
Οι διμερείς συμφωνίες
με βάση, πάντως, διμερείς συμφωνίες που υπέγραψε το ελληνικό υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου με Γερμανία, Ολλανδία, Γαλλία και Βέλγιο, διαγράφονται όλες οι περιπτώσεις επιστροφής αιτούντων άσυλο που πέρασαν από την Ελλάδα και βρίσκονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σε αντάλλαγμα, τα συγκεκριμένα κράτη-μέλη δεν θα δώσουν για ένα έτος τα χρηματικά ποσά που με βάση την αρχή της αλληλεγγύης θα έπρεπε να καταβάλουν στην Ελλάδα.
Σε διάστημα περίπου 48 ωρών καταγράφηκαν εννέα περιστατικά με σκάφη σε κίνδυνο, ενώ συνολικά διασώθηκαν 381 άνθρωποι – Εντός του καλοκαιριού θα είναι έτοιμη η δομή προσωρινής φιλοξενίας στον νομό Ηρακλείου.
Ο υπουργός Μετανάστευσης παραδέχεται ότι υπάρχει μεγάλη ανησυχία σε σχέση με το τι θα συμβεί το καλοκαίρι με τις μεταναστευτικές ροές από τη Λιβύη. «Εχουμε στο τραπέζι και τα μέτρα αναστολής της εξέτασης των αιτημάτων ασύλου που είχαμε εφαρμόσει πέρυσι, αλλά θα τα χρησιμοποιήσουμε μόνο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης», σημειώνει.
Οι εκτιμήσεις
Τόσο το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου όσο και οι τοπικοί άρχοντες εκτιμούν ότι θα υπάρξει αύξηση των μεταναστευτικών ροών από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ειδικά τους μήνες Ιούνιο – Ιούλιο αλλά και το φθινόπωρο, τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Είναι ακριβώς οι μήνες που ο καιρός ευνοεί τις αφίξεις, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 έχουν φτάσει 2.167 μετανάστες στην Κρήτη και τη Γαύδο, ενώ το ίδιο χρονικό διάστημα πέρυσι είχαν έρθει 2.168 άτομα. Πέρυσι συνολικά από τον μεταναστευτικό διάδρομο Λιβύης – Κρήτης έφτασαν στην Ελλάδα 20.187 πρόσφυγες και μετανάστες.
Στο νησί επικρατεί μεγάλη αναστάτωση, καθώς εκτός του νομού Χανίων δεν έχουν δημιουργηθεί οι αναγκαίες υποδομές. Πηγές του υπουργείου Μετανάστευσης αναφέρουν ότι εντός του καλοκαιριού θα είναι έτοιμη και η δομή προσωρινής φιλοξενίας στον νομό Ηρακλείου, ωστόσο προς το παρόν οι αφιχθέντες παραμένουν στον χώρο του παλαιού ψυγείου στο λιμάνι.
Χαρακτηριστικά, οι 61 μετανάστες που εντοπίστηκαν από τον Frontex λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της Δευτέρας του Πάσχα στη θάλασσα σε σκάφος που βρισκόταν σε κίνδυνο διασώθηκαν και μεταφέρθηκαν στην ξηρά, ενώ φιλοξενούνται προσωρινά σε δημοτικό σχολείο του οικισμού Καλογέρων. Ο Ερυθρός Σταυρός προσέφερε τις πρώτες βοήθειες, ενώ στήθηκαν και σκηνές, αφού εντός του σχολείου ο χώρος είναι περιορισμένος.
