Μείωση για πρώτη φορά από το 2020, όταν ξέσπασε η πανδημία και επιβλήθηκε lockdown, σημείωσε το 2025 ο κύκλος εργασιών στις επιχειρήσεις εστίασης, με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) να επιβεβαιώνουν τις εκτιμήσεις του κλάδου, αλλά και των επιχειρήσεων που σχετίζονται άμεσα με αυτόν, όπως οι ζυθοποιίες και οι εταιρείες αναψυκτικών. Μάλιστα, ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων εστίασης έπεσε κάτω και από τα επίπεδα του 2023, ενώ οι απώλειες σε σύγκριση με το 2024 ανέρχονται σε περίπου 383 εκατ. ευρώ, ποσό ιδιαιτέρως υψηλό.
Ο περιορισμός της κατανάλωσης φαγητού από τους Ελληνες, απόρροια της πίεσης που δέχονται τα εισοδήματα τα τελευταία χρόνια, αλλά και η μείωση της ζήτησης και από τους αλλοδαπούς τουρίστες, κυρίως τους Ευρωπαίους, οι οποίοι προτιμούν να καταναλώνουν ολοένα και περισσότερα γεύματα εντός του καταλύματος στο οποίο διαμένουν, αποτελούν τις βασικές αιτίες της υποχώρησης του τζίρου στην εστίαση.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η ΕΛΣΤΑΤ, ο τζίρος στην εστίαση το 2025 διαμορφώθηκε σε 10,73 δισ. ευρώ, έναντι 11,11 δισ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας μείωση στο σύνολο της χώρας κατά 3,4%. Ο τζίρος του 2025 είναι μικρότερος και από αυτόν του 2023 (10,84 δισ. ευρώ). Αξίζει, δε, να σημειωθεί ότι η υποχώρηση των εσόδων δεν εξηγείται ούτε από μείωση τιμών, καθώς στην πραγματικότητα συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Ο κλάδος κατέγραψε, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ανατιμήσεις της τάξεως του 7% μέσα στο 2025, ανατιμήσεις οι οποίες συνέβαλαν καθοριστικά στην κάμψη της ζήτησης. Σύμφωνα με τη μεγάλη έρευνα καταναλωτικών τάσεων (Future Consumer Index 2025) που παρουσίασε η EY στα τέλη του περασμένου Νοεμβρίου, σήμερα σχεδόν ένας στους δύο καταναλωτές εκτιμά ότι στο μέλλον θα περνά σημαντικά περισσότερο χρόνο στο σπίτι (47%), εκτίμηση που αυξάνεται σημαντικά διαχρονικά (41% το 2024 και 29% το 2023). Είναι κρίσιμο ότι η αντίληψη αυτή αφορά όλες τις ηλικίες, ακόμη και τους νεότερους της Gen Z (42%). Το 40% των ερωτώμενων σκοπεύει να διασκεδάζει περισσότερο στο σπίτι, ενώ ένα ακόμη υψηλότερο ποσοστό (49%, από 50% πέρυσι και 39% το 2023) δηλώνει ότι στο μέλλον θα μαγειρεύει περισσότερο στο σπίτι.
Με την πληθωριστική κρίση να πλήττει την προηγούμενη τριετία και τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης και τον ρυθμό ανάπτυξης σε Ε.Ε. και Ευρωζώνη να εμφανίζει εξαιρετικά ήπιες επιδόσεις (1%-1,5%), ακόμη και οι ξένοι επισκέπτες περιορίζουν την τελευταία διετία τις δαπάνες για φαγητό εκτός ενοικιαζόμενου δωματίου ή εκτός ξενοδοχείου. Επιλέγουν να ετοιμάσουν τα γεύματά τους εντός του καταλύματος που διαμένουν ή να παραγγείλουν και να τα καταναλώσουν επίσης εντός του καταλύματος ή, φυσικά, να περιορίσουν την κατανάλωση σε όσα τους παρέχει ένα all inclusive ξενοδοχείο.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο τζίρος της εστίασης υποχώρησε το 2025 σε σύγκριση με το 2024 σε 47 από τις 67 περιφερειακές ενότητες της χώρας, μεταξύ αυτών και στους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς. Η μεγαλύτερη μείωση τζίρου πανελλαδικά, 15,5%, καταγράφηκε στις επιχειρήσεις εστίασης στη Σαντορίνη, με μεγάλο μέρος βεβαίως να οφείλεται στις πρόωρες αποχωρήσεις επισκεπτών από το νησί και στις ακυρώσεις κρατήσεων λόγω της έντονης σεισμικής δραστηριότητας στις αρχές του 2025. Και αν στη Σαντορίνη έφταιγαν οι σεισμοί, στα άλλα νησιά των Κυκλάδων –και όχι μόνο– έφταιγαν μάλλον οι υψηλές τιμές, τις οποίες, σημειωτέον, οι επιχειρηματίες του κλάδου αποδίδουν στην αύξηση του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεών τους. Ενδεικτικά, στη Μύκονο ο τζίρος υποχώρησε κατά 4,4%, στην Πάρο κατά 3,3%, στη Νάξο κατά 1,2%, στη Σύρο κατά 7,6%, στην Τήνο κατά 8,3%, στη Ζάκυνθο κατά 1,8%, στην Αχαΐα κατά 6,9%, στη Μεσσηνία κατά 8,1%. Δραστική μείωση του τζίρου καταγράφηκε και σε Αττική και Θεσσαλονίκη (3,6% και 6,2%).
Την ώρα που τα εστιατόρια στους τουριστικούς προορισμούς μετρούν απώλειες, τα σούπερ μάρκετ βρίσκουν νέες πηγές – περιοχές εσόδων. Η συμμετοχή των νησιών και της Κρήτης στον συνολικό τζίρο που κάνει τους καλοκαιρινούς μήνες ο κλάδος άγγιξε το 20% το 2025, από 16,5% το 2021, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης σε νησιά και Κρήτη έφτασε το 2025 σε 9,2% και 7,4% αντιστοίχως, όταν για το σύνολο της χώρας ήταν 5,5%.
Οι τουρίστες, αλλοδαποί και ημεδαποί, ακόμη και όταν δεν ετοιμάζουν όλα τα γεύματα μόνοι τους εντός του καταλύματος, παραγγέλνουν και από έξω, καθώς οι χρεώσεις είναι μικρότερες σε σχέση με την κατανάλωση σερβιριζόμενου φαγητού. Την τάση αυτή ενισχύει και η επέκταση των ηλεκτρονικών πλατφορμών delivery και εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, καθώς και σε πολλά νησιά.
