ΠΤΥΧΕΣ

Η οδός ∆ηλιγιάννη από την πλατεία Καραϊσκάκη ώς τον Σταθμό Λαρίσης έχει παλιές ιστορίες να αφηγηθεί. Ξενοδοχεία και καφενεία του Μεσοπολέμου, αναψυκτήρια του 1935 και του 1952, με μουσικές, γκαζόζες, ουζάκι και υποβρύχια, θέατρα, σινεμά και επιθεωρήσεις, συνεργεία, μάντρες, αυλές, ψιλικατζίδικα, και σπίτια, πολλά σπίτια, μονώροφα και διώροφα…

Η αφανής πόλη που ζει παράλληλα με την άλλη, τη φανερή, είναι γεμάτη ήχους, σκιές και ψιθύρους. Είναι μια διάσταση που αν την έχουμε κατά νου βοηθά πολύ στην κατανόηση και στην απόλαυση της αστικής περιήγησης.

Κυριακή πρωί έξω από την Αγία Θηρεσία, την καθολική εκκλησία στην οδό Επτανήσου, μπορεί να ακούσεις τους ύμνους της λειτουργίας που φθάνουν έως έξω στο πεζοδρόμιο. Είναι σαν ένα μελωδικό μουρμουρητό, ένα αστικό κελάηδισμα, μέσα στην Κυψέλη, την τόσο ζωντανή και πάλι.

Τα μικρά σπίτια που σώζονται ανάμεσα στην Καλλιρρόης και τη Συγγρού, από το Φιξ ώς το Ζάππειο, μοιάζουν με κουκλόσπιτα, ραγισμένα και ερειπωμένα τα περισσότερα.

Αυτή η φωτοκάρτα από τη δεκαετία του 1930 μάς δείχνει μια συντροφιά επισκεπτών στην Αθήνα δίπλα στην αθέατη Πύλη του Αδριανού. Πίσω τους είναι η λεωφόρος Αμαλίας. Είναι ένα συνηθισμένο κάδρο εποχής ακριβώς από αυτή τη θέση. Πιθανότατα υπήρχε εκεί ένας πλανόδιος φωτογράφος με τρίποδο και τραβούσε τους τουρίστες και τους περαστικούς καθ’ οδόν προς τους Στύλους του Ολυμπίου Διός.

Σας προτείνω έναν περίπατο εξερεύνησης στα στενά των Κάτω Πατησίων. Είναι μια βόλτα γνωριμίας σε μια γειτονιά λίγο γνωστή σε όσους δεν έχουν σχέσεις με την περιοχή, που διατηρεί κάποια χαρακτηριστικά πολύ χρήσιμα για να σκεφτεί κανείς πάνω στη συνολική αθηναϊκή συνθήκη.

Υπάρχει ένα θαυμάσιο «Π» στα Ανω Πατήσια. Σχηματίζεται από μικρές οδούς πάνω από την Πατησίων και κάτω από την Ηρακλείου, σε εκείνη την περιοχή που οδηγούσε προοπτικά προς την Κυπριάδου και ήταν γεμάτη μονοκατοικίες ώς το 1960.

Οι σκιές του Γιάννη Τσαρούχη απλώνονται μακριές στα στενά του Πειραιά. Εκεί όπου σκόρπια διώροφα αρχοντικά νεοκλασικά σπίτια, αυτά που έδιναν τον τόνο στον παλιό, αστικό Πειραιά, ξαφνικά ανοίγουν σχισμές στον χρόνο, τον ιστορικό και τον βιωμένο.

Στα μικρά στενά, εκεί όπου αναπάντεχα μπορεί να σε βγάλει ο δρόμος σου, θα σε περιμένει πάντα ένα σπίτι. Είναι φορές που η συνάντηση με ένα τέτοιο σπίτι που φέρει όλο εκείνο το βάρος του χρόνου, συντελείται ως μία ρήξη με τον ρυθμό της θορυβώδους καθημερινότητας και παίρνει τον ρυθμό μιας επιστροφής σε έναν τόπο σιωπής και αρμονίας.

Μια φωτογραφία παλιά είχε ξεκολλήσει από ένα άλμπουμ. Υπήρχε εποχή (ναι, όχι τόσο μακρινή) που κάθε σπίτι είχε φωτογραφικά άλμπουμ. Τα ξεφύλλιζες και μερικές φωτογραφίες στέκονταν αφορμές για συζητήσεις ατελείωτες, αναδρομές και αναμνήσεις.

Η είδηση ότι το «Πάλας» στο Παγκράτι περνάει στην ιστορία της Αθήνας, με έφερε στα γύρω στενά…

Από την Ασκληπιού ώς κάτω στα Εξάρχεια, η οδός Ερεσού είναι μια από τις αθηναϊκές οδούς συνυφασμένες με ένα ύφος αστικής γλυκύτητας.