ΠΤΥΧΕΣ

Σε μια ρωγμή του προσωπικού χρόνου, εμφανίζεται σαν οπτασία το παλιό σινεμά. Στην πλατεία Αμερικής, το «Αττικα», μυθική αίθουσα ονείρων, έχει αφήσει το σκάμμα του. Σαν ρήγμα μιας δόνησης ή σαν πληγή ενός αστικού λατομείου, το «Αττικα» επιζεί ως αέρας.

Καθώς παρατηρούσα ορισμένες, ομολογουμένως, πολύ ενδιαφέρουσες πολυκατοικίες της δεκαετίας του ’60, πίσω από τον ναό του Προφήτη Ηλία στην Υμηττού, σκεφτόμουν τι συνέβαινε εκείνα τα χρόνια σε διάφορες συνοικίες της Αθήνας.

Υπάρχουν εκείνες οι στιγμές που οι εκλάμψεις της τσαρουχικής Αθήνας σε αιφνιδιάζουν. Σκέφτομαι συχνά πως εκείνος ο ολόκληρος κόσμος που μας κληροδότησε ο Γιάννης Τσαρούχης, μέσα από τους νευρώνες της Αθήνας, ανάμεσα σε σκιές και ημίφωτα, με εκείνο το χοντροκόκκινο και το λουλακί, που έβαφε θριγκούς και μετόπες, επιζεί περισσότερο στη φαντασία. Ωστόσο, υπάρχουν τα σημεία συνάντησης, οι αφανείς σκιές.

Οταν βρεθείς στην ενδοχώρα του Ψυρρή, όταν αφήσεις πίσω την Ερμού και την Αγίων Ασωμάτων, υπάρχουν στιγμές, ιδίως αν η ώρα είναι πρωινή, που νιώθεις ότι βρίσκεσαι σε έναν τόπο μικρό, σε έναν τόπο ήσυχο και απάνεμο.

Ενα απόγευμα Κυριακής, με συννεφιά που τύλιγε τα κτίρια με μια γάζα ημιδιαφανή, οι δρόμοι γύρω από την Ομόνοια είχαν κάτι το απόκοσμο. Σατωβριάνδου, Βερανζέρου, Μενάνδρου, Κουμουνδούρου, δρόμοι «αρχαίοι» για τη μνήμη της Αθήνας, κυλούσαν αργά σαν πηχτά ποτάμια.

Από όπου και να αρχίσει κανείς την εξερεύνηση του Κολωνού, είναι βέβαιον ότι αυτή η παλιά γειτονιά της Αθήνας θα τον κρατήσει για πολύ καιρό κοντά της. Είναι τόσα τα δρομάκια, τα φωτεινά, που απλώνονται τακτοποιημένα κάτω από τις γραμμές και γύρω από τον Λόφο Ιππίου Κολωνού, που χάνεις τον λογαριασμό.

Πριν από 60 χρόνια, γωνία Πανεπιστημίου και Κριεζώτου, τα εγκαίνια του νέου ξενοδοχείου προκαλούσαν αδημονία. Κάτι νέο ερχόταν στην Αθήνα, σαν κύμα που έφερνε τον αέρα μιας νέας εποχής.

Εννέα βιβλία προσωπικών ημερολογίων Μέρες Α΄- Μέρες Θ΄ καλύπτουν την 45ετία 1925-1971. Τα βιβλία είδαν το φως με τη φροντίδα ποικιλώνυμων προσωπικοτήτων μέσα σε μια επίσης 45ετία (1975-2018). 

Α​​υτός ο αφανής θησαυρός, που είναι όσα άφησαν πίσω τους οι Αθηναίοι του Μεσοπολέμου στις παλιές συνοικίες, απλωνόταν μπροστά μου σαν ένα ψηφιδωτό κάτω από την Πατησίων.

Κ​​άτω από τα ξενοδοχεία της πλατείας Καραϊσκάκη, στο Μεταξουργείο, πέρα από την αύρα του αθηναϊκού κέντρου, στέκουν σαν δύο ξεχασμένες λεύκες, δύο σπίτια. Ξεχωρίζουν γιατί βρίσκονται επί της οδού Αχιλλέως, απέναντι από τη μικρή οδό Γιατράκου, που μέσα από σαραβαλιασμένα χαμόσπιτα, πορνεία, αποθήκες και χορταριασμένα οικόπεδα, οδηγεί τον διαβάτη στην καρδιά του Μεταξουργείου.

Μ​​ερικές φορές πριν το βλέμμα γαντζωθεί σε μια όψη ή σε μια βιτρίνα, έρχεται ένας συνειρμός σαν βουβός παφλασμός να γεμίσει τον νου με εικόνες και μνήμες. Στη Νεάπολη, ψηλά στην Ιπποκράτους, μετά την Κομνηνών, στάθηκα να δω την προθήκη του καταστήματος που έφερε περήφανα την επιγραφή «Αμπαζούρ».

Ε​​ίχα μπροστά μου ένα κτίριο που πριν από 80-85 χρόνια θα ήταν το καμάρι της γειτονιάς. Το κοιτούσα έτσι που ορθωνόταν περίκλειστο και σιωπηλό, με μια συγκρατημένη μεγαλοπρέπεια, με εκείνη την πατίνα του χρόνου που δίνει αξία σε άλλοτε συνήθεις μορφές.