ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ

Ξεκινώντας από την αντιευρωπαϊκή ρητορική, το ΠΑΣΟΚ διοχέτευσε την υπαρκτή στην ελληνική κοινωνία καχυποψία έναντι της Δύσης σε μια πλειοψηφική αποδοχή του ευρωπαϊκού ανήκειν.

Η άγνωστη (αυτο)κριτική του Σημίτη στο κόμμα του και το δίπολο λαϊκισμού-μεταρρυθμισμού τον 21ο αιώνα.

Το κείμενο που έγινε σύμβολο ανατρεπτικής αφετηρίας είναι τεκμήριο της πολιτικής πρωτοτυπίας και επινοητικότητας του Ανδρέα Παπανδρέου.

Ο χρησμός εκπληρώθηκε. Ηταν πριν από το 2015, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ βρισκόταν ακόμη στην τροχιά της μετεωρικής του ανόδου, που ο Ευάγγελος Βενιζέλος είχε πει ότι το ανερχόμενο κόμμα «δεν είναι παράταξη, αλλά όχημα διαμαρτυρίας». Λιγότερο από μια δεκαετία μετά ο ΣΥΡΙΖΑ σκορπίζει, χωρίς κανείς να μπορεί καν να διακρίνει ίχνη πολιτικής διαφωνίας.

Η αρχιτεκτονική του ανατρέπεται. Βασικές δομές του καταρρέουν. Οι διαδικασίες ρευστοποίησής του επιταχύνονται. Η κρίση του κομματικού συστήματος οδηγείται στην κορύφωση. Δεν είναι φρέσκια. Αντί για ένα βραχείας διάρκειας βίαιο φαινόμενο, η κρίση του κομματικού συστήματος αποτελεί αργόσυρτη και βασανιστική κανονικότητα μετά το 2012.

Λέμε συχνά πως η ίδια η Μεταπολίτευση έχει συνώνυμο το ΠΑΣΟΚ, που κλείνει κι αυτό πενήντα χρόνια, πολλά εκ των οποίων ως ο πολιτικός ηγεμών της χώρας. Γι’ αυτό και τείνουμε να μετράμε τις επιτυχίες και τις αποτυχίες της πενηντάχρονης δημοκρατίας μας με βάση την πορεία του κόμματος που ενέπνευσε (αλλά και δίχασε) πολύ και που εκτοξεύτηκε στην κορυφή και καταβαραθρώθηκε όσο κανένα άλλο.

Είμαι παιδί της Μεταπολίτευσης. Της πιο τυχερής γενιάς του Ελληνισμού από τη μάχη του Ματζικέρτ. Της γενιάς που έζησε στην πληρέστερη και ωριμότερη Δημοκρατία που γνώρισε ο τόπος. Ημασταν η ηλικία της ευμάρειας, η τελευταία γενιά που είχε τη σιγουριά ότι θα ζήσει καλύτερα από τους γονείς της.

Η Μεταπολίτευση του 1974-75 τερμάτισε την «κρίση των θεσμών» και ξεκίνησε μια νέα εποχή της ελληνικής πολιτικής ιστορίας.

Ποιος φταίει για τα Δεκεμβριανά; Το Πολυτεχνείο ή η Κύπρος έριξε τη χούντα; Καραμανλής ή Παπανδρέου; Τα «διασταυρούμενα» ιστορικά ορόσημα πυροδότησαν αντιπαραθέσεις στη δημόσια σφαίρα. Υπάρχει ουδέτερο παρελθόν; Τέσσερις ιστορικοί απαντούν.

Από το πικάπ φτάσαμε στο Spotify και από τους «κύκλους τραγουδιών» στα νάιλον βίντεο κλιπ των «απόλυτων σταρ».

Το ότι το ελληνικό κράτος δικαίου αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα είναι γνωστό. Τα αντιμετώπιζε, άλλωστε, σε ολόκληρη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, ακόμη και μετά τη Μεταπολίτευση. Ομως, η κατάσταση επιδεινώθηκε ραγδαία από το 2010 και έπειτα.

Από τον Ιούλιο του 1974 και έπειτα ο όρος «αποκατάσταση της δημοκρατίας» κυκλοφορεί στον δημόσιο λόγο ως ένα από τα κύρια ονόματα της ριζικής πολιτειακής μεταβολής που συντελέστηκε μετά τον αποσιωπημένο εμφύλιο στην Κύπρο μεταξύ «γριβικών» και «μακαριακών», τη βαριά πλην νομοτελειακή ήττα της Ελλάδας στον πόλεμο με τον τουρκικό «Αττίλα» και την πτώση της χούντας.