ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

«Οποιος επιθυμεί να γνωρίσει την κοινωνική και πολιτική ζωή της Ρωσίας πρέπει να μελετήσει τη λογοτεχνία της».

Ο δρ Φρίντχελμ Μαρξ είναι επιμελητής της έκδοσης του συνολικού έργου του Τόμας Μαν, αντιπρόεδρος της Γερμανικής Ενωσης Τόμας Μαν και επικεφαλής της κριτικής επιτροπής του ομώνυμου βραβείου.

Ας μιλήσουμε για τους ψηφιακούς βιβλιόφιλους, ολοένα και πιο πολυάριθμους και θορυβώδεις, ένθερμους προασπιστές της καλής λογοτεχνίας.

Το λυρικό πεζό του Κώστα Καρυωτάκη με τίτλο «Η Τελευταία» το είχα ακούσει για πρώτη φορά το 2009, από την ανάγνωση του ηθοποιού Δημοσθένη Παπαδόπουλου στην τηλεοπτική σειρά «Καρυωτάκης» της ΕΡΤ1, που είχε σεναριογραφήσει και σκηνοθετήσει ο Τάσος Ψαρράς για τη ζωή του ποιητή.

«Καθώς μεγαλώνεις, το μοναδικό καταφύγιό σου είναι η δουλειά», γράφει ο Ουίλιαμ Γκάντις στο «Αγάπη χαίνουσα» (Ποταμός: 2025, μτφρ.: Γ. Μπέτσος). Η φράση, κοινότοπη και ανησυχαστική, μας εισάγει στο σύμπαν του συγγραφέα.

Τα «Μικρά Πεζά Ποιήματα» διακρίνονταν για τη λυρική και την εκφραστική τους ελευθερία, όπως είχε επιδιώξει ο Baudelaire, και σταδιακά έγιναν γνωστά στο αναγνωστικό κοινό και στους λογοτεχνικούς κύκλους.

Ο Κρίστιαν Τομάσιους (1655-1728) υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους του πρώιμου γερμανικού Διαφωτισμού και θεμελιωτής της εκκοσμικευμένης θεωρίας του φυσικού δικαίου στη Γερμανία. Στο έργο του, ιδίως στο «Fundamenta iuris naturae et gentium», αναλύει τη σχέση μεταξύ δικαίου, ηθικής και εξουσίας.

Στο νέο βιβλίο του Νταν Μπράουν η επιστήμη παύει να είναι υπόσχεση και γίνεται εργαλείο εξουσίας.

Η εκτόξευση της βιβλιοπαραγωγής σήμανε και την εκτόπιση της ποίησης για πρώτη φορά στις αρχές του νέου αιώνα.

Η εθνική και οικουμενική ταυτότητα ως διαχρονικό φαινόμενο της ρωσικής και σοβιετικής κουλτούρας.

Ως πολίτες της δημοκρατίας των γραμμάτων επιστρέφουμε συχνά σε κάποιες σημαδιακές φράσεις. Το θέμα του τίτλου, «Κι όμως, υπήρξε ποίηση μετά το Αουσβιτς», αναζωπύρωσε τρεις τέτοιες φράσεις, ο αφοριστικός τόνος των οποίων δεν μειώνει τη σημασία τους.

Στο έργο των ποιητών η προσευχή δεν περιορίζεται σε θρησκευτικούς τύπους ή σε καθορισμένες λέξεις. Οι ποιητές στρέφονται εντός τους και συνομιλούν με ό,τι θεωρούν ιερό, γράφοντας ποιήματα άλλοτε παρακλητικά, γεμάτα ικεσία, δέος, ευγνωμοσύνη και άλλοτε γεμάτα αμφιβολία.