ΚΡΙΤΙΚΗ

Τ​​α διηγήματα του βιβλίου εικονίζουν σε μικροσκοπία τη συγγραφική αυτοπροσωπογραφία του Θεόδωρου Γρηγοριάδη. Τα είκοσι πέντε πεζά, ερανισμένα, πλην ενός αδημοσίευτου, από δημοσιεύσεις σε περιοδικά και εφημερίδες σε διάστημα είκοσι πέντε χρόνων, λειτουργούν για τον συγγραφέα σαν «μυθοπλαστικές γέφυρες από το ένα μυθιστόρημα στο άλλο».

Ο Πωλ Βεν, σήμερα ογδόντα οκτώ χρόνων, επίτιμος καθηγητής Ρωμαϊκής Ιστορίας στο Κολέγιο της Γαλλίας, δίνει από τις πρώτες σελίδες έναν ιδιαίτερο τόνο στις αναμνήσεις του, αντιμετωπίζοντας τον εαυτό του με αμεσότητα: «Εκκεντρικός; Δεν μου αξίζει ο τίτλος: δεν είμαι παρά ένας ψευτο-μποέμ με έφεση στον ρομαντισμό, αυτό είναι όλο.

Στη «Συνωμοσία εναντίον της Αμερικής» ο Φίλιπ Ροθ περιέγραψε το φανταστικό σενάριο της ήττας του Ρούζβελτ και της νίκης του Τσαρλς Λίντμπεργκ στις εκλογές του 1940. O Τύπος αποκαλούσε τον Λίντμπεργκ «ήρωα των αιθέρων», γιατί το 1927 είχε πραγματοποιήσει την πρώτη πτήση από τη Νέα Υόρκη στο Παρίσι χωρίς στάση. 

Οι τέσσερις παραστάσεις έργων Τσέχοφ της φετινής σεζόν, τόσο διαφορετικές η μία από την άλλη, δικαιολογούν μια σειρά σκέψεων και συγκρίσεων που αφορούν την παραγωγή, τη σκηνοθετική προσέγγιση, τις συνθήκες πρόσληψης έργων που αν και πολυπαιγμένων, ενδιαφέρουν σταθερά θεράποντες και φίλους της θεατρικής τέχνης.

Η παρουσίαση έργων του Σκαλκώτα με αφορμή τη συμπλήρωση 70 χρόνων από τον θάνατό του, συνεχίστηκε στις 14 Ιανουαρίου στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» με μία ακόμη ιδιόμορφη βραδιά, στο πλαίσιο αφιερώματος στον πολύ νεότερό του συνθέτη Γιώργο Τσοντάκη.

«Π​​​​ερισσότερο απ’ όλα μου ήταν αβάσταχτο να βλέπω τον ήλιο που συνέχιζε να ανατέλλει κάθε ξημέρωμα», λέει ένας από τους άστεγους που εγκατοικούν το μυθιστόρημα του Νίκου Χρυσού.

Συχνά είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς το σκεπτικό μιας εκδήλωσης. Πώς επιλέγονται η θεματολογία, τα έργα και οι καλλιτέχνες, ποια είναι η στόχευση. Η συναυλία της 11ης Ιανουαρίου στην αίθουσα «Φίλων της Μουσικής», συμπαραγωγή της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών και του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, άφησε αρκετά ερωτήματα.

Τα βράδια στην υποβαθμισμένη, άναρχης δόμησης, βιομηχανική περιοχή του Ελαιώνα ελάχιστοι κυκλοφορούν. Κλειστές οι βιοτεχνίες, οι μεταφορικές εταιρείες, οι αποθήκες. Τοπίο και ατμόσφαιρα φέρνουν στο μυαλό ταινίες που έχεις δει, του ιταλικού νεορεαλισμού, του cinema verite, και άλλες που θα μπορούσαν να γυριστούν σε αυτό το τοπίο ερημιάς και εγκατάλειψης. Στο μέσον του πουθενά, στη γωνία των οδών Αγίας Αννης και Μικέλη, φώτα και κόσμος.

Ο​​σοι τόμοι μελέτης κι αν περιβάλλουν ένα ποίημα, δεν αρκούν για να το δικαιώσουν αν δεν μπορεί αυτό να σταθεί γυμνό, να λειτουργήσει «από μόνο του», έστω και για έναν μοναδικό αναγνώστη.

ίποτε πιο απολαυστικό από το να διαβάζεις ένα μυθιστόρημα γραμμένο από συγγραφέα της κλάσης του Σόμερσετ Μομ. «Το βαμμένο πέπλο», που επανεκδόθηκε το 2018 στη σειρά «Μεγάλες αφηγήσεις» (υπεύθυνος Δημήτρης Στεφανάκης) των εκδόσεων Μεταίχμιο, είναι από τα γνωστά έργα του Μομ – χωρίς όμως να ανήκει στο βαρύ πυροβολικό του όπως το ογκώδες «Ανθρώπινη dουλεία» (1915) ή το ώριμο, και πιο φιλοσοφικό, «Η κόψη του ξυραφιού» (1944).

«Τα οικονομικά επιχειρούν να αποκαλύψουν το κόστος σε χρόνο, χρήμα και ενέργεια που έχει κάθε βιοτική μας δραστηριότητα· εμποδίζουν τους ονειροπόλους να αγνοήσουν τη σπάνι των πόρων…». Μόνον τυχαίο δεν είναι ότι αυτά τα λόγια της Σούζαν Ακερμαν παρατίθενται ήδη στην προμετωπίδα της πρωτοποριακής μονογραφίας του διακεκριμένου συναδέλφου Γιώργου Δελλή, καθηγητή Δημοσίου Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ. 

Μια εναλλακτική βιογράφηση της ελληνικής κοινωνίας στα χρόνια της κρίσης επιχειρεί και προτείνει ο Δημήτρης Παπανικολάου στη νέα μελέτη του «Κάτι τρέχει στην οικογένεια».