ΚΡΙΤΙΚΗ

Εναν χρόνο μετά την εξαιρετική περυσινή του εμφάνιση, ο Τόμας Χένγκελμπροκ επέστρεψε στο Μέγαρο Μουσικής με το μουσικό σύνολο και τη χορωδία Μπαλτάζαρ Νόιμαν και ένα πρόγραμμα αποκλειστικά αφιερωμένο σε έργα του Μπετόβεν.

Δεν βρίσκεται, άραγε, η φιλοσοφία εγγύτερα στην ποίηση, ιδιαίτερα τη σύγχρονη, από ό,τι βρίσκεται, π.χ., το μυθιστόρημα; Σε κάθε περίπτωση, η μεταξύ τους ανταλλαγή είναι, τουλάχιστον από τον 20ό αιώνα και δώθε, ζωηρή.

Η παράσταση «Αγάπησέ με» του Δημήτρη Αγαρτζίδη, στο Bios, αρχίζει με τη Γιούλα Μπούνταλη σε ρόλο κονφερανσιέ να μας καλωσορίζει στο «όνειρο» μιας ηθοποιού, της Μαρίας Παρασύρη. Είναι η Ναντίν, μια εκδοχή με σάρκα και οστά της ηρωίδας από την έξοχη ταινία του Αντρέι Ζουλάφσκι «Σημασία έχει ν’ αγαπάς» («L’ Important c’ est d’ aimer», 1975).

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων με αφορμή την επέτειο για τα 250 χρόνια από τη γέννηση του Μπετόβεν, πραγματοποιήθηκαν στις 30 και 31 Ιανουαρίου δύο συναρπαστικές βραδιές με έργα μουσικής δωματίου.

Ο εβδομηντάχρονος Πίτερ Ακρόιντ είναι ένας εμπειρότατος και ερεθιστικός συγγραφέας. Ανάμεσα στα έργα του συγκαταλέγονται οι βιογραφίες του Ελιοτ, του Σαίξπηρ, του Ντίκενς, αλλά και του Τάμεση ή του Λονδίνου.

Στην οδό Κύπρου 91, στα βαθιά της Κυψέλης, σ’ ένα χώρο όπου άλλοτε επισκευάζονταν τηλεοράσεις, ο Δημήτρης Αλεξάκης και η Φωτεινή Μπάνου δημιούργησαν το 2012 το Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων, ένα μικρό αλλά φιλόξενο σημείο προορισμού για καλλιτέχνες και κοινό που νιώθουν άνετα εκτός «αγοράς», σε μία από τις πιο πολυπολιτισμικές γειτονιές της Αθήνας, αναζητώντας όχι μόνο συμβατικής γλώσσας καλλιτεχνικές προτάσεις αλλά και διαφορετικούς, ενίοτε υβριδικούς, τρόπους έκφρασης.

Τo συμφωνικό ποίημα «Τάδε έφη Ζαρατούστρα» του Ρίχαρντ Στράους και η 3η Συμφωνία του Μάλερ ολοκληρώθηκαν την ίδια χρονιά, το 1896. Ενα δεύτερο, πιο ουσιαστικό κοινό στοιχείο είναι ότι και τα δύο έργα αντλούν έμπνευση από τη φιλοσοφική νουβέλα «Τάδε έφη Ζαρατούστρα» του Νίτσε.

Να φανταστούν τη ζωή τους σε ένα διαφορετικό τοπίο. Γι’ αυτό παλεύουν οι ήρωες της Αθανασίας Δρακοπούλου. Θέλουν να διαρρήξουν τις συντεταγμένες της ύπαρξής τους και να διαφύγουν κάπου αλλού, όπου θα ξαναγίνουν άλλοι. «Προβληματικά» παιδιά βιώνουν μια προσομοίωση κοινωνικής πρόνοιας, σε ένα εντευκτήριο που τους γλιτώνει παροδικά από την ανεστιότητα.

Ασφαλής και αναμενόμενη επιλογή, το «Ορατόριο των Χριστουγέννων» του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ πέτυχε τον στόχο του και γέμισε την πρώην αίθουσα «Φίλων της Μουσικής» στις 21 Δεκεμβρίου. Κατά τη συγκεκριμένη βραδιά, βέβαια, παρουσιάστηκαν μονάχα οι πρώτες τρεις από τις συνολικά έξι καντάτες.

Εξαιτίας μιας περίεργης διένεξης μέσα σε ασανσέρ, δύο άνδρες καταλήγουν σοβαρά τραυματισμένοι. Εκείνος που έφερε τα περισσότερα τραύματα υποστήριζε πως «η κόλαση είναι οι άλλοι», ενώ ο άλλος πίστευε πως «η κόλαση είναι ο εαυτός μας».

Την εποχή που ο Πολωνός Βίτολντ Γκομπρόβιτς έγραψε την «Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας» (1937-8) δεν είχε αναπτυχθεί εκτενώς και επαρκώς η έννοια της ετερότητας – γι’ αυτό και παλαιότερα το ενδιαφέρον για το έργο περιοριζόταν στα υπερρεαλιστικά στοιχεία της δραματουργίας ή και στον τρόπο που ο σπουδαίος συγγραφέας χρησιμοποίησε γνωστά είδη για να μιλήσει για μία βασική και πολυεπίπεδη έννοια της σκέψης του, τη Μορφή.

Πράγματα που μας φαίνονται αυτονόητα σήμερα, όπως το να γράφουν οι γυναίκες λογοτεχνία, στις αρχές του 20ού αι. ήταν ακόμη ζητήματα προς διερεύνηση και διεκδίκηση.