ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Το 2025 στον κόσμο άλλαξαν όλα. Αλλά στην Ελλάδα δεν άλλαξε τίποτα. Στον κόσμο, η Δύση εξαρθρώνεται από την ανοικονόμητη δύναμη του τραμπισμού. Στην Ελλάδα είμαστε ακόμη στις ευρωεκλογές του 2024.

Οπως ο Γκρέγκορ Σάμσα ξύπνησε ένα πρωί για να ανακαλύψει ότι είχε μεταμορφωθεί σε ένα γιγάντιο έντομο, έτσι και μέσα στο 2025 ο κόσμος συνειδητοποίησε ότι η Αμερική είχε μεταβληθεί –σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη– από φιλελεύθερη δημοκρατία σε υπόδειγμα ανελεύθερου λαϊκισμού.

Πώς είναι να βλέπεις τον δολοφόνο του γιου σου ή του πατέρα σου στην τηλεόραση; Πώς είναι να ακούς αυτόν που του πήρε τη ζωή να εξακολουθεί αμεταμέλητος να προπαγανδίζει τους ανθρωποκτονικούς του ιδεασμούς; Ο δικός σου άνθρωπος σκοτωμένος.

Η συζήτηση για τον προϋπολογισμό υποτίθεται ότι είναι μεγάλης σημασίας κοινοβουλευτική διαδικασία. Η εικόνα στην αίθουσα της Oλομέλειας τις τρεις πρώτες μέρες (Παρασκευή – Σάββατο – Κυριακή) ήταν προσβλητική για τους πολίτες, τον πολιτισμό και τη δημοκρατία.

Η νέα δέσμη δημοσκοπήσεων ήρθε να επιβεβαιώσει επί τα χείρω το έλλειμμα εμπιστοσύνης και τις συνέπειές του, την περαιτέρω απομάκρυνση της αυτοδυναμίας και τη διατήρηση της πολιτικής ρευστότητας. Ηταν αναμενόμενο για τρεις τουλάχιστον λόγους: α) Οι μακροχρόνιες τάσεις είναι μονίμως αρνητικές.

Οταν διαβάζω ή ακούω πολυσύλλαβους όρους στον δημόσιο διάλογο και σε κείμενα πολιτικών-κοινωνικών επιστημών, κουμπώνομαι. Μερικές φορές, τέτοιοι όροι, όπως, π.χ., «παγκοσμιοποίηση» ή «ριζοσπαστικοποίηση», αντανακλούν ορατές εξελίξεις.

Αν και η δημοκρατική κοσμοαντίληψη εδράζεται σε ανθρωπιστικές αρχές, τείνουμε να μην προβληματιζόμαστε επαρκώς με το εύρος της εφαρμογής τους. Η δημοκρατία δεν έχει επίκεντρο τον άνθρωπο γενικά, αλλά τον άνθρωπο-πολίτη.

Η αλήθεια είναι ότι όπου και να κάθονταν οι προύχοντες της υπολειπόμενης Αριστεράς, ο κ. Αλέξης Τσίπρας κάτι θα άκουγε. Αν, ως είθισται, κάθονταν στις πρώτες σειρές, η κριτική θα ήταν εύκολη: «Τι ριμπράντινγκ και κουραφέξαλα; Τα ίδια και τα ίδια βλέπουμε…».

Στις δημοκρατίες αυτό το αποφασίζουν πρώτα πρώτα οι πολίτες. Αυτοί κρίνουν πως έφτασε η ώρα να πάει στην άκρη για να πάρει τη θέση του κάποιος άλλος. Και ποιοι αποφασίζουν για τον διάδοχό του; Προφανώς η βάση του κόμματος.

Και μόνο το γεγονός ότι ένας Eλληνας υπουργός διεκδικεί την ηγεσία του Eurogroup αποδεικνύει πόσο έχει αλλάξει η χώρα. Σε μια εποχή που οι δυτικές δημοκρατίες κλυδωνίζονται, η Ελλάδα αποτελεί, παραδόξως για την πολιτική της ιστορία, φωτεινή εξαίρεση.

Η εκλογική επιτυχία των λαϊκιστών με αυταρχικές τάσεις δεν πρέπει να σημαίνει και τη μοιρολατρική παράδοση των θεσμών. Με ποιους τρόπους θα ενισχυθεί η αντοχή τους.

Μπορεί να μη γνωρίζαμε ποιος θα τα καλύψει, αλλά τα κενά πολιτικής αντιπροσώπευσης ήταν μπροστά στα μάτια μας. Προϋπήρχαν της ανόδου της ριζοσπαστικής και λαϊκιστικής Δεξιάς.