Την προηγούμενη εβδομάδα η Ιωάννα-Μαρία Γκέρτσου, η οποία είναι εκ γενετής τυφλή, ταξίδεψε από την Αθήνα στη Μυτιλήνη. Μαζί της είχε τον σκύλο-οδηγό της. Καθώς στο πλοίο δεν υπήρχαν πινακίδες braille ή ανάγλυφοι χάρτες, αλλά και με βάση το πρωτόκολλο, ένα μέλος του πληρώματος επιβάλλεται να δείχνει τον δρόμο στον σκύλο της κατά την επιβίβαση και την αποβίβαση. Αλλά, αυτή τη φορά, η εμπειρία της ήταν τουλάχιστον δυσάρεστη.
Οπως η ίδια δηλώνει στην «Κ», όταν το πλοίο έφθανε στο νησί, την έβγαλαν από την καμπίνα της, λέγοντάς της να περιμένει στο σαλόνι με άλλους επιβάτες, τη βαλίτσα της και τα δύο σκυλιά της. «Υπήρχε τρομερός συνωστισμός», σημειώνει, τονίζοντας ότι κάποιος τη ρώτησε αν ο σκύλος της δαγκώνει. Στο μεταξύ, κατά τη διάρκεια του 12ωρου ταξιδιού ήθελε να βγάλει τα σκυλιά της στο κατάστρωμα, αλλά δεν γνώριζε σε ποιον να απευθυνθεί. Λίγο πριν από την αποβίβαση αναφέρει ότι «στοιβάχτηκε» με άλλο κόσμο στην ουρά για το ασανσέρ, το οποίο περίμεναν για περίπου μισή ώρα πριν της δώσουν προτεραιότητα. Αλλες φορές, σε ταξίδια με διάφορα πλοία, έρχονται να την πάρουν από την καμπίνα της, για να την αποβιβάσουν από το πλοίο, εξηγεί. Το χειρότερο όμως συνέβη λίγο πριν το ταξίδι της ολοκληρωθεί. Ο υπάλληλος που συνόδευε την ίδια, και θα παραλάμβανε έναν ανάπηρο επιβάτη, μιλούσε στον ασύρματο. «Αποβιβάζω αυτό που έχω και πάω», τον άκουσε να λέει η κ. Γκέρτσου. Και ύστερα: «Τρέχουμε συνέχεια πάνω – κάτω να τους κουβαλάμε και δεν πληρωνόμαστε κιόλας». «Είπε κάτι φαινομενικά απλό», δηλώνει η ίδια, «αλλά δεν είναι καθόλου απλό – ουσιαστικά με μετέτρεψε σε αντικείμενο». Δεν μπόρεσε να απαντήσει εκείνη τη στιγμή. «Οταν ακούω τέτοια», συμπληρώνει, «κλείνει ο λαιμός μου, εκείνη την ώρα δεν ήξερα τι να πω, στο μυαλό μου είχα μόνο να τον ακολουθήσω και να βγω από το πλοίο».
Η ίδια ξεκαθαρίζει πως άλλες φορές οι εμπειρίες της με υπαλλήλους πλοίων είναι πολύ καλύτερες. Αλλά γενικά έχει την αίσθηση πως δεν υπάρχει ένα ενιαίο πρωτόκολλο ή έστω άλλοι τρόποι, όπως πίνακες σε κώδικα Braille, για να τους βοηθούν να είναι περισσότερο αυτόνομοι. «Η εξυπηρέτηση δεν είναι χάρη, δεν είναι φιλανθρωπία ή καλή θέληση – το σύστημα στο οποίο ζούμε βασίζεται στα ίσα δικαιώματα των ανθρώπων», τονίζει.
Κανονισμός της Ε.Ε.
Αλλωστε, σύμφωνα με τον Κανονισμό της Ε.Ε., «τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους λοιπούς πολίτες όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία, την ελευθερία επιλογής και την αποφυγή διακρίσεων».
Μιλώντας στην «Κ» η Αννα-Μαρία Φώσκολου, η οποία ζει με οπτική αναπηρία τα τελευταία 20 χρόνια, δηλώνει ότι η ενημέρωση και η εκπαίδευση του πληρώματος είναι απαραίτητες. Καθώς η ίδια, η οποία είναι και πρόεδρος του Σωματείου Ατόμων με Προβλήματα Ορασης Νομού Κυκλάδων «Αρωγή», ζει σε νησί, μετακινείται με πλοίο πολύ συχνά. Πολλές φορές θα φροντίσει να τους ενημερώσει εκείνη για το πώς θα πρέπει να τη μεταφέρουν.
«Πρόσφατα ταξίδεψα στη Σαμοθράκη και με συνόδευσε ένας υπάλληλος που ήθελε να με κρατάει εκείνος – το σωστό είναι να τον κρατάω εγώ», αναφέρει. Υπήρξε για λίγα λεπτά μια ένταση, αλλά με τη συζήτηση κατάφεραν να συνεννοηθούν. Στην αποβίβαση τη μετέφερε σωστά και της είπε: «Είδατε; Τώρα ξέρω».
Οχι πως θα έπρεπε να είναι δική τους ευθύνη, τονίζει. «Θα πρέπει να υπάρχουν μέριμνα και ενημέρωση του πληρώματος για συνοδεία», λέει, συμπληρώνοντας πως το σωματείο τους έχει σκοπό να αρχίσει άμεσα να ενημερώνει τα πληρώματα για το συγκεκριμένο θέμα. Εχει τύχει να ταξιδέψει με πλοίο που ενώ είχαν μπει τα αυτοκίνητα, κι όλοι είχαν ανέβει πάνω, εκείνη την είχαν αφήσει κάτω. «Αρχισα να φωνάζω, τους είπα “θα μείνω εδώ μέχρι τη Ραφήνα;”», μέχρι που κάποιος την άκουσε και της είπαν ότι θα την έπαιρναν, απλώς έπρεπε να φύγει γρήγορα το πλοίο. «Πολλές φορές η άγνοια προκαλεί άγχος για το πώς θα διαχειριστούν ένα άτομο με αναπηρία – είναι καλή η συζήτηση», λέει στην «Κ». «Βοηθούν η συζήτηση και η εκπαίδευση».
