Το μεσημέρι της περασμένης Παρασκευής σε καφετέρια της Ηλιούπολης ιδιώτης μηχανικός φέρεται να παρέδωσε φάκελο που περιείχε 3.000 ευρώ στη γενική γραμματέα του Δήμου Γαλατσίου. Τη συνάντηση παρακολουθούσαν από τα διπλανά τραπέζια αστυνομικοί της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων, που τους συνέλαβαν. Σε παράλληλη επιχείρηση συνελήφθησαν άλλοι τέσσερις υπάλληλοι πολεοδομικών υπηρεσιών της Αττικής, οι οποίοι κατηγορούνται ότι εισέπρατταν χρήματα για την τακτοποίηση πολεοδομικών παραβάσεων και τη ματαίωση ελέγχων.
Η υπόθεση πιθανότατα δεν θα βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της ειδησεογραφίας αν δεν πυροδοτούσε τη Δευτέρα την παραίτηση του Ευθύμη Μπακογιάννη, γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο ίδιος φέρεται να έχει συγγένεια εξ αγχιστείας με έναν εκ των κατηγορουμένων, χωρίς πάντως να προκύπτει κάποια σύνδεσή του με την υπόθεση. Στην επιστολή παραίτησής του ο κ. Μπακογιάννης επικαλείται προσωπικούς λόγους.
Για το δίκτυο στις πολεοδομίες της Αττικής η χρονική αφήγηση των γεγονότων στα επίσημα δικαστικά έγγραφα ξεκινάει τον Ιούλιο του 2024. Υπήρξε τότε μία ανώνυμη καταγγελία προς τις Εσωτερικές Υποθέσεις, σύμφωνα με την οποία υπάλληλοι του Δήμου Κηφισιάς λάμβαναν χρήματα για να μη βεβαιώνουν πρόστιμα σε επιχειρήσεις εστίασης, ακόμη και σε περίπτερα. Δύο μήνες αργότερα διαβιβάστηκε από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας στους «Αδιάφθορους» και δεύτερη ανώνυμη καταγγελία σχετικά με τη δράση υπαλλήλων σε πολεοδομικές υπηρεσίες.
Κωδικές ονομασίες
Οι καταγγελίες συσχετίστηκαν και ζητήθηκε άρση απορρήτου –η έκθεση απομαγνητοφώνησης αριθμεί περί τις 600 σελίδες– από την οποία φέρεται να προέκυψε ότι οι ύποπτοι ήταν προσεκτικοί. Στις επικοινωνίες τους χρησιμοποιούσαν λέξεις όπως «καφές», «εργαλεία», «σχέδια» και «χαρτιά», με τις οποίες η αστυνομία λέει ότι εννοούσαν χρηματισμό και παράνομες τακτοποιήσεις. Ειδικά για την παραλαβή χρημάτων, στα διωκτικά έγγραφα αναφέρεται ότι οι κατηγορούμενοι απαιτούσαν να γίνεται μέσα σε αυτοκίνητα και πάρκινγκ καταστημάτων, δηλαδή μακριά από αδιάκριτα βλέμματα. Η δράση της οργάνωσης, όπως σημειώνεται με υπηρεσιακό ύφος στον φάκελο, λάμβανε χώρα κυρίως στην Υπηρεσία Δόμησης Κηφισιάς και στο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών, καθώς και σε έτερες Υπηρεσίες Δόμησης, Συμβούλια Αρχιτεκτονικής και Συμβούλια Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων κατά περίπτωση.
Η αστυνομία αποδίδει κεντρικό ρόλο σε ένα ζευγάρι ανώτερων στελεχών σε πολεοδομικές υπηρεσίες. Πρόκειται για τη γενική γραμματέα του Δήμου Γαλατσίου και ταυτόχρονα πρόεδρο του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών, και για τον τεχνικό σύμβουλο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής. Ο δεύτερος ήταν επί χρόνια προϊστάμενος της πολεοδομικής υπηρεσίας στον Δήμο Κηφισιάς και είχε απομακρυνθεί ένα χρόνο νωρίτερα με παρέμβαση του δημάρχου Βασίλη Ξυπολυτά. Στον φάκελο που συνέταξε η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων περιγράφει ότι ο συγκεκριμένος έκανε συναντήσεις με ιδιώτες μηχανικούς, ώστε να τους κατευθύνει σχετικά με απαραίτητες αλλαγές προκειμένου να εκδοθούν φαινομενικά νομότυπες οικοδομικές άδειες. Στον ίδιο αποδίδεται επίσης ότι ασκούσε επιρροή στους δύο υπαλλήλους της Πολεοδομίας Κηφισιάς, ακόμη και όταν αποσπάστηκε. Για τη σύζυγό του, στον φάκελο σημειώνεται ότι ήταν επιφορτισμένη με τη διευθέτηση υποθέσεων στο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών. Η ίδια περιγράφεται ότι προσέγγιζε υπαλλήλους υπηρεσιών και μέλη συμβουλίων και διευθετούσε υποθέσεις πολεοδομικής φύσεως, έναντι χρηματικού αντιτίμου.
Η αστυνομία αποδίδει κεντρικό ρόλο στο κύκλωμα σε ζευγάρι ανώτερων στελεχών σε πολεοδομικές υπηρεσίες – Εκτός από τους έξι συλληφθέντες, κατηγορούμενα είναι τουλάχιστον 30 πρόσωπα ακόμη.
«Ποτέ δεν έπραξαν κάτι που να αντίκειται στο υπηρεσιακό καθήκον τους. Λόγω της θέσης τους, εξυπηρετούσαν εκατοντάδες πολιτικούς μηχανικούς, αρχιτέκτονες και πολίτες, χωρίς ποτέ να αξιώνουν αντάλλαγμα», δήλωσε στην «Κ» ο δικηγόρος Μιχάλης Δημητρακόπουλος, που τους εκπροσωπεί. «Βρίσκονται σε μεγάλη δίνη, γιατί τα δύο ανήλικα παιδιά τους αυτή τη στιγμή είναι μόνα, “ορφανά” στο σπίτι», πρόσθεσε ο ίδιος. Ο ίδιος χαρακτήρισε λάθος την παραίτηση Μπακογιάννη, σχολιάζοντας «δεν υπάρχει οικογενειακή ευθύνη, αλλά ευθύνη εξατομικευμένη και συγκεκριμένη».
Στο μεταξύ, άλλοι δύο συλληφθέντες είναι επίσης υπάλληλοι στον Δήμο Κηφισιάς. Πρόκειται για υπάλληλο στο Τμήμα Εκδοσης Αδειών της τοπικής πολεοδομίας και συνάδελφό του στο Τμήμα Αυθαιρέτων. Ο πρωτος εξ αυτών ήταν επιφορτισμένος με την έκδοση οικοδομικών αδειών και αδειών κατεδάφισης. Σε ανακοίνωσή της η δημοτική αρχή αναφέρει ότι είχε λάβει μέτρα ενάμιση χρόνο νωρίτερα, «όταν διαπίστωσε σοβαρές δυσλειτουργίες και συμπεριφορές που δημιουργούσαν ερωτήματα για τον τρόπο λειτουργίας της υπηρεσίας και τις διαδικασίες τήρησης της πολεοδομικής νομοθεσίας». Επιπλέον, ο Δήμος Κηφισιάς σημειώνει ότι η έκδοση αδειών και η διαπίστωση αυθαιρέτων είναι αυτοτελής διαδικασία, που εκφεύγει των αρμοδιοτήτων της.
Είκοσι εννέα περιπτώσεις
Υπάρχουν άλλοι δύο συλληφθέντες, η προϊσταμένη του Τμήματος Eκδοσης Αδειών της Υπηρεσίας Δόμησης Αμαρουσίου – επίσης επιφορτισμένη με την έκδοση οικοδομικών αδειών και αδειών κατεδάφισης -και ο ιδιώτης μηχανικός, μέλος του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών. Η αστυνομία λέει ότι το δίκτυο φέρεται να εισέπραττε από 1.000 έως 30.000 ευρώ κατά περίπτωση. Στη δικογραφία περιγράφονται περισσότερες από 29 περιπτώσεις δωροληψίας και παράβασης καθήκοντος. Εκτός από τους έξι συλληφθέντες, κατηγορούμενα στην ίδια υπόθεση είναι τουλάχιστον 30 πρόσωπα ακόμη, μεταξύ αυτών δημοτικοί υπάλληλοι σε δήμους της Αττικής και στη Μύκονο, αλλά και μηχανικοί, αρχιτέκτονες και επιχειρηματίες. Σύμφωνα με την αστυνομία, από τις έρευνες σε σπίτια και γραφεία κατηγορουμένων κατασχέθηκαν 334.895 ευρώ, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, χειρόγραφες σημειώσεις και επίσης μία σύμβαση μίσθωσης θυρίδας τραπεζικού ιδρύματος.
«Προβληματισμοί»
Ανακοίνωση για την υπόθεση εξέδωσε η Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανώτατων Σχολών. «Πρόσωπα που περιγράφονται ως έχοντα καθοριστικό ρόλο δεν είναι δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά ιδιώτες οι οποίοι, αξιοποιώντας τη θέση, τις διασυνδέσεις και την επιρροή τους, επιδιώκουν να βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με κέντρα λήψης αποφάσεων και με στελέχη της δημόσιας διοίκησης. Συχνά ασκούν έντονες πιέσεις προκειμένου να επιβληθεί η δική τους βούληση ή να εξυπηρετηθούν συγκεκριμένα συμφέροντα», σημειώνεται στην ανακοίνωση. «Η χρονική στιγμή της αναμενόμενης μεταφοράς των Υπηρεσιών Δόμησης στο Κτηματολόγιο, αλλά και η επαναφορά της συζήτησης για “άρση της μονιμότητας” μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης, δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς».
