Ηταν νύχτα όταν το ελικόπτερο έφτασε στη Σίφνο. Είχαν περάσει έξι ώρες αναμονής και αγωνίας. Το μωρό της οικογένειας Κοντονάσιου ήταν μόλις 45 ημερών, με υψηλό πυρετό και χαμηλό οξυγόνο. Στο ιατρείο του νησιού, ο αγροτικός γιατρός είχε ήδη αποφανθεί ότι το περιστατικό δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί εκεί και πως έπρεπε να μεταφερθεί άμεσα σε παιδιατρικό νοσοκομείο της Αθήνας. Ωστόσο, η διακομιδή δεν ήταν αυτονόητη.
«Υπήρχε διαπραγμάτευση με το ΕΚΑΒ. “Κάντε λίγη υπομονή και καλέστε μας ξανά σε μία ώρα, μήπως του πέσει ο πυρετός”, μας έλεγαν. Εξι ολόκληρες ώρες περιμέναμε και τελικά ήρθε ένα ελικόπτερο που δεν ήταν καν του ΕΚΑΒ, ήταν στρατιωτικό. Η σύζυγός μου επιβιβάστηκε μόνη, χωρίς συνοδεία γιατρού, με το βρέφος στην αγκαλιά. Εγιναν πολλές παρατυπίες εκείνη τη μέρα μέχρι να φτάσει το παιδί στο “Παίδων”», θυμάται ο Ζαννής Κοντονάσιος, κάτοικος Σίφνου και πατέρας έξι παιδιών, περιγράφοντας την περιπέτεια που έζησε η οικογένειά του πριν από έξι χρόνια.
Το παιδί νοσηλεύτηκε για 10 ημέρες και τελικά ξεπέρασε τον κίνδυνο, ωστόσο η εμπειρία αυτή σημάδεψε εκείνον και τη σύζυγό του. «Από τότε, δίνουμε αγώνα να κρατήσουμε γιατρούς στο νησί», λέει, καθώς περιγράφει στην «Κ» την αναστάτωση που επικρατεί εδώ και λίγους μήνες στη Σίφνο, αφότου έγινε γνωστό ότι η μοναδική παιδίατρος του νησιού ζήτησε μετά από πεντέμισι χρόνια τη μετάθεσή της.
Μία γιατρός για 500 παιδιά
Τα προβλήματα είναι έντονα τόσο τον χειμώνα, όταν τα περιορισμένα ακτοπλοϊκά δρομολόγια και οι καιρικές συνθήκες κάνουν κάθε μετακίνηση αβέβαιη, όσο και το καλοκαίρι, όταν η τουριστική κίνηση πολλαπλασιάζει τον πληθυσμό – μαζί και τις ανάγκες.
Σε αυτή την πραγματικότητα, η παιδίατρος του νησιού έχει σηκώσει ένα δυσανάλογο βάρος. Είναι ενδεικτικό ότι το 2025 διαχειρίστηκε περίπου 1.500 περιστατικά, ενώ καθημερινά βρίσκεται σε διαρκή ετοιμότητα για κάθε έκτακτη ανάγκη που θα προκύψει.
Δεν είναι όμως μόνο ο όγκος της δουλειάς, είναι και η τεράστια ευθύνη, δεδομένου ότι υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση στις διαδικασία των διακομιδών μέσω του ΕΚΑΒ.
«Η τουριστική σεζόν ξεκινά πλέον από τον Απρίλιο και τελειώνει τον Οκτώβριο, πράγμα που σημαίνει ότι στο νησί έρχονται πολλές οικογένειες με μικρά παιδιά, επιβαρύνοντας την κατάσταση για έναν μόνο γιατρό. Δεν είναι όμως μόνο ο όγκος της δουλειάς, είναι και η τεράστια ευθύνη, δεδομένου ότι υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση στις διαδικασία των διακομιδών μέσω του ΕΚΑΒ», τονίζει στην «Κ» η παιδίατρος του νησιού, η οποία στα πεντέμισι χρόνια που βρίσκεται στη Σίφνο έχει χρειαστεί να συνοδεύσει παιδιά με το πλωτό σκάφος –ακόμη και με επτά ή οκτώ μποφόρ– εφόσον δεν υπήρχε άλλος τρόπος να μεταφερθούν στην Αθήνα.
«Βάλτε τη Σίφνο στον χάρτη της Υγείας»
Ανήμερα της 25ης Μαρτίου, μετά το τέλος της παρέλασης, οι κάτοικοι της Σίφνου βγήκαν στους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για τις ελλείψεις του πολυδύναμου ιατρείου και την εξάρτηση του νησιού από τις διακομιδές στο Νοσοκομείο της Σύρου. Με το σύνθημα «Βάλτε τη Σίφνο στον χάρτη της Υγείας», οι 2.700 κάτοικοι του νησιού ζητούν να βρεθεί άμεση λύση τόσο στο θέμα της παιδιατρικής κάλυψης όσο και σε αυτό της πλήρωσης όλων των κενών θέσεων στο ιατρείο.
Η υποστελέχωση του πολυδύναμου ιατρείου σημαίνει ότι, σε πολλές περιπτώσεις, ένας ή δύο γιατροί καλούνται να αντιμετωπίσουν το σύνολο των περιστατικών. Σήμερα, το νησί καλύπτεται από έναν γενικό γιατρό, μία παιδίατρο και έναν αγροτικό γιατρό – δηλαδή μόλις τρεις γιατρούς για τις πέντε προβλεπόμενες θέσεις.
Ο Ζαννής Κοντονάσιος περιγράφει, ωστόσο, ένα «τρίγωνο» προβλημάτων που καθορίζει την καθημερινότητα των κατοίκων: «Είναι όλα μαζί. Θα πρέπει να λυθεί όχι μόνο το θέμα της υποστελέχωσης του ιατρείου, αλλά και των διακομιδών και της καλύτερης ακτοπλοϊκής σύνδεσης. Ειδάλλως, δεν κάνουμε τίποτα».
Οι περισσότεροι κάτοικοι του νησιού έχουν βρεθεί αντιμέτωποι είτε με διακομιδές με πλωτό μέσα σε δύσκολες καιρικές συνθήκες είτε με πολύωρα ταξίδια με το πλοίο της γραμμής προς τον Πειραιά. Η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη όταν η έκτακτη ανάγκη αφορά παιδιά.
Να έχεις το παιδί με 40 πυρετό στο καράβι, να έχει σπασμούς και να μην μπορείς να κάνεις τίποτα.
«Αν έχει κάτι σοβαρό το παιδί, το παίρνεις και φεύγεις. Δεν το σκέφτεσαι», λέει η Μαρία Καργιού, κάτοικος Σίφνου και μητέρα δύο παιδιών στην εφηβεία, καθώς μας περιγράφει τη δυσκολία του εγχειρήματος. «Να έχεις το παιδί με 40 πυρετό στο καράβι, να έχει σπασμούς και να μην μπορείς να κάνεις τίποτα. Ειδικά τον χειμώνα, που θέλουμε έξι ώρες για να φτάσουμε στον Πειραιά, ο χρόνος μέσα στο πλοίο δεν περνάει με τίποτα. Είναι δραματικό».
Παρόμοιες εμπειρίες μοιράζονται πολλοί κάτοικοι. Ανάμεσά τους ο Γιάννης Σανάκης, πατέρας δύο παιδιών, που μετακόμισε πριν από λίγα χρόνια με την οικογένειά του στο νησί. «Ηταν μια συνειδητή επιλογή, που όμως συνοδεύεται από ένα μόνιμο ρίσκο. Ξέρεις πού έρχεσαι, αλλά δεν φαντάζεσαι πάντα πώς είναι η πραγματικότητα όταν συμβεί κάτι επείγον», λέει στην «Κ».
«Δεν είναι μόνο το θέμα της παιδιάτρου. Είναι ότι αν συμβεί κάτι πιο σοβαρό, θα πρέπει να φύγεις. Και το πώς θα φύγεις δεν είναι ποτέ δεδομένο», σημειώνει ο ίδιος και αναφέρεται σε περιπτώσεις που ασθενείς μεταφέρονται πρώτα σε άλλα νησιά και στη συνέχεια στην Αθήνα, με καθυστερήσεις που, όπως λέει, «δεν έχουν νόημα όταν μιλάμε για επείγον περιστατικό».
«Η Σύρος, ως σημείο αναφοράς, δεν μπορεί να αντεπεξέλθει τις περισσότερες φορές, παρότι και οι γιατροί εκεί καταβάλλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες. Ο ασθενής αναγκάζεται να περάσει μια επιπλέον ταλαιπωρία αφού εννέα στις 10 φορές δεν θα τον δεχτούν και θα τον στείλουν στην Αθήνα», εξηγεί, κάνοντας ταυτόχρονα μια αποτίμηση της κατάστασης. «Θέλεις να ξέρεις ότι κάποια πράγματα μπορούν να αντιμετωπιστούν εδώ. Οχι τα πιο βαριά, αυτό είναι δεδομένο, αλλά τα βασικά. Να σου πει ένας γιατρός: μείνε ή πρέπει να φύγεις τώρα».
Πρωτοβουλίες κατοίκων
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η τοπική κοινωνία προσπαθεί να καλύψει, όσο μπορεί, τα κενά. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, πρωτοβουλίες κατοίκων, όπως ο Σύλλογος Νεολαίας Σίφνου, που σήμερα αριθμεί περισσότερα από 500 μέλη, έχουν εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα υποστήριξης της τοπικής υγείας. Κάνοντας την αρχή με μια εκδήλωση που συγκέντρωσε εκατοντάδες κόσμου, ο Σύλλογος κατάφερε να συγκεντρώσει χρήματα για να ενισχύσει το ιατρείο.
«Προσπαθούμε να βοηθούμε σε οτιδήποτε μπορούμε για το γενικό καλό», λέει στην «Κ» ο πρόεδρος του Συλλόγου, Αντώνης Ατσόνιος. Χαρακτηριστική πρωτοβουλία είναι η εξασφάλιση στέγασης για τους γιατρούς, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα πλέον για τη στελέχωση του νησιού. Με δικά του μέσα, ο Σύλλογος έχει ήδη βρει και νοικιάσει κατοικίες, τις οποίες εξοπλίζει πλήρως, ώστε να είναι άμεσα διαθέσιμες στους γιατρούς. «Θέλουμε όποιος θελήσει να έρθει στο νησί μας να μη νιώθει αυτή την ανασφάλεια», εξηγεί ο κ. Ατσόνιος.
Παράλληλα, ο Σύλλογος έχει προχωρήσει και σε μια ακόμη πρωτοβουλία: τη δημιουργία ενός συλλογικού ασφαλιστικού προγράμματος για αεροδιακομιδές. Με μια μικρή ετήσια συνδρομή, οι κάτοικοι μπορούν να εξασφαλίσουν μεταφορά προς την Αθήνα, αποφεύγοντας τους ενδιάμεσους σταθμούς σε άλλα νησιά. Ηδη, περισσότεροι από 1.400 άνθρωποι έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα, ενώ ο Σύλλογος περιμένει μέσα στο επόμενο διάστημα να ενταχθεί το σύνολο των κατοίκων του νησιού.
Αμεσα η προκήρυξη για μόνιμη παιδιατρική θέση
Την ίδια ώρα, η αρμόδια Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας Πειραιώς και Αιγαίου, απαντώντας στην «Κ» για το θέμα της επικείμενης μετάθεσης της παιδιάτρου, τονίζει ότι η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη, μετά την αίτησή της, ωστόσο «προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη κάλυψη των αναγκών του νησιού, η θέση Παιδιατρικής έχει συμπεριληφθεί στην επικείμενη προκήρυξη μόνιμων θέσεων ιατρών ΕΣΥ η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί το άμεσο προσεχές διάστημα». «Η θέση», όπως σημειώνεται, «έχει προκηρυχθεί και σε βαθμό διευθυντή, γεγονός που επιτρέπει και σε νέους ιατρούς, μετά την ολοκλήρωση της ειδικότητάς τους, να υποβάλουν αίτηση».
Παράλληλα, η Διοίκηση απαντά πως, αν και δεν προβλέπεται –προς το παρόν– δεύτερη οργανική θέση παιδιάτρου στο νησί, «ωστόσο λαμβάνονται υπόψη οι αυξημένες ανάγκες του νησιού, ιδίως κατά τη θερινή περίοδο, και προωθείται συνδυασμός μέτρων ενίσχυσης, όπως η προκήρυξη μόνιμης θέσης, η παροχή οικονομικών κινήτρων και η δυνατότητα προσωρινής μετακίνησης ιατρών».
Το ζητούμενο είναι να υπάρξει ένα σύστημα που θα μπορέσει να κρατήσει στο νησί τους γιατρούς, προσφέροντας στους κατοίκους και στα παιδιά τους μια στοιχειώδη αίσθηση ασφάλειας, όλο τον χρόνο.
Σύμφωνα με τη 2η ΔΥΠΕ, στις ευρύτερες ενέργειες για την ενίσχυση του ιατρικού προσωπικού στο πολυδύναμο ιατρείο περιλαμβάνεται η άμεση σύναψη σύμβασης με ιατρό Γενικής Ιατρικής, με Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών ετήσιας διάρκειας, ο οποίος θα καλύπτει καθημερινά το ιατρείο και θα συμμετέχει στο πρόγραμμα εφημεριών. Στην επικείμενη προκήρυξη μάλιστα (εκτός από τη θέση Διευθυντή Παιδιατρικής) περιλαμβάνονται μία θέση Διευθυντή Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής ή Εσωτερικής Παθολογίας και μία θέση Επιμελητή Α’ Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής ή Εσωτερικής Παθολογίας.
«Δεν θέλουμε να βρούμε έναν άνθρωπο να τον σκλαβώσουμε εδώ», συμπυκνώνει το θέμα ο Ζαννής Κοντονάσιος. Για τον ίδιο αλλά και για τους υπόλοιπους κατοίκους, το ζητούμενο είναι να υπάρξει ένα σύστημα που θα μπορέσει να κρατήσει στο νησί τους γιατρούς, προσφέροντας στους ίδιους και στα παιδιά τους μια στοιχειώδη αίσθηση ασφάλειας, όλο τον χρόνο.
