«Αυτό που βίωσε η Ελευθερία είναι η πιο ύπουλη μορφή κακοποίησης»

«Αυτό που βίωσε η Ελευθερία είναι η πιο ύπουλη μορφή κακοποίησης»

Με αφορμή τη δολοφονία της Ελευθερίας Γιακουμάκη στην Κρήτη, ειδικοί μιλούν για τον εξαναγκαστικό έλεγχο, μία αθέατη μορφή κακοποίησης, την ώρα που τα στοιχεία για ενδοοικογενειακή βία στο νησί δείχνουν πως το 2025 περίπου τρεις γυναίκες κάθε ημέρα προέβαιναν σε επίσημη καταγγελία

3' 43" χρόνος ανάγνωσης
Φόρτωση Text-to-Speech...

Είχε προσχεδιάσει τον θάνατό της. Της έστησε παγίδα, την οδήγησε σε ένα απόμερο μέρος και την πυροβόλησε εξ επαφής στο κεφάλι. Στη συνέχεια, έβαλε τέλος στη ζωή του, αφού πρώτα είχε επιχειρήσει να καλύψει τα ίχνη του. Σύμφωνα με ρεπορτάζ τοπικών μέσων, ο γυναικοκτόνος είχε εμμονή με τη 43χρονη Ελευθερία Γιακουμάκη. Είχε μάλιστα τοποθετήσει GPS στο αυτοκίνητό της και παρακολουθούσε όλες τις κινήσεις της. Ηθελε να την ελέγχει όχι μόνο όσο ήταν μαζί, αλλά και μετά τον χωρισμό τους.

Η βία κατά των γυναικών στην Κρήτη

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε στην «Κ» το Παρατηρητήριο για τη Βία κατά των Γυναικών στην Κρήτη, το 2025 στο νησί καταγράφηκαν 1.103 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, τα περισσότερα εκ των οποίων αφορούσαν γυναίκες. Δηλαδή, περίπου τρεις γυναίκες κάθε μέρα προέβαιναν σε επίσημη καταγγελία. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση περιστατικών εντοπίστηκε στο Ηράκλειο, ενώ μικρότερες περιοχές, όπως το Ρέθυμνο και το Λασίθι, παρουσίασαν έντονες διακυμάνσεις, κάτι που επιβεβαιώνει ότι το φαινόμενο αφορά συνολικά την Περιφέρεια.

Το 2025 στο νησί καταγράφηκαν 1.103 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Δηλαδή, περίπου τρεις γυναίκες κάθε μέρα προέβαιναν σε επίσημη καταγγελία.

Από το σύνολο των περιστατικών ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου και Νομού Ηρακλείου διαχειρίστηκε 367 περιστατικά. Τα 274 από αυτά εντάχθηκαν σε συστηματική υποστήριξη, ενώ τα υπόλοιπα παραπέμφθηκαν σε αρμόδιες υπηρεσίες, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες της εκάστοτε περίπτωσης. Οι περισσότερες καταγγελίες έγιναν απο γυναίκες 25–55 ετών (64%).

«Εξαναγκαστικός έλεγχος», μία ύπουλη μορφή βίας

Μιλώντας στην «Κ» ο συντονιστής έργων του συνδέσμου, Νικόλας Σπετσίδης, σημειώνει πως το 2026 φαίνεται να υπάρχει μία σημαντική αύξηση στις καταγγελίες γυναικών για έμφυλη βία μέχρι στιγμής. «Οι γυναίκες κινητοποιούνται και αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι πως μία γυναίκα πρέπει να ζητήσει βοήθεια ακόμη κι αν δεν είναι έτοιμη για επίσημη καταγγελία σε αστυνομικό τμήμα. Μπορεί να ανατρέξει σε κάποιον σύνδεσμο, όπως ο δικός μας, ή σε κάποιον φορέα», εξηγεί.

Εχει έρθει γυναίκα για συμβουλευτική και από κάτω την περίμενε ο χειριστικός σύντροφός της. Αυτό είναι αυτόματα σήμα υψηλού κινδύνου για εμάς.

Παρακολουθώντας στενά όλα όσα συμβαίνουν στην Κρήτη τις τελευταίες ημέρες εξαιτίας της έκτης γυναικοκτονίας στην Ελλάδα για φέτος, ο κ. Σπετσίδης αναφέρει πως το τελευταίο διάστημα στον σύνδεσμο ήρθαν τουλάχιστον τρεις γυναίκες που θέλησαν να μιλήσουν για συμπεριφορές συντρόφων τους που φέρεται να έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά με τον δολοφόνο της Ελευθερίας Γιακουμάκη. Οπως λέει, πρόκειται για αυτό που ονομάζουμε εξαναγκαστικό έλεγχο (coercive control)και αποτελεί ένα στρατηγικό μοτίβο χειριστικών και κακοποιητικών συμπεριφορών που χρησιμοποιούνται για την κυριαρχία πάνω σε έναν σύντροφο, αφαιρώντας την ανεξαρτησία, την αυτονομία και την αίσθηση της πραγματικότητας. Περιλαμβάνει ψυχολογική, οικονομική και συναισθηματική κακοποίηση, συχνά χωρίς την παρουσία σωματικής βίας, με στόχο τη δημιουργία φόβου και εξάρτησης.

«Αυτή είναι η πιο ύπουλη και δύσκολη μορφή κακοποίησης γιατί δεν φαίνεται και πολλές φορές -αλλά όχι πάντα- οδηγεί σε φανερή κακοποίηση. Είναι ένα πλαίσιο που χρειάζεται να κινητοποιηθούν οι γυναίκες και να μη σκέφτονται πως μπορούν να τα καταφέρουν μόνες τους. Μερικές φορές χρειάζεται καθοδήγηση ή και στήριξη. Σκεφτείτε ότι έχει έρθει γυναίκα για συμβουλευτική και από κάτω την περίμενε ο χειριστικός σύντροφός της. Αυτό είναι αυτόματα σήμα υψηλού κινδύνου για εμάς», προσθέτει ο κ. Σπετσίδης. 

«Με χαστούκισε και φορούσα ακόμη το νυφικό»

Από την πλευρά της η πρόεδρος του Συνδέσμου Μελών Γυναικείων Σωματείων του Ηρακλείου και Νομού Ηρακλείου, Μαίρη Παχιαδάκη, εξηγεί πως το φαινόμενο του εξαναγκαστικού ελέγχου είναι συχνότερο από όσο νομίζουμε. «Η κοινωνία μας απαρτίζεται από πολλούς ανθρώπους με χαρακτηριστικά όπως αυτά του κακοποιητή της Ελευθερίας», σημειώνει, προσθέτοντας πως τέτοια άτομα δείχνουν καθημερινά σημάδια του προβληματικού χαρακτήρα τους, τα οποία πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπ’ όψιν. 

«Πριν από μερικές μέρες ήρθε μια κοπέλα και με βρήκε, και μου είπε πως το πρώτο χαστούκι έγινε το βράδυ του γάμου της. Μου είπε συγκεκριμένα: “Με χαστούκισε και φορούσα ακόμη το νυφικό”. Αυτό είναι ένα παράδειγμα τόσο τρανταχτό και τόσο αληθινό, που αποδεικνύει ότι οι γυναίκες πρέπει να μιλάνε και να φεύγουν αμέσως», τονίζει η κ. Παχιαδάκη.

Πάντως, υπάρχουν βήματα που και η Πολιτεία πρέπει να κάνει για την επιπλέον προστασία των θυμάτων ενδοοικογενειακής και έμφυλης βίας, καθώς είναι σαφές πως το φαινόμενο στη νησί δεν βρίσκεται σε ύφεση. «Υπάρχουν μεγάλες ελλείψεις κατάρτισης προσωπικού πρώτης γραμμής στη συντονισμένη δράση στα περιστατικά βίας, αλλά και απουσία συνεργασίας του δημόσιου τομέα με τις οργανώσεις υποστήριξης επιζωσών. Επιπλέον, βλέπουμε σε μεγάλο βαθμό το φαινόμενο των αντιμηνύσεων από τον θύτη προς το θύμα. Αυτό είναι ένα δεδομένο πάνω στο οποίο όλοι πρέπει να εργαστούμε για να το αντιμετωπίσουμε χωρίς να παραβιάζονται ανθρώπινα δικαιώματα», καταλήγει ο κ. Σπετσίδης.

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT