Δεν είναι όλες οι επιτυχημένες διαδρομές ευθύγραμμες. Ορισμένες αλλάζουν ρότα, επαναπροσδιορίζουν τον σκοπό τους και τελικά αποκτούν μεγαλύτερη αξία. Η Γεωργία Γκαρινουά Μελενικιώτου ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Μεγάλωσε στη Δράμα. Ονειρο του πατέρα της ήταν να γίνει κορυφαία μηχανικός. Και, πράγματι, ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, και ξεκίνησε την καριέρα της στο CERN στην Ελβετία. Ομως δεν ήταν αυτό που ονειρευόταν. «Δεν μου άρεσε η μοναξιά των ερευνητών. Μου πήρε χρόνο να βρω τον δρόμο μου και να ορίσω τι με κάνει ευτυχισμένη», εξηγεί στην «Κ».
Αλλαξε, λοιπόν, ρότα. Με διπλή υποτροφία από τα Ιδρύματα Μποδοσάκη και Fulbright, το 1983, έφυγε για τη Βοστώνη, όπου έκανε μεταπτυχιακό στη διοίκηση επιχειρήσεων. Από τότε έχει διαγράψει μια λαμπρή πορεία στον επιχειρηματικό χώρο, κυρίως σε μεγάλες εταιρείες φαρμακευτικών προϊόντων και προϊόντων ομορφιάς. Σήμερα είναι μέλος Δ.Σ. στο MIT Sloan και σε πολλές εισηγμένες εταιρείες. «Είμαι οραματίστρια, λύτρια προβλημάτων και απολαμβάνω να ηγούμαι ομάδων για την επίλυση σύνθετων θεμάτων και τη γρήγορη δημιουργία αποτελέσματος», συστήνεται η ίδια. Υπάρχει, όμως, και άλλη μία πτυχή της προσωπικότητάς της, εξίσου –αν όχι περισσότερο– ενδιαφέρουσα: είναι παθιασμένη υποστηρίκτρια της εκπαίδευσης των γυναικών. Εχει καθοδηγήσει δεκάδες νέες γυναίκες που σήμερα κατέχουν ηγετικές θέσεις σε όλο τον κόσμο. Το mentoring για εκείνη δεν είναι απλώς ρόλος, αλλά στάση ζωής.
Εξελίσσονται και οι δύο
«Είναι πολύ σημαντικό ένας έμπειρος άνθρωπος να ακούει χωρίς κριτική διάθεση ή διδακτισμό και να μοιράζεται την εμπειρία του με έναν λιγότερο έμπειρο, ώστε να τον υποστηρίξει τόσο επαγγελματικά όσο και προσωπικά. Πρόκειται για μια σχέση που βασίζεται στην εμπιστοσύνη, στην ανοικτότητα και στον σεβασμό. Με τον καιρό χτίζεται μια αίσθηση “ομάδας” – και σε μια τέτοια συνθήκη μαθαίνουν και εξελίσσονται και οι δύο πλευρές», σημειώνει η κ. Γκαρινουά Μελενικιώτου. Μέσω της ιδιαίτερα δραστήριας κοινότητας υποτρόφων του Ιδρύματος Μποδοσάκη –που περιλαμβάνει τους 2.700 και πλέον Ελληνες επιστήμονες οι οποίοι έχουν λάβει υποτροφίες από το 1972, οπότε ξεκίνησε το πρόγραμμα– καθοδηγεί αυτή την περίοδο την Αννα Μαρία Κυπραίου, επίσης απόφοιτο του ΕΜΠ και με διδακτορικό στη Μηχανική από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ.
Η δημιουργία του Eyesense, ενός πρωτοποριακού συστήματος διαχείρισης ενέργειας κτιρίων με στόχο τη μείωση των εκπομπών άνθρακα και την ενίσχυση της ευεξίας στο σύγχρονο αστικό περιβάλλον, οδήγησε την Αννα Μαρία Κυπραίου στην ίδρυση της νεοφυούς εταιρείας Eyesea Green. «Σε περιβάλλοντα όπως η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία, που αλλάζουν τόσο γρήγορα, είναι εύκολο να εγκλωβιστείς σε βραχυπρόθεσμους ή ακόμη και μεσοπρόθεσμους στόχους. Η πιο πολύτιμη συμβουλή της κ. Γκαρινουά Μελενικιώτου δεν ήταν απλώς να σκέφτομαι μακροπρόθεσμα, αλλά να παίρνω τολμηρές αποφάσεις που αντικατοπτρίζουν πού θέλω να βρίσκομαι η ίδια και να βρισκόμαστε ως ανθρωπότητα σε 10 ή 20 χρόνια. Πρόκειται για μια φιλοσοφία ευθύνης: οι σημερινές πράξεις μας είναι βήματα προς μια διαρκή κληρονομιά», επισημαίνει. «Με βοήθησε να συνειδητοποιήσω ότι ο πιο καθοριστικός παράγοντας σε ό,τι κάνουμε είναι ο σκοπός. Δίνει κατεύθυνση στο ταλέντο, αντοχή στις αποτυχίες και νόημα στις επιτυχίες. Κάθε πορεία που διαμορφώνεται με βάση ένα σκοπό είναι κάτι παραπάνω από μια καριέρα· γίνεται τρόπος να υπηρετείς την κοινωνία και να εμπνέεις».
Σαν τη μητρότητα
«Η προτροπή μου προς την Αννα Μαρία εξαρχής ήταν: “Ξέρεις τι θέλεις. Βασίσου στα δυνατά σου σημεία και μην προσπαθείς να διορθώσεις αδυναμίες. Γίνε η ηρωίδα της ιστορίας σου, γιατί αυτό είναι κρίσιμο και στην αναζήτηση επενδυτών”», λέει η μέντοράς της. «Χαίρομαι που τη βλέπω να τα εφαρμόζει όλα και την καμαρώνω. Το mentoring, άλλωστε, συχνά προσομοιάζει στη μητρότητα».
Η συζήτηση φτάνει στις δυσκολίες που έχουν συναντήσει. Μια «γυναικεία» startup αντιμετωπίζεται το ίδιο με μια «ανδρική»; «Αν και το ταλέντο δεν έχει φύλο, το οικοσύστημα εξακολουθεί, δυστυχώς, να λειτουργεί με προκαταλήψεις. Οι γυναίκες επικεφαλής νεοφυών εταιρειών αντιμετωπίζουμε αυστηρότερο έλεγχο, λαμβάνουμε μικρότερη χρηματοδότηση και συχνά μας υποτιμούν, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η deep tech και η απανθρακοποίηση όπου δεν έχουμε μεγάλη εκπροσώπηση», τονίζει η Αννα Μαρία Κυπραίου.
Η Γεωργία Γκαρινουά Μελενικιώτου συμφωνεί: «Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η χρηματοδότηση. Οι γυναίκες λαμβάνουν κατά μέσον όρο 23% λιγότερα κεφάλαια και έχουν 30% μικρότερες πιθανότητες εξαγοράς ή δημόσιας προσφοράς».
Μάχη κατά του καρκίνου
Σε έναν διαφορετικό αλλά εξίσου απαιτητικό χώρο, εκείνον της βιοϊατρικής έρευνας, η σχέση μέντορα και καθοδηγούμενου αποδεικνύεται εξίσου σημαντική. Ο Γιάννης Βεργινάδης, καθηγητής στο Τμήμα Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας της Ιατρικής Σχολής του University of Pennsylvania, και ο Αρης Σιονακίδης, ερευνητικός συνεργάτης στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ με αντικείμενο τη μηχανική μάθηση και τον καρκίνο του μαστού, είναι επίσης μέλη της κοινότητας υποτρόφων του Ιδρύματος Μποδοσάκη. «Μία από τις σημαντικότερες συμβουλές που έχω λάβει από τον μέντορά μου ήταν να αφιερώσω χρόνο για να καταγράψω τις ιδέες και τα σχέδιά μου για το μέλλον, μια και από τη σκέψη στην υλοποίηση ο δρόμος είναι μακρύς. Οσο περίεργο και αν ακούγεται, κάνοντάς το ξεκαθάρισαν πολλά πράγματα», υπογραμμίζει ο κ. Σιονακίδης. «Αυτές οι σημειώσεις μπορούν να γίνουν ο πυρήνας μελλοντικών ερευνητικών προτάσεων», επιβεβαιώνει ο κ. Βεργινάδης.
Με στρατηγική και πάθος
«Με τον Αρη μιλάμε συχνά για τη σημασία του networking, της διαφάνειας στις συνεργασίες και της αυτογνωσίας – της ικανότητας να αναγνωρίζει τι πραγματικά τον εμπνέει και πώς να το ακολουθήσει με στρατηγική και πάθος. Τον ενθαρρύνω επίσης να δοκιμάζει πράγματα έξω από τη ζώνη άνεσής του και να μην παίρνει την αποτυχία προσωπικά· να τη βλέπει ως αναπόσπαστο μέρος μιας διαδικασίας που θα τον βοηθήσει να ωριμάσει», λέει ο κ. Βεργινάδης. Η δική του ερευνητική ομάδα εστιάζει στην αλληλεπίδραση της ακτινοθεραπείας με τους φυσιολογικούς ιστούς, με έμφαση στην κατανόηση των μηχανισμών που οδηγούν σε τοξικές παρενέργειες μακροπρόθεσμα, κυρίως στο λεπτό έντερο και τον καρδιακό ιστό. «Επίσης, εξετάζουμε πώς το μικροπεριβάλλον του όγκου επηρεάζει την αντίσταση στη θεραπεία (ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία) και πώς μπορούμε να παρέμβουμε σε αυτό, αξιοποιώντας ακόμη και δεδομένα τεχνητής νοημοσύνης. Ενα από τα βασικά μας ερωτήματα είναι πώς θα πετύχουμε να προσφέρουμε αποτελεσματική αντικαρκινική θεραπεία, ελαχιστοποιώντας τη βλάβη στους υγιείς ιστούς. Για την επίτευξη αυτών των στόχων, ακολουθούμε μια πολυδιάστατη προσέγγιση που ενσωματώνει κυτταρικές και μοριακές τεχνικές, καθώς και μεθοδολογίες μεταφραστικής έρευνας, μεταξύ άλλων».
Ο πόλεμος κατά του καρκίνου, λοιπόν, είναι ένα ακόμη κοινό στοιχείο ανάμεσα στους δύο επιστήμονες. «Ο καρκίνος αποτελεί μια τεράστια ερευνητική πρόκληση. Ο καρκίνος του ήπατος δεν είναι ίδιος με τον καρκίνο του μαστού. Οι καρκίνοι του μαστού δεν είναι όλοι ίδιοι. Οι ασθενείς με τον ίδιο τύπο καρκίνου μαστού δεν έχουν την ίδια απόκριση στο ίδιο φάρμακο. Είναι τέτοια η φύση της νόσου που η πλήρης κατανόησή της απαιτεί πολλή προσπάθεια και διεθνείς συνεργασίες», τονίζει ο Αρης Σιονακίδης. «Ομως οι επιστημονικές εξελίξεις τρέχουν με τεράστια ταχύτητα και με κάνουν να αισιοδοξώ για την έκβαση των προσπαθειών μας. Αν όχι η δική μας γενιά, η επόμενη ελπίζω να τον νικήσει».
