Βρέξει χιονίσει, ο κ. Σταύρος Νικολάου είναι πάντα εκεί για τη βουτιά του. Εδώ και πέντε δεκαετίες διανύει καθημερινά πεζός την απόσταση του ενός χιλιομέτρου από το σπίτι του έως το Παλαιό Φάληρο, όπου βρίσκεται ο Ομιλος Χειμερινών Κολυμβητών Μπάτης, που ιδρύθηκε το 1980. Ο 70χρονος, όπως εξομολογείται στην «Κ», δεν ανήκει τυπικά σε κάποιον όμιλο. «Είμαστε ο πυρήνας μιας παρέας που συναντιόμαστε εδώ κάθε μέρα. Κατά διαστήματα άλλοι έρχονται και άλλοι φεύγουν, αλλά όλοι μοιραζόμαστε την ίδια αγάπη για τη θάλασσα», λέει, απαριθμώντας παράλληλα τις αναζωογονητικές ιδιότητες του μπάνιου σε κρύο νερό. Ερευνες έχουν δείξει ότι η χειμερινή κολύμβηση ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και επιταχύνει τον μεταβολισμό. Επιπλέον, συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση του άγχους, καθώς κατά τη διάρκεια της άσκησης αυξάνονται τα επίπεδα των ενδορφινών, προσφέροντας αίσθημα ευεξίας και ψυχικής τόνωσης.
«Νιώθω ευεξία. Εχεις στεναχώρια, έρχεσαι εδώ και φεύγει», λέει ο κ. Σταύρος. «Κάνω πάντα μια προθέρμανση πριν μπω στη θάλασσα, λίγες ασκήσεις, κυρίως διατάσεις, για να μην πάθω κράμπες. Ο γιατρός μου δεν παίρνει θέση. Του λέω όμως ότι νιώθω καλά, ότι ζαλίζομαι όχι όταν κολυμπάω, αλλά όταν δεν έρχομαι για μπάνιο τρεις τέσσερις μέρες». Οπως εξηγεί, αυτή η παρατήρηση φαίνεται να τον έχει πείσει. «Μου λέει να έρχομαι, αλλά όχι μόνος και για λίγο», προσθέτει. Αυτές τις ημέρες, σημειώνει, η θερμοκρασία του νερού είναι σχετικά υψηλή, γύρω στους 18 βαθμούς, «πολύ ζεστή για την εποχή». Και κλείνει γελώντας: «Μπορείτε να βουτήξετε κι εσείς».
«Η θάλασσα είναι το σπίτι μου»
Είναι μια ηλιόλουστη μέρα και οι κολυμβητές καταφτάνουν στην παραλία της Εδέμ στον Αλιμο, ο ένας μετά τον άλλον. Για την κυρία Σταυρούλα Βράκα η θάλασσα είναι το σπίτι της. Με καταγωγή από την Πέτρα της Λέσβου, δεν μπορεί να φανταστεί μέρα χωρίς να «βάλει το δαχτυλάκι της» στο νερό, όπως τονίζει στην Κ. «Το σπίτι μου είναι το νερό και η θάλασσα. Να φανταστείτε πως το νερό μου φαίνεται σχεδόν ζεστό», λέει η 84χρονη γυναίκα. «Δυστυχώς το κλίμα έχει αλλάξει και αυτό με τρομάζει. Παλαιότερα ακόμη και τον Αύγουστο, αν έβαζες το πόδι σου θα πάγωνες, τώρα είναι ζεματιστό», λέει με παράπονο.
«Δεν είναι μόνο το νερό που δίνει υγεία και ευφορία, είναι και ο ήλιος. Παίρνουμε τη βιταμίνη D που χρειαζόμαστε. Αλλά βουτάμε και όταν δεν έχει ήλιο. Το μόνο που αποφεύγουμε είναι η βροχή και οι κεραυνοί»
«Δεν είναι μόνο το νερό που δίνει υγεία και ευφορία, είναι και ο ήλιος. Παίρνουμε τη βιταμίνη D που χρειαζόμαστε. Οι Ελληνες έχουμε χαμηλή, παρά την εκτεταμένη έκθεση στο φως. Ωστόσο, βουτάμε και όταν δεν έχει ήλιο. Το μόνο που αποφεύγουμε είναι η βροχή και οι κεραυνοί» προσθέτει η κυρία Σταυρούλα, ενώ ντύνεται γρήγορα. «Δεν πρέπει να στέκεσαι με το μαγιό μετά, πρέπει να βάλεις κάτι πάνω σου. Αλλιώς κινδυνεύεις ακόμη και με πνευμονία. Δεν πρέπει να είσαι απερίσκεπτος. Για να βουτήξεις στο παγωμένο νερό πρέπει να τηρείς κάποιους κανόνες. Οπως λένε και οι γιατροί, απαιτεί προθέρμανση, σταδιακή είσοδο στο νερό, σύντομη παραμονή και κολύμπι κοντά στην ακτή και άμεση ζεστή ενδυμασία και ενυδάτωση μετά», μας συμβουλεύει η έμπειρη κολυμβήτρια.
«Ο γιατρός μου κάνει λόγο για θαύμα»
Λίγα μέτρα πιο πέρα, κάτω από έναν βράχο ο κύριος Γιώργος απολαμβάνει το μπάνιο του με την παρέα του. Χειμερινοί κολυμβητές εδώ και χρόνια, συναντιούνται πάντοτε στο ίδιο σημείο. «Εχουμε αποκτήσει δικαιώματα σε αυτή την παραλία. Αν λείψει κάποιος πάνω από μία μέρα, παίρνουμε τηλέφωνο», περιγράφει τη φιλιά τους ο 70χρονος άντρας. «Το μπάνιο στο κρύο νερό με έχει σώσει», λέει στην «Κ». «Εχω Πάρκινσον, και δείτε με! Δεν ξέρω τι θα έκανα αν δεν είχα αυτό εδώ. Ο γιατρός μου κάνει λόγο για θαύμα», λέει και δείχνει το απέραντο γαλάζιο μπροστά του. «Παρ’ όλα αυτά θα συνιστούσα σε όλους να συμβουλευτούν τον γιατρό τους πριν το τολμήσουν γιατί η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική», προσθέτει ο «πρόεδρος» του ανώνυμου συλλόγου χειμερινών κολυμβητών, όπως τον αποκαλούν χιουμοριστικά οι φίλοι του.
Για «θαύματα» κάνει λόγο και ο κύριος Κώστας Νακόπουλος, ο οποίος υπήρξε ναυτικός στο επάγγελμα και αριθμεί πολλά «μίλια» ως χειμερινός κολυμβητής. Θυμάται ένα ταξίδι στη Νορβηγία. «Μιλάμε τώρα για γεωγραφικό πλάτος 62 μοίρες. Δεκαπενταύγουστος σε ένα πανέμορφο φιορδ. 2.500 άνθρωποι με τα μαγιό. Πόσοι κολυμπούσαν; 10 άτομα. Κατάλαβα γιατί, μόλις μπήκαμε στο νερό. 8,5 βαθμούς είχε. Εγώ που κάνω τον μάγκα, 5 λεπτά έκατσα. Ηταν σαν να με τρυπούσαν βελόνες», περιγράφει την εμπειρία του. «Οφείλουμε να προσέχουμε. Επειδή το χειμερινό μπάνιο το προτιμούμε εμείς οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, πρέπει να έχουμε και τον νου μας. Να μην υπερβαίνουμε τις δυνάμεις μας», τονίζει για να διηγηθεί δύο ιστορίες.
«Ηταν μια κυρία πιο νέα από μένα, 20 χρόνια νεότερη. Εγώ κολυμπάω στο νερό είκοσι λεπτά περίπου. Αυτή καθόταν μια ώρα. Μετά δεν ξαναφάνηκε. Μια μέρα τη βλέπω στον δρόμο. “Ασε”, μου λέει, “έπαθα πνευμονία”. “Ε, λέω, καλά εσύ, το παράκανες”. Ενας άλλος, πιο νέος αυτός, καθότανε μέσα όχι πολύ, δεκαπέντε λεπτά. Αλλά μετά έμεινε με το μαγιό μια ώρα στην άμμο να κάνει ηλιοθεραπεία. Πνευμονία και αυτός. Δεν πρέπει να υπερβάλλουμε. Αλλά εμένα δεν με πειράζει η θάλασσα. Ξέρεις πότε δεν κάνω μπάνιο; Οποτε έχω πυρετό και έχει χρόνια να συμβεί αυτό», μας λέει ο κύριος Κώστας. «Και οι αθλητές κάνουν κρυοθεραπείες. Ο Ρονάλντο μπαίνει σε μια λίμνη με θερμοκρασία στους μείον τέσσερις βαθμούς για να θεραπεύσει τους τραυματισμούς. Το κρύο είναι θεραπεία, αναζωογονεί τα πάντα. Και εμείς στην Ελλάδα έχουμε χιλιόμετρα ακτής και θάλασσας. Και δεν μας αρέσει το μπάνιο», καταλήγει πριν ετοιμαστεί για τη βουτιά του.
«Δεν χρειάζομαι ψυχολόγο, έχω τη θάλασσα»
«Δεν χρειάζομαι ψυχολόγο, έχω τη θάλασσα», λέει ο κύριος Παναγιώτης Κοκολάκης, πρώην διευθυντής ναυτιλιακής. «Τι να κάνω δηλαδή; Να κάθομαι στο καφενείο και να καπνίζω; Εδω θα ζήσω έως τα εκατό. Να φανταστείτε και στο σπίτι το ντους δεν έχει ζεστό νερό. Δεν το χρειάστηκα ποτέ».
«Δεν χρειάζομαι ψυχολόγο, έχω τη θάλασσα. Τι να κάνω δηλαδή; Να κάθομαι στο καφενείο και να καπνίζω; Εδω θα ζήσω έως τα εκατό. Να φανταστείτε και στο σπίτι το ντους δεν έχει ζεστό νερό. Δεν το χρειάστηκα ποτέ».
«Είναι ο φρουρός μας, ο φύλακάς μας», διατείνεται η κυρία Ελβετία, η οποία έχει κρατημένη πάντα μια θέση δίπλα του. Ο κύριος Κοκολάκης επισημαίνει και τους κινδύνους που κρύβει η θάλασσα. «Εχουν χαθεί πολλοί εδώ. Κολυμπάνε πέρα από τις σημαδούρες, μόνον εγώ έχω σώσει δεκάδες», λέει υπερήφανα και δείχνει την καρέκλα του ναυαγοσώστη, που είναι άδεια τους χειμερινούς μήνες. «Θα έπρεπε να είναι κάποιος εδώ ακόμη και τον Δεκέμβρη. Ερχεται τόσος κόσμος και κολυμπάει, και οι περισσότεροι είναι ηλικιωμένοι», τονίζει.
Μερικά χιλιόμετρα πιο κάτω, στο Καβούρι, σε μια μικρή παραλία-«διαμάντι» όπως την αποκαλούν οι επισκέπτες της, ένας τριανταπεντάχρονος άνδρας ο Μάκης, εξηγεί πως ξεκίνησε τη χειμερινή κολύμβηση μόλις πριν από τέσσερα χρόνια, μετά την πανδημία. Αν και οι χειμερινοί κολυμβητές είναι συνήθως μεγάλοι σε ηλικία, όλο και περισσότεροι νέοι ακολουθούν το παράδειγμά τους.
«Οι νεότεροι, ξέρετε, το φοβούνται λίγο το κρύο νερό. Αλλά εγώ μετά τον Covid είδα μια αλλαγή», εξηγεί ο Μάκης ο οποίος καταφέρνει να ξεκλέβει χρόνο από το γραφείο για να έρθει εδώ από τον Πειραιά. «Αν έρθετε Κυριακή δεν θα έχει χώρο να παρκάρετε. Υπάρχουν κάποιοι που πηγαίνουν σε ψυχολόγο. Αλλά η θάλασσα είναι ψυχοθεραπεία από μόνη της είτε την κοιτάς είτε κολυμπάς», φιλοσοφεί για τη χειμερινή κολύμβηση. «Αυτήν την εποχή το νερό είναι ακόμη ζεστό και κολυμπάω είκοσι λεπτά. Αργότερα, τον Φλεβάρη και τον Μάρτιο, η θερμοκρασία του νερού μπορεί να κατέβει και στους οκτώ βαθμούς. Τότε αντέχω δέκα λεπτά περίπου».
«Αλλά πιο πολύ μου αρέσει να ρεμβάζω, να κάθομαι εδώ και να διαβάζω ένα βιβλίο, ποίηση ή πεζό, και να σκέφτομαι πως δεν βρίσκομαι στην Αθήνα, αλλά κάπου αλλού, σε ένα μέρος ονειρικό», λέει και συνεχίζει την ανάγνωση. «Μια ιδέα είναι. Μια ιδέα είναι το κρύο» αναφωνεί και μια κυρία παραδίπλα, έτοιμη να βουτήξει στο νερό. «Σήμερα έχει βοριαδάκι, αλλά θα σας έλεγα να βουτήξετε. Θα ξυπνήσουν οι αισθήσεις σας, θα ξεχάσετε τα πάντα».
