Στη γωνία της πλατείας Κολωνακίου με την Κανάρη, ένας νέος φούρνος ξεφύτρωσε πριν από μερικούς μήνες. Στο μέσον της Πατριάρχου Ιωακείμ, άλλος ένας έκανε λίγο νωρίτερα την εμφάνισή του. Πλέον, από τη Μαρασλή ώς την πλατεία υπάρχουν τουλάχιστον επτά φούρνοι – και όλοι ευημερούν. Γιατί στην Αθήνα της κρίσης, τα άλλα μαγαζιά μπορεί να τα βγάζουν δύσκολα πέρα, αλλά… κανένας φούρνος δεν γκρεμίστηκε. Στη νέα εποχή, βλέπετε, το κατάστημα που επιβιώνει είναι ο φούρνος υβρίδιο: κάτι ανάμεσα σε καφετέρια, ζαχαροπλαστείο και fast food.
«Το θέμα είναι να πουλάς κάτι νόστιμο σε καλή τιμή και να χορταίνει ο πελάτης», λέει η κυρία που ετοιμάζει τυρόπιτες, σάντουιτς, κουλούρια, ακόμη και μεζέδες σε κεντρικό φούρνο του Κολωνακίου. Δεν έχω περιθώριο να τη ρωτήσω περισσότερα, γιατί η ώρα είναι δύο το μεσημέρι και πίσω μου στέκεται μια ουρά από πεινασμένους Αθηναίους. Αλλά πάλι, δεν χρειάζονται πολλές ερωτήσεις: με τις τιμές των ακινήτων στην περιοχή να έχουν πέσει περισσότερο από ποτέ, με τον «αέρα» της ενοικίασης να μη… φυσάει πια και τους πελάτες των καταστημάτων να δυσκολεύονται να βγάλουν απ’ το πορτοφόλι χαρτονόμισμα, η κατεύθυνση της επιχειρηματικότητας είναι μόνο μία: στην πλατεία Κολωνακίου, εκεί όπου δύο χρόνια πριν βρισκόταν ένα από τα μεγαλύτερα καταστήματα υποδημάτων, τώρα είναι ο φούρνος «Απολλώνιον» και στην Καρνεάδου, εκεί όπου ήταν μία απ’ τις μεγαλύτερες μπουτίκ ξένων ενδυμάτων, τώρα στέκει ο φούρνος «Χωριάτικο».
«Παλιά παίρναμε ντιλίβερι από εστιατόρια», λέει ο Ν. Γεωργάκης που έχει το γραφείο του ένα δρόμο μακριά απ’ την πλατεία, «αλλά διαπιστώσαμε πως δεν συμφέρει. Τώρα, κάθε μεσημέρι πάει κάποιος συνάδελφος και αγοράζει από τον φούρνο φαγητό για όλους. Και έτσι βγάζουμε τη μέρα». Κάπως έτσι, οι ιδιοκτήτες των φούρνων έχουν την τύχη το ψωμί στο οποίο επένδυσαν να γίνεται παντεσπάνι. Γιατί «το θέμα είναι να ακολουθείς τις ανάγκες της εποχής», όπως λέει και η νεαρή φουρνάρισσα λίγο πριν μου σερβίρει το κουλούρι που της ζήτησα.
Αν πάλι δεν ακολουθείς, τότε το επιχειρηματικό σου μέλλον είναι δυσοίωνο. Στην Πινδάρου, το κατάστημα με τα ακριβά εσώρουχα έγινε «Πίτσα με το κομμάτι». Στην Κανάρη, το μαγαζί που πουλούσε υποδήματα πολυτελείας αντικαταστάθηκε από μία καφετέρια. Και φυσικά, αυτό δεν συμβαίνει μόνο στο Κολωνάκι. Στην πιο «λαϊκή» λεωφόρο Αλεξάνδρας, το μόνο που μπορεί να ανταγωνιστεί τους φούρνους είναι οι… καινούργιοι φούρνοι. Στη στροφή προς Λυκαβηττό, εκεί όπου δύο χρόνια πριν ήταν ένα εστιατόριο, ένα πρακτορείο ΠΡΟ-ΠΟ κι ένας φούρνος, τώρα στέκουν τρεις φούρνοι στη σειρά! Στο εσωτερικό τους μπορείς να βρεις από ψωμί και τούρτες μέχρι παγωτά και γιουβέτσι σε πακέτο.
Κι όσο για τους πελάτες… «Δεν ψωνίζω πάντα απ’ το ίδιο μαγαζί», λέει ο Γ. Δέδες, που περνάει από την Αλεξάνδρας κάθε πρωί με το μηχανάκι του. «Ψάχνω, μπαίνω στο δίπλα κατάστημα, ρωτάω, να είμαι σίγουρος πως παίρνω το καλύτερο στη σωστή τιμή». Ακόμα κι όταν πρόκειται για μια ταπεινή τυρόπιτα, ο ανταγωνισμός λειτουργεί υπέρ του καταναλωτή. «Κάποια στιγμή ίσως ένας απ’ τους φούρνους κλείσει», λέει η Χ. Θεοδώρου που έχει κατάστημα σε μια πάροδο της Ασκληπιού. «Αλλά προς το παρόν, είναι πολύ βολικό αυτό που συμβαίνει. Με πολύ λίγα ευρώ, καλύπτεις τις ανάγκες σου για όλη τη μέρα». Κι έτσι, φούρνος – πρωταθλητής αναδεικνύεται κάθε φορά αυτός που θα ρίξει πιο πολύ απ’ τους άλλους τις τιμές. «Ολο μας το γραφείο αδειάζει στις 10 το πρωί», λέει ο Ι. Σίμος που εργάζεται σε τουριστικό πρακτορείο στο Σύνταγμα. «Εχει προσφορά η αλυσίδα μικρογευμάτων εκείνη την ώρα και πουλάει 1 ευρώ τον μεγάλο φρέντο καπουτσίνο. Πουθενά δεν θα βρεις τόσο καλό καφέ τόσο φθηνά».
Βέβαια, υπάρχουν και κάποιοι που δεν είναι εξίσου ενθουσιασμένοι με την κατάσταση. Λίγο πιο κάτω, στην Ερμού, οι παραδοσιακοί έμποροι ρούχων και υποδημάτων βλέπουν τα δικά τους μαγαζιά να κλείνουν το ένα μετά το άλλο, ενώ την ίδια στιγμή, μπροστά στο κατάστημα με το παγωμένο γιαούρτι υπάρχει πάντα μια μικρή ουρά. «Σου μπαίνουν ιδέες, όπως και να το κάνουμε», λέει ο Γιάννης Τ., που το δικό του μαγαζί έχει χτυπηθεί ανελέητα από την κρίση. «Αλλά τι να λέμε τώρα; Αφού κι εγώ τα μεσημέρια εκεί πάω και παίρνω καφέ».
