Η έκρηξη το μεσημέρι της Δευτέρας στη μονάδα παραγωγής και εμφιάλωσης ξιδιού στα Εξαμίλια Κορίνθου ακούστηκε χιλιόμετρα μακριά. Οι κάμερες γειτονικών κτιρίων κατέγραψαν την εκτίναξη μαύρου καπνού και μεταλλικών εξαρτημάτων και στιγμές αργότερα το πύρινο μανιτάρι της έκρηξης. Ενας 67χρονος εργάτης έχασε τη ζωή του και ένας ακόμη υπέστη ελαφρά εγκαύματα στα χέρια. Προκλήθηκε πυρκαγιά, που επεκτάθηκε γρήγορα λόγω των εύφλεκτων υλικών. Το κέλυφος του εργοστασίου έλιωσε από το θερμικό φορτίο. Από τη συλλογή των πρώτων στοιχείων προκύπτει ότι ο άνθρωπος που σκοτώθηκε εκτελούσε εργασίες ηλεκτροσυγκόλλησης, στη βάση δεξαμενής που περιείχε αλκοόλη. Στο ίδιο σημείο οι ερευνητές της Πυροσβεστικής κατέγραψαν έναν σωλήνα παροχής αερίου, ο οποίος καταλήγει σε καυστήρα, επομένως ερευνάται εάν υπήρξε διαρροή με συνέπεια να προκληθεί η έκρηξη.
Τα προηγούμενα
«Οταν έφτασα στο σημείο της τραγωδίας η μυρωδιά του καμένου ήταν έντονη. Αντίκρισα μια μικρή “Βιολάντα”», είπε στην «Κ» ο Κώστας Κατεμής, πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Κορίνθου, θυμίζοντας τη φονική έκρηξη στο εργοστάσιο μπισκότων στα Τρίκαλα τον περασμένο Ιανουάριο, από την οποία σκοτώθηκαν πέντε εργάτριες. Στις αρχές Ιουλίου, ύστερα από έκρηξη σε συνεργείο φορτηγών στον Ασπρόπυργο, ένας εργάτης έχασε τη ζωή του και άλλοι δύο υπέστησαν σοβαρά εγκαύματα. Μικρότερες εκρήξεις, ευτυχώς χωρίς θύματα, κατεγράφησαν τις τελευταίες εβδομάδες σε εργοστάσια στα Χανιά και στη Θεσσαλονίκη. Με αφορμή τα διαδοχικά συμβάντα, από την Πυροσβεστική τονίστηκε ότι θα πρέπει να αποφεύγεται «κάθε εργασία ή ενέργεια που ενδέχεται να προκαλέσει έκρηξη ή πυρκαγιά, ιδίως σε χώρους όπου υπάρχουν εύφλεκτα υλικά ή εγκαταστάσεις υγραερίου». Εξι μήνες μετά την τραγωδία της «Βιολάντα», όμως, τίποτα δεν φαίνεται να έχει αλλάξει στα μέτρα ασφαλείας στους χώρους εργασίας.
Ο δρ Ανδρέας Στοϊμενίδης, μηχανολόγος μηχανικός, είναι πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ) και επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία. «Το τελευταίο εργατικό δυστύχημα στην Κόρινθο είναι χαρακτηριστικό της συστηματικής δυσλειτουργίας και της έλλειψης κανόνων στους χώρους εργασίας», τονίζει στην «Κ». Δεν είναι σαφές αν υπήρχε μελέτη εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου. «Είναι η γραπτή αναφορά για την ανίχνευση των πιθανών πηγών κινδύνου, όπως για παράδειγμα η διαρροή αερίων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν έκρηξη και τα επικίνδυνα αποθηκευμένα υλικά στον ίδιο χώρο όπου γίνονταν οι εργασίες ηλεκτροσυγκόλλησης», σημείωσε ο κ. Στοϊμενίδης. «Στην περίπτωση του εργοστασίου στα Εξαμίλια, σε κοντινό σημείο –μεσολαβεί ένα κτίριο– είναι εγκατεστημένες τέσσερις δεξαμενές υγραερίου».
Χωρίς ειδίκευση
Την ίδια στιγμή, ο 67χρονος εργάτης που σκοτώθηκε από την έκρηξη δεν φαίνεται να ήταν αδειούχος συγκολλητής, μάλιστα διαφορετικές πηγές ανέφεραν στην «Κ» ότι ο ίδιος εργαζόταν περιστασιακά στο εργοστάσιο κάθε φορά που προέκυπτε ανάγκη, και επομένως χωρίς να φαίνεται στις λίστες προσωπικού. Δεν είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται κάτι τέτοιο σε εργατικό δυστύχημα. Στην περίπτωση της θανατηφόρου έκρηξης στο συνεργείο στον Ασπρόπυργο, στις αρχές Ιουλίου, υπήρχε ασάφεια τα πρώτα 24ωρα ακόμη και για τα στοιχεία του Ρουμάνου εργάτη και για το εάν ο ίδιος διέμενε μέσα στο συνεργείο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, από την αρχή του έτους 92 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους σε χώρους εργασίας – το 2025 είχαν καταγραφεί 201 θανατηφόρα περιστατικά. Στα θύματα δεν περιλαμβάνονται μόνον εργαζόμενοι σε τεχνικά επαγγέλματα, αλλά, για παράδειγμα, μεταξύ άλλων και διανομείς. Το πρόβλημα είναι ότι φορείς και υπηρεσίες κρατούν διαφορετικά στατιστικά στοιχεία, δηλαδή η ΕΛΣΤΑΤ, ο ΕΦΚΑ και η Επιθεώρηση Εργασίας. Χωρίς ασφαλείς στατιστικούς δείκτες δεν είναι δυνατόν να ληφθούν προληπτικά μέτρα. Η Επιθεώρηση Εργασίας είναι από το 2021 ανεξάρτητη Αρχή, με αποτέλεσμα, όμως, όπως περιγράφεται, στην πράξη να λειτουργεί υπό τον συντονισμό του υπουργείου Ανάπτυξης και όχι του υπουργείου Εργασίας.
Οι ελλείψεις
Σύμφωνα με τοπικούς συνδικαλιστές που μίλησαν στην «Κ», η Επιθεώρηση Εργασίας είναι αποδεκατισμένη, ιδίως στην Περιφέρεια. Στο γραφείο Τρικάλων – Καρδίτσας μετά την τραγωδία της «Βιολάντα» καταγγέλθηκε ότι διαθέσιμοι για ελέγχους ήταν μόλις τέσσερις επιθεωρητές. Στην Κόρινθο, όπου σημειώθηκε το πιο πρόσφατο δυστύχημα, υπάρχει μόλις ένας επιθεωρητής. Και στον Ασπρόπυργο, τη μεγαλύτερη βιομηχανική ζώνη της χώρας, όπου λειτουργούν τουλάχιστον 15.000 επιχειρήσεις, πολλές εκ των οποίων επεξεργάζονται καύσιμα και χημικά, οι επιθεωρητές εργασίας είναι έξι ή επτά. «Μαύρη τρύπα θεωρούνται οι μικρές βιοτεχνίες και οι οικογενειακές επιχειρήσεις, όπως αυτές όπου σημειώθηκαν τα τελευταία δυστυχήματα», προσθέτει πηγή στην Κόρινθο.
92 εργαζόμενοι έχουν χάσει φέτος τη ζωή τους κατά την εργασία τους. Το 2025 είχαν καταγραφεί 201 θανατηφόρα περιστατικά.
Εν τω μεταξύ, κλάδοι όπως η αγροτική παραγωγή και η ναυτιλία εξαιρούνται από ελέγχους και μετρήσεις. «Επιπλέον, πολλά ατυχήματα δεν δηλώνονται, ενώ δεν καταγράφονται οι ασθένειες που συνδέονται με την εργασία. Στην Ελλάδα τα στατιστικά στοιχεία είναι μηδενικά, όμως τα ευρωπαϊκά όργανα για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία υπολογίζουν, με αναγωγή, ότι 2.500 εργαζόμενοι ασθενούν ετησίως στη χώρα μας εξαιτίας των συνθηκών εργασίας», σχολίασε στην «Κ» ο δρ Στοϊμενίδης της ΟΣΕΤΕΕ. «Υπάρχει έλλειμμα συντονισμού και επικάλυψη ευθυνών μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών τόσο στην αδειοδότηση των επιχειρήσεων και στη λειτουργία τους όσο και στον προληπτικό έλεγχο», επισήμανε ο ίδιος. Στην ερώτηση εάν μετά την τραγωδία στη «Βιολάντα» υπήρξε κάποια μεταβολή στους ελέγχους και στα πρωτόκολλα ασφαλείας, απάντησε αρνητικά.
Οι καταθέσεις για την τραγωδία στα Τρίκαλα
Η έκρηξη στο εργοστάσιο μπισκότων στα Τρίκαλα σημειώθηκε στις 26 Ιανουαρίου. Η υπόθεση παραμένει ανοικτή, όμως η πρώτη αυτοψία της Πυροσβεστικής κατέδειξε ότι η έκρηξη οφείλεται σε διαρροή στο δίκτυο σωληνώσεων των δεξαμενών προπανίου. Εργαζόμενη στη «Βιολάντα», η κόρη της οποίας σκοτώθηκε από την έκρηξη, κατέθεσε την επομένη του δυστυχήματος: «Εδώ κι έναν μήνα περίπου υπήρχε έντονη οσμή υγραερίου στη Β΄ πτέρυγα των εγκαταστάσεων. […] Eνημέρωνα τον διευθυντή παραγωγής […] με διαβεβαίωναν ότι θα ενημερώσουν τον υδραυλικό να το φτιάξει». Η ίδια ανέφερε ότι υπήρχαν γυμνά καλώδια στα μηχανήματα στο πόστο που δούλευε. «Οταν ερχόταν έλεγχος από τον ΕΦΕΤ, μας ενημέρωναν ότι θα έλθουν στις εγκαταστάσεις, αλλά ο ΕΦΕΤ ουδέποτε ήρθε στη Β΄ πτέρυγα. Απλά μας ενημέρωναν ότι ο ΕΦΕΤ έφυγε», κατέθεσε.
7 επιθεωρητές εργασίας υπηρετούν στον Ασπρόπυργο, όπου έχουν την έδρα τους 15.000 επιχειρήσεις. Στο γραφείο Τρικάλων – Καρδίτσας διαθέσιμοι για ελέγχους ήταν μόλις τέσσερις. Στην Κόρινθο, μόλις ένας.
Τουλάχιστον ακόμη τέσσερις εργαζόμενοι είπαν στις προανακριτικές καταθέσεις τους ότι είχαν αναφέρει στους προϊσταμένους τους τα σημάδια της διαρροής. «Τους μήνες που εργάζομαι στο συγκεκριμένο πόστο διαπίστωσα τη διαρροή περίπου δέκα φορές στον χώρο της λάντζας – κουζίνας. Το περιστατικό το γνώριζαν κι άλλοι συνάδελφοι και ακούστηκε από στόμα σε στόμα μεταξύ συναδέλφων […] ότι η οσμή υγραερίου οφείλεται σε βραχυκύκλωμα του πλυντηρίου πιάτων στον χώρο της λάντζας», κατέθεσε εργάτης.
Προανακριτικά κατέθεσε κι ένας υπάλληλος της Επιθεώρησης Εργασίας Τρικάλων – Καρδίτσας. Ρωτήθηκε αν είχαν γίνει καταγγελίες για τις συνθήκες στο εργοστάσιο μπισκότων. Εκτός από έναν μικρό ακρωτηριασμό στον δεξιό δείκτη εργάτη, ο επιθεωρητής απάντησε ότι το Εργατικό Κέντρο Τρικάλων είχε μεταφέρει παράπονα για τη θερμική καταπόνηση των εργαζομένων το προηγούμενο καλοκαίρι. «Διαπιστώθηκαν παραλείψεις και επιδόθηκε στην εταιρεία δελτίο ελέγχου προς συμμόρφωση για υποδείξεις», υπογράμμισε. Ηλεκτρολόγος μηχανικός, που είχε υπογράψει τη μελέτη για την οικοδομική άδεια του εργοστασίου, ρωτήθηκε αν η εταιρεία είχε υποβάλει μελέτη ΑΤΕΧ (σημ.: αξιολογεί τους κινδύνους έκρηξης από εύφλεκτα αέρια, ατμούς ή σκόνες σε έναν χώρο εργασίας). «Από τον κτιριοδομικό κανονισμό δεν προβλέπεται. Εγώ γνωρίζω ότι η μελέτη ΑΤΕΧ χρειάζεται μόνο σε πρατήρια καυσίμων, γι’ αυτό και δεν συνέταξα», απάντησε στους ερευνητές της Πυροσβεστικής.
Θολοί κανόνες
Δικηγόρος οικογένειας θύματος στη «Βιολάντα» σημείωσε μιλώντας στην «Κ» ότι η ισχύουσα νομοθεσία για τη χρήση προπανίου ως καυσίμου στη βιομηχανία είναι του 1993 – προβλέπει περιοδικούς ελέγχους στις σωληνώσεις, όχι όμως πιστοποιήσεις. Το εργοστάσιο μπισκότων βρίσκεται στην κατηγορία 1 των μέτρων πυρασφάλειας, στην οποία ελέγχεται δειγματοληπτικά μόλις το 30% των μονάδων. Η νομοθεσία για την πυρασφάλεια σε κτίρια και βιομηχανικές μονάδες, όπως είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα της Πυροσβεστικής, είναι τυποποιημένη σε χαώδεις διατάξεις και προεδρικά διατάγματα.
