Μπορεί να ξεκινήσει από κάποιο ποστ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η αποδόμηση ενός μύθου; Παραδοσιακά η Ελλάδα με τα νησιά και τις πανέμορφες παραλίες της αποτυπώνεται ως ειδυλλιακός προορισμός, μια αψεγάδιαστη καρτ ποστάλ. «Φρόντισε μέχρι τα 50 σου να έχεις επισκεφθεί τουλάχιστον μία φορά την Ελλάδα», προτείνουν αρκετά βίντεο, προβάλλοντας για background φωτογραφίες από παραλίες και ηλιοβασιλέματα.
Εχουν αρχίσει να ανοίγουν ρωγμές σε αυτήν την τέλεια εικόνα; Το βίντεο που έγινε viral προχθές αποτύπωνε μια από τις ομορφότερες ελληνικές παραλίες στα Κουφονήσια –αν και Ιταλίδα– και προκάλεσε πλήθος αρνητικών σχολίων: «Παρακμή», «δεν πήγαινα ούτε και αν με πλήρωναν», «κρίμα, πάει και αυτό το νησί».
«Είναι τραβηγμένο τη στιγμή που δένει κάποιο καραβάκι και κατεβαίνουν όλοι οι επιβάτες μαζί», αναφέρει ο δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων Δημήτρης Λιανός.
Στα πλάνα που κυκλοφόρησαν καταγράφονται ορδές κόσμου, κρατώντας στα χέρια τους τσάντες, ομπρέλες, ψυγειάκια και πετσέτες, να αποβιβάζονται στην Ιταλίδα και κυριολεκτικά να περνούν πάνω απ’ όσους βρίσκονται ήδη εκεί. Στα πρόσωπα των επισκεπτών διαβάζει εύκολα κανείς την απογοήτευση και τον εκνευρισμό. Δεν είναι το μοναδικό βίντεο που παρουσιάζει εικόνα κοσμοπλημμύρας. Και από άλλες δημοφιλέστατες παραλίες της Ελλάδας, απογοητευμένοι τουρίστες αναρτούν βίντεο «προειδοποιώντας» τους followers για τα κακά του υπερτουρισμού.
Η πραγματικότητα
Η αλήθεια, σύμφωνα με τον δήμαρχο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων Δημήτρη Λιανό, είναι κάπως διαφορετική: «Το βίντεο είναι τραβηγμένο τη στιγμή που δένει κάποιο καραβάκι και κατεβαίνουν όλοι οι επιβάτες μαζί», εξηγεί. «Κατ’ αρχάς αυτές οι παραλίες δεν είναι οργανωμένες. Ο τρόπος που παρουσιάζεται το βίντεο δεν αποτυπώνει την πραγματικότητα. Προφανώς τη στιγμή που αποβιβάζεται κόσμος θα υπάρχει συνωστισμός, αλλά έπειτα οι άνθρωποι σκορπίζουν και βρίσκουν κανονικά χώρο να καθίσουν. Σίγουρα δεν βοηθάει στην εικόνα του νησιού ένα τέτοιο βίντεο. Είναι σαν κάποιος να θέλει να δυσφημήσει τον προορισμό».
Ο ίδιος τονίζει ότι οι ντόπιοι δεν αντιλαμβάνονται να υπάρχει πρόβλημα υπερτουρισμού, καθώς «δεν είμαστε Βαρκελώνη, αφού εδώ η τουριστική περίοδος διαρκεί μόνο δυο-τρεις μήνες. Οι κάτοικοι και ο δήμος ζητούν από την πολιτεία να ολοκληρώσει τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια για να μπουν συγκεκριμένοι κανόνες στη δόμηση και να υπολογιστεί η φέρουσα ικανότητα», σημειώνει ο κ. Λιανός.
«Είναι βέβαιο ότι σε δημοφιλείς παραλίες της Ελλάδας, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, οπωσδήποτε θα έχουμε περισσότερο κόσμο. Σε μια τέτοια περίπτωση, όμως, δεν είναι εφικτό να ελέγξουμε το πλήθος», τονίζει στην «Κ» ο ομότιμος καθηγητής Τουριστικής Ανάπτυξης του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Πάρις Τσάρτας. Το σημαντικό για τον ίδιο είναι να προωθήσουμε στους επισκέπτες τη δυνατότητα που έχουν να πάνε στο ίδιο μέρος άλλες εποχές. Προσθέτει όμως και μια διαφορετική διάσταση στη συζήτηση που περιστρέφεται γύρω από περασμένα ελληνικά καλοκαίρια, πριν από την τουριστική έκρηξη των τελευταίων ετών: «Το αφήγημα του ανέμελου ελληνικού καλοκαιριού είναι συντηρητικό. Είναι το αφήγημα μιας εποχής που η χώρα ήταν πιο φτωχή. Δεν μπορούμε να είμαστε μόνο νοσταλγοί της δεκαετίας του 1970 και των χαμένων παραδείσων. Είναι πολύ συμπαθητικό να το ακούω, αλλά ούτε κοινωνιολογικά ούτε αναπτυξιακά μπορώ να ξεχνάω ότι τότε μπορεί να είχαμε μόλις 2-3 εκατ. τουρίστες και τα πράγματα ήταν λιγότερο πιεστικά, αλλά από την άλλη πλευρά, το σημερινό τουριστικό “κόστος” έφερε ένα τεράστιο αναπτυξιακό “όφελος”», επισημαίνει.
Απλησίαστες τιμές
Είναι το βίντεο από την παραλία Ιταλίδα στα Κουφονήσια μεμονωμένο περιστατικό; Αρκετές από τις πιο διάσημες ελληνικές παραλίες φαίνεται πως στην κορύφωση της σεζόν «υποφέρουν». «Ανθρωποι παντού, το νερό είναι γεμάτο σκουπίδια», γράφει σε βίντεο που έχει αναρτήσει δημιουργός στο TikTok. Οι εικόνες είναι από το Σαρακήνικο της Μήλου και έχουν συγκεντρώσει 13.181 likes. Στην παραλία Ελλη στη Ρόδο βρέθηκε την προηγούμενη εβδομάδα η Λευκορωσίδα Λίλα Μπεγκούνοβα με την οικογένειά της. Εχει επισκεφθεί αρκετές φορές τη χώρα μας στο παρελθόν. Φέτος απογοητεύτηκε από τον πολύ κόσμο και ανέβασε το δικό της βίντεο στο TikTok: «Στη Ρόδο γινόταν χαμός από κόσμο. Δεν μπορούσαμε να βρούμε ένα καλό σημείο να κάτσουμε στην παραλία. Οι τιμές έχουν γίνει απλησίαστες, είχε πολλή φασαρία και ένιωθες αρκετά άβολα αυτή την περίοδο», λέει στην «Κ». Σήμερα συνεχίζει τις διακοπές της στην Τουρκία: «Η Ελλάδα έχει σπουδαία κουλτούρα και σχετικά ποιοτικές υπηρεσίες, όμως η Τουρκία είναι φθηνότερη και με λιγότερο κόσμο», προσθέτει.
«Το ζήτημά μας είναι πώς θα διαχειριζόμαστε τον όλο και μεγαλύτερο αριθμό αυτών των τουριστών. Ο τουρισμός καλπάζει αλλά οι πολιτικές υπολείπονται. Το λάθος δεν είναι του τουρισμού, είναι λάθος πολιτική των κυβερνήσεων που δεν φρόντισαν εγκαίρως για τις απαραίτητες υποδομές», καταλήγει ο κ. Τσάρτας.
