Πείραμα: βάλτε ένα κουτάλι της σούπας στη θάλασσα. Γεμίστε το με νερό. Δεν θα δείτε ψάρια στο κουτάλι. Αραγε αυτό σημαίνει πως η θάλασσα, το πέλαγος, ο ωκεανός εντέλει δεν έχουν ψάρια; Οχι βέβαια. Απλώς ψάξατε σε μια ελάχιστη κουταλιά νερό για ψάρια.
Αυτό είναι ένα βασικό επιχείρημα όσων πιστεύουν πως υπάρχουν εξωγήινοι. Είναι γεγονός: το σύμπαν είναι απέραντο και έχουμε αναζητήσει εξωγήινη ζωή σε ένα ελάχιστο τμήμα του. Αρα;
Το ερώτημα παραμένει και, επίσης είναι γεγονός, η εκκωφαντική σιωπή του σύμπαντος τόσους αιώνες είναι από μόνη της μια απάντηση στο ερώτημα αν είμαστε μόνοι ή όχι: κανένα σήμα δεν έχει φτάσει στη Γη εβδομήντα χρόνια τώρα που έχουμε την τεχνολογία, οι δε αστρονομικές αποστάσεις είναι αδιανόητες, ακόμα και για έναν προηγμένο τεχνολογικά εξωγήινο πολιτισμό. Ή μήπως όχι;
Η θύελλα
Τα τελευταία περίπου έξι χρόνια η αμερικανική κυβέρνηση έχει δώσει στη δημοσιότητα σειρά από βίντεο με Αγνώστου Ταυτότητος Ιπτάμενα Αντικείμενα (ΑΤΙΑ ή UFO που όμως από το 2017 έχουν μετονομαστεί σε Αταυτοποίητα Ανώμαλα Φαινόμενα, UAP στα αγγλικά). Τα βίντεο αυτά έχουν ξεσηκώσει θύελλα συζητήσεων, με ερευνητικές επιτροπές του Κογκρέσου και άφθονη συνωμοσιολογία.
Οι θεάσεις αυτές έχουν ενθουσιάσει τους απανταχού ουφολόγους – πρέπει επίσης να έχουν ερεθίσει και τον Στίβεν Σπίλμπεργκ, η νέα ταινία του οποίου «Ημέρα Αποκάλυψης» πραγματεύεται τη συγκάλυψη της αμερικανικής κυβέρνησης ως προς το ζήτημα της επαφής της με εξωγήινα πλάσματα. Καλύτερη δωρεάν διαφήμιση δεν θα μπορούσε να έχει η ταινία του.
Οταν κάνω αυτό το σχόλιο στον Αμερικανό αστροφυσικό Ανταμ Φρανκ, βάζει τα γέλια. «Ξέρεις τι; Οι εξωγήινοι είναι φαν του Σπίλμπεργκ από την εποχή της “Χαμένης Κιβωτού”. Πρέπει να είδαν την ταινία και να είπαν, πρέπει να βοηθήσουμε αυτόν τον τύπο!».
Στα ελληνικά κυκλοφορεί το βιβλίο του Φρανκ «Το μικρό βιβλίο των εξωγήινων» (μτφρ.: Μιχάλης Δαγτζής, εκδ. Ροπή) και με αυτή την αφορμή τον αναζήτησα για να μιλήσουμε ζωντανά.
«Εχω εκπλαγεί», μου λέει, «από το πόσο λίγο έχουν αλλάξει τα πράγματα συγκριτικά με το τι ίσχυε παλιά. Στο βιβλίο μου καταγράφω την ιστορία αυτών των θεάσεων. Ανθρωποι βλέπουν κάτι στον ουρανό και τραβάνε θολές φωτογραφίες. Περιγράφω επίσης πώς το Πεντάγωνο δημιούργησε ένα ειδικό πρόγραμμα που ερευνά αυτά τα φαινόμενα. Γίνονται ακροάσεις στο Κογκρέσο και τι ακούμε; Οτι η κυβέρνηση κρύβει σε κάποιο γκαράζ διαστημόπλοια και εξωγήινους. Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν είναι τεκμηριωμένο. Θέλω να πιστεύω ότι αν κάποια στιγμή η κυβέρνηση αποκαλύψει έγγραφα θα υπερβαίνουν κατά πολύ την ποιότητα αυτών των αναφορών. Ξέρετε, η προσωπική μαρτυρία είναι το χειρότερο αποδεικτικό στοιχείο. Οσον αφορά αυτά τα βίντεο του Πολεμικού Ναυτικού στην ουσία δεν μας δείχνουν τίποτα το ουσιαστικό. Βρισκόμαστε πάλι πίσω στο 1968 με το Πρότζεκτ Γαλάζιο Βιβλίο, με τα ίδια φτωχά, αμφισβητούμενα τεκμήρια».
Το Γαλάζιο Βιβλίο (Project Blue Book) ήταν ένα ερευνητικό πρόγραμμα της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας που ερευνούσε θεάσεις ΑΤΙΑ από το 1952 έως το 1969, υπεύθυνος του οποίου ήταν ο αστρονόμος Τζέι Αλεν Χάινεκ, ο λεγόμενος και «πατέρας των ιπτάμενων δίσκων».
Ψάχνουμε λάθος;
Ο Λι Μπίλινγκς είναι Αμερικανός δημοσιογράφος με ειδίκευση στις επιστήμες και στην τεχνολογία, τακτικός συνεργάτης των Scientific American, The New Scientist, Nature, Popular Mechanics, και συγγραφέας του βιβλίου «Πέντε δισεκατομμύρια χρόνια μοναξιά» (μτφρ.: Εφη Καλλιφατίδη, πρόλογος στην ελληνική έκδοση: Χάρης Βάρβογλης, εκδ. Ροπή). Το βιβλίο πραγματεύεται, μέσα και από εκτενείς συνομιλίες του συγγραφέα με σημαντικούς αστρονόμους, αστροφυσικούς και αστροβιολόγους, αν «το απέραντο κενό που παρατηρούμε γύρω μας είναι σημάδι πως είμαστε μοναδικοί μέσα στο Σύμπαν – ή μήπως ψάχνουμε για ζωή με λάθος τρόπο»;
«Πολύς κόσμος επιδίδεται σε εξωφρενικούς ισχυρισμούς ότι η CIA, η Αεροπορία και ιδιωτικές εταιρείες κάτι μας κρύβουν, διαστημόπλοια και εξωγήινα πλάσματα. Θέλω να μου δείξετε ένα διαστημόπλοιο όμως», λέει ο αστροφυσικός Ανταμ Φρανκ.
Στο βιβλίο του Μπίλινγκς θίγονται έννοιες όπως το Παράδοξο του Φέρμι: «Αν το σύμπαν είναι τόσο τεράστιο και υπάρχουν δισεκατομμύρια άστρα και πιθανοί κατοικήσιμοι πλανήτες, τότε πού είναι όλοι οι εξωγήινοι πολιτισμοί;».
Το βιβλίο ασχολείται και με την περίφημη Εξίσωση που πρότεινε το 1961 ο Φράνσις Ντρέικ ως μέσο για να εκτιμήσουμε πόσοι τεχνολογικά ανεπτυγμένοι εξωγήινοι πολιτισμοί μπορεί να υπάρχουν στον Γαλαξία μας που να μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας.
«Αυτά τα φαινόμενα, οι κυβερνητικές επιτροπές και τα βίντεο – τίποτε απ’ όλα αυτά δεν είναι κάτι νέο», λέει και ο Λι. «Το μόνο που έχει μια ουσία είναι ότι ασχολούμαστε τώρα σοβαρά με αυτά τα αντικείμενα. Αυτό έχει αξία ανεξάρτητα από το τι απαντήσεις θα πάρουμε. Προφανώς και πολύς κόσμος βλέπει παράξενα πράγματα στον ουρανό. Δεν ξέρουμε τι είναι, αν έχουν καν υλική υπόσταση. Το πρόβλημα είναι ότι η όλη συζήτηση έχει στιγματιστεί από γραφικότητες, παραλογισμούς και ξεκάθαρες απάτες του παρελθόντος».
Ρωτώ τον Φρανκ: Δεν έχει διαφορά ότι τώρα οι αυτόπτες μάρτυρες είναι ιπτάμενοι αξιωματικοί του Ναυτικού; «Οχι ακριβώς. Και στο Γαλάζιο Βιβλίο είχαμε μαρτυρίες από αξιωματικούς και άλλους στρατιωτικούς οι οποίοι “είδαν κάτι”. Το 2017 τα UFO μετονομάστηκαν σε UAP. Αυτό έδειξε κάτι διαφορετικό: ότι πλέον στρατιωτικοί, κυβέρνηση και επιστήμονες μελετούν αυτά τα φαινόμενα πιο σοβαρά. Και αυτό είναι θετικό. Το μείον είναι ότι αυτές οι θεωρούμενες αποδείξεις, τα βίντεο αυτά που κυκλοφόρησαν, είναι πολύ άσχημα και δεν συνιστούν καν αποδείξεις. Απλώς πολύς κόσμος επιδίδεται σε εξωφρενικούς και αβάσιμους ισχυρισμούς, ότι η CIA, η Αεροπορία και ιδιωτικές εταιρείες κάτι μας κρύβουν, διαστημόπλοια και εξωγήινα πλάσματα. Θέλω να μου δείξετε ένα διαστημόπλοιο όμως. Δείξτε μου ένα διαστημόπλοιο!».
Ο Φρανκ επιμένει ότι τα βίντεο του αμερικανικού ναυτικού δεν δείχνουν κάποια αντικείμενα να πετούν παράξενα, υπερβαίνοντας τις δυνατότητες της υπάρχουσας γήινης τεχνολογίας; «Αυτοί οι ισχυρισμοί απλώς δεν ισχύουν. Ενα από αυτά τα βίντεο ονομάστηκε “Go Fast”. Ακούγεται κάποιος να λέει ότι αυτό το πράγμα πετάει με ταχύτητα 30.000 μιλίων την ώρα. Αν αναλύσεις όμως σχολαστικά το βίντεο αποδεικνύεται ότι τρέχει με 40 μίλια την ώρα στα 13.000 πόδια. Ξέρεις κάτι; Ετσι πετούν τα μπαλόνια λόγω του ανέμου. Αλλά προφανώς ο κόσμος βλέπει αυτό που θέλει να δει. Ο ουρανός είναι γεμάτος από drones πια. Αυτά τα αντικείμενα δεν κάνουν τίποτα τρελό. Μάλλον κάνουν πράγματα που θα έκανε ένα drone. Φυσικά, τίθεται ζήτημα εθνικής ασφάλειας, όπως και να ‘χει. Εάν η Αεροπορία ξέρει πως είναι κινεζικό ή ρωσικό drone πάνω από αμερικανικά χωρικά ύδατα δεν υπάρχει περίπτωση να το παραδεχθεί δημόσια».
Ζήτημα ασφαλείας
«Γιατί όμως προκύπτει τώρα όλη αυτή η φιλολογία;», ρωτάω τον Λι Μπίλινγκς. «Βρισκόμαστε σε μια περίοδο με έντονη στρατιωτική και τεχνολογική δραστηριότητα και όχι μόνο από την Αμερική. Για παράδειγμα, τα λεγόμενα «Μαύρα Πρότζεκτ»: Ακρως απόρρητες στρατιωτικές δραστηριότητες και πειράματα. Οι ουρανοί έχουν γεμίσει με διάφορα είδη drones. Ολοι είναι καχύποπτοι και σε συναγερμό. Υπάρχει λοιπόν μέγα ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Που σημαίνει ότι το θέμα πρέπει να διερευνηθεί πλήρως και να μη στιγματιστεί σαν μια ακόμη γραφικότητα. Η φιλολογία αυτή είναι παλιά, σε κάθε περίπτωση. Ψάχνουμε για νοήμονα ζωή στο σύμπαν εδώ και πολύ καιρό και είναι λογικό: Πώς είναι δυνατόν να είμαστε μόνοι μέσα σε έναν τόσο απέραντο χώρο; Είναι αδύνατον. Το κρίσιμο ερώτημα είναι: Πόσο μακριά από εμάς βρίσκονται; Μπορούν να φτάσουν έως εδώ; Εχουμε προσπαθήσει να τους βρούμε με κάθε δυνατό τρόπο. Ενα άλλο ερώτημα είναι πόσο δημόσιο χρήμα είσαι πρόθυμος να ξοδέψεις για μια τέτοια έρευνα; Εχουμε προσπαθήσει και δεν έχουμε βρει τίποτα. Οπότε;».
Ακραία σενάρια
Λέω στον Φρανκ ότι πρόσφατα διάβασα ένα άρθρο στο The Atlantic με θέμα το λάθος της νέας ταινίας του Σπίλμπεργκ: στη συγκάλυψη, στη συνωμοσία. Οι επιστήμονες διαφωνούν: Αν η επιστημονική κοινότητα έρθει σε επαφή με εξωγήινο πολιτισμό θα το κοινοποιήσει αμέσως σε όλο τον κόσμο. «Συμφωνώ. Νομίζω ότι έχει επικρατήσει μια εσφαλμένη αντίληψη πως αν μάθουμε ότι δεν είμαστε μόνοι θα επικρατήσει πανικός. Ούτε θα καταρρεύσει η δημόσια τάξη. Λένε πάλι ότι θα καταρρεύσουν θεσμοί όπως η θρησκεία. Νομίζω πως είναι πολύ ακραίο. Η θρησκεία πάνω στη Γη έχει επιδείξει μεγάλη ευελιξία. Ολες οι θρησκείες λίγο πολύ. Θα βρουν έναν τρόπο να ερμηνεύσουν το γεγονός και να συμπεριλάβουν στο δόγμα τους την ύπαρξη εξωγήινων».
Οπότε ο Λι δεν βλέπει καμία βάση σε όλα όσα έχουν πρόσφατα αποκαλυφθεί; «Ας θυμηθούμε τον περίφημο νόμο του Αρθουρ Κλαρκ ότι κάθε προηγμένη τεχνολογία δεν διαφέρει από αυτό που λέμε εμείς μαγεία. Σε έναν υποδεέστερο πολιτισμό, αυτά που υποτίθεται ότι κάνουν μοιάζουν μαγικά. Υπό αυτή την έννοια, αν έχουν τη δυνατότητα να ταξιδέψουν έως εδώ τότε σίγουρα θα έχουν τη δυνατότητα να κρύβονται και να καθιστούν δύσκολο τον εντοπισμό τους. Από την άλλη, όλος ο πλανήτης είναι γεμάτος κάμερες. Ολες αυτές οι κάμερες πιάνουν πράγματα συνέχεια, σε αντίθεση με το τι συνέβαινε παλιά. Ετσι έχουμε πληθώρα πληροφοριών, εικόνων και άρα αυξημένες θεάσεις ΑΤΙΑ. Κι ωστόσο, η ποιότητα των δειγμάτων είναι φτωχή, όπως και ο αριθμός τους εντέλει. Το πιθανότερο λοιπόν είναι ότι πρόκειται για αντικείμενα γήινης τεχνολογίας παρά αστρικά φαινόμενα. Ως προς τη συνωμοσία της κυβέρνησης, ειλικρινά πιστεύω πως αν υπάρχει κάτι στ’ αλήθεια, θα είναι απλώς αδύνατο να μείνει για πολύ καιρό κρυφό. Είναι και τόσα τα τηλεσκόπια, οι ερασιτέχνες και οι επαγγελματίες αστρονόμοι, οι δορυφόροι κάθε λογής, αν περάσει κάτι τέτοιο θα εντοπιστεί προτού καταφέρει μια κυβέρνηση να το αποκρύψει. Το σίγουρο είναι ότι όλοι θέλουμε να ελέγχουμε τα πάντα. Οχι μόνο οι κυβερνήσεις. Κι εμείς οι ίδιοι. Και νομίζουμε πως ξέρουμε τα πάντα. Δεν ισχύει τίποτε από αυτά. Μας βολεύει να φαντασιωνόμαστε κάποια ομιχλώδη οργάνωση σε σκιερά υπόγεια που απεργάζεται συνωμοσίες και εμείς είμαστε τα θύματα συνεχώς. Και ότι αυτοί ελέγχουν το σύμπαν. Το θέμα είναι πως ζούμε σε μια εποχή με έντονη κλίση προς τη μαζική υστερία. Υπάρχει αυτή η αίσθηση ότι η καθημερινότητά μας τείνει να ξεφύγει από κάθε λογική, κάθε όριο, οπότε εύκολα παρανοούμε: τα εμβόλια είναι διαβολικά, δεν πήγαμε ποτέ στο φεγγάρι κ.λπ.».
Παρατηρούμε εκατομμύρια ουράνια αντικείμενα μέσω ΑΙ
Ο αστροφυσικός του Χάρβαρντ Αβι Λεμπ είχε προκαλέσει θόρυβο πριν από μερικά χρόνια όταν εξέφρασε την άποψη ότι ένα μυστηριώδες αστρικό αντικείμενο που διέσχισε το ηλιακό μας σύστημα (έλαβε τη χαβανέζικη ονομασία Ουμουαμούα, που σημαίνει Ιχνευτής) ήταν διαστημόπλοιο εξωγήινου πολιτισμού, ο οποίος όμως είχε ήδη καταστραφεί, καθώς αυτή μοιάζει να είναι η μοίρα κάθε προηγμένου τεχνολογικά πολιτισμού: η αυτοκαταστροφή. Ο Λεμπ εξέδωσε και βιβλίο γι’ αυτό το θέμα, το «Extraterrestrial: Η πρώτη ένδειξη νοήμονος εξωγήινης ζωής», το οποίο θα κυκλοφορήσει αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Utopia σε μετάφραση του Νίκου Αποστολόπουλου και επιμέλεια του Διομήδη Πηγή.
Παρά τον πόλεμο που δέχθηκε από συναδέλφους του, ο Λεμπ θεωρείται σήμερα αυθεντία της αστροφυσικής και ειδικός στο θέμα του «αν είμαστε μόνοι». Oταν τον βρήκαμε και μιλήσαμε διαδικτυακά είχε μόλις αναλάβει επιστημονικός σύμβουλος του Πενταγώνου, του FBI και του Λευκού Οίκου πάνω στο ζήτημα των UAP. Τον ρωτάω λοιπόν ευθέως: Τι στο καλό συμβαίνει; Στην αρχή, η απάντησή του με ιντριγκάρει.
«Θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε τι θα προκύψει μέσα στις επόμενες εβδομάδες και μήνες…», αμέσως μετά όμως καταλαβαίνω ότι δεν βρισκόμαστε κοντά σε μια «Ημέρα Αποκάλυψης»: «…και τα επόμενα χρόνια. Διότι ποτέ δεν ξέρεις αν έφτασες σε κάτι παρά μόνον όταν έχεις φτάσει σε κάτι. Προσωπικά, είμαι ανοιχτός στην άποψη ότι η αμερικανική κυβέρνηση κατέχει υλικό που αποδεικνύει πως έχει έρθει σε επαφή με εξωγήινο πολιτισμό. Αλλά δεν έχω δει κάτι τέτοιο. Ως επιστήμονας μπορώ μονάχα να ανταποκρίνομαι σε οτιδήποτε είναι τεκμηριωμένο και μόνο. Οι άνθρωποι επινοούν ιστορίες, φαντασιώνονται διάφορα αλλά είναι αδύνατον να πιστέψεις απόλυτα μια μαρτυρία. Ολόκληρη η ανθρώπινη ιστορία είναι γεμάτη με τέτοιες φαντασιώσεις. Οπότε θα ανταποκριθώ σοβαρά όταν έχουμε αποδείξεις. Ισως η αμερικανική κυβέρνηση να έχει κάτι ενδιαφέρον στα χέρια της ή όλα αυτά τα αντικείμενα να είναι ανθρώπινης κατασκευής. Πράγμα που εγείρει σοβαρά ζητήματα εθνικής ασφαλείας.
Επίσης, δεν έχει νόημα να κοιτάξω ξανά τεκμήρια του παρελθόντος αλλά, αντίθετα, να αξιοποιήσω νέους ανιχνευτές και καλύτερο AI software προκειμένου να διερευνήσω τι είναι αυτά τα αντικείμενα. Μοιάζει πολύ με αστυνομικό μυθιστόρημα όλο αυτό (detective story). Ξέρετε, ηγούμαι του πρότζεκτ Γαλιλαίος στο Χάρβαρντ, έχουμε φτιάξει τρία αστεροσκοπεία. Παρατηρούμε εκατομμύρια ουράνια αντικείμενα μέσω ΑΙ, εστιάζοντας στα αντικείμενα που παρουσιάζουν συμπεριφορές οι οποίες υπερβαίνουν την ανθρώπινη τεχνολογία. Για παράδειγμα, στο τελευταίο αστεροσκοπείο που εγκαταστήσαμε στο Λας Βέγκας, έχουμε τοποθετήσει τρεις ανεξάρτητες μονάδες οι οποίες παρατηρούν το ίδιο αντικείμενο από διαφορετικές οπτικές γωνίες για να έχουμε πληρέστερη εικόνα. Επιπροσθέτως, ηγήθηκα ερευνητικής αποστολής στον Ειρηνικό προκειμένου να συγκεντρώσουμε υλικά από σημεία πρόσκρουσης διαστρικών μετεωριτών (σ.σ. που προέρχονται έξω από τα όρια του ηλιακού συστήματος) με σκοπό να ερευνήσουμε αν είναι απλώς πέτρες ή περιλαμβάνουν κάποιο ίχνος εξωανθρώπινης τεχνολογίας».
Ο Λεμπ ερευνά κάτι ακόμα: Διαστρικά αντικείμενα που ναι μεν δεν πέφτουν στη Γη αλλά περνούν μέσα από το εσωτερικό του ηλιακού μας συστήματος (όπως το Ουμουαμούα). Τρία από αυτά ταυτοποιήθηκαν από τηλεσκόπια την τελευταία δεκαετία. Τα δύο από τα τρία είχαν κάποιες ασυνήθιστες ανωμαλίες, χαρακτηριστικά που απέχουν από τα συνήθη των μετεωριτών που έχουμε ξαναδεί στο ηλιακό μας σύστημα. «Ξέρουμε πως έρχονται έξω από το ηλιακό μας σύστημα διότι η ταχύτητά τους είναι τόσο μεγάλη που προφανώς και δεν περιορίζεται από τη βαρύτητα του Ηλιου. Τώρα, ο στόχος της νέας αυτής θέσης στην αμερικανική κυβέρνηση είναι να συμβάλω στην όσο το δυνατόν πιο σχολαστική διερεύνηση της ακριβούς φύσης αυτών των αγνώστων αντικειμένων πρωτίστως για λόγους εθνικής ασφαλείας. Εστω και ένα από τα εκατομμύρια αυτά αντικείμενα αποδειχθεί ότι έχουν τεχνολογία εξωγήινη τότε, ναι, θα μιλάμε για τη μεγαλύτερη ανακάλυψη στην ιστορία της ανθρωπότητας».
Τα τρία βίντεο
Για τον Λεμπ, με βάση τα υπάρχοντα βίντεο, η τεχνολογία αυτών των αντικειμένων είναι ανεξήγητα προηγμένη. «Τρία τελευταία βίντεο (8 Μαΐου, 22 Μαΐου και 12 Ιουνίου) παρουσιάζουν ενδιαφέρον. Σε μια άλλη, παλαιότερη θέαση, στις 23 Οκτωβρίου του 2023, η οποία κατεγράφη από το Πεντάγωνο, αστυνομικοί είδαν αλλόκοτα σφαιροειδή αντικείμενα να κινούνται με τρόπο που η αμερικανική τεχνολογία αγνοεί, όπως επίσης και ξένες τεχνολογίες: Οι σφαίρες αυτές έμοιαζαν να αναπαράγουν και άλλες σφαίρες. Υπάρχει ένα 40% αυτών των φαινομένων που έχουν παρατηρηθεί, παραμένουν όμως ανεξήγητα. Αυτού του τύπου τα τεκμήρια δεν μπορείς να τα απορρίψεις ούτε να τα γελοιοποιήσεις διότι τα ερευνούν σοβαροί άνθρωποι. Αλλά για να έχουμε πιο ασφαλή συμπεράσματα, χρειαζόμαστε και άλλη πληροφορία. Επί του παρόντος, με την υπάρχουσα πληροφορία που έχουμε, εγώ λέω ότι τα αντικείμενα αυτά μπορεί να είναι κοσμικές ακτινοβολίες ή δορυφόροι. Εδώ απαιτείται η δουλειά ενός ντετέκτιβ. Και ο κόσμος δεν είναι συνηθισμένος σε κάτι τέτοιο. Εχουν συνηθίσει να πιστεύουν σε διάφορες ιδέες, να φαντασιώνονται πράγματα, που είναι και πιο ευχάριστο. Η πραγματικότητα δεν έχει υπογράψει κανένα συμβόλαιο μαζί μας ότι θα μας προσφέρει ευχαρίστηση. Αυτό το λέει ο Στίβεν Σπίλμπεργκ. Οπότε αυτό που σε ευχαριστεί δεν σημαίνει ότι είναι και αληθές. Ο Σπίλμπεργκ αναφέρει επίσης ότι η ανθρώπινη φαντασία είναι περιορισμένη (οπωσδήποτε περιορισμένη είναι η φαντασία του Σπίλμπεργκ), κατά συνέπεια, θα έλεγα από την πλευρά μου ότι είναι πολύ πιο σαγηνευτικό να μελετάμε την πραγματικότητα. Αυτό κάνω στη δουλειά μου».
Βρίσκω την ευκαιρία να ζητήσω από τον Λεμπ τη γνώμη του για την «Ημέρα Αποκάλυψης» του Σπίλμπεργκ. «Κοιτάξτε, γενικά δεν απολαμβάνω την επιστημονική φαντασία διότι πολύ συχνά παραβιάζει τους φυσικούς νόμους όπως τους ξέρουμε. Επιμένω στο τελευταίο, διότι η επιστήμη δεν είναι κάτι πλήρες και ολοκληρωμένο. Ισως να υπάρχουν άλλες διαστάσεις αλλά δεν το ξέρουμε. Μπορεί να υπάρχει κάπου εκεί έξω μια σκουληκότρυπα, πολλά μπορεί να υπάρχουν που δεν ξέρουμε. Ακόμα. Στα κοινωνικά δίκτυα λοιδορούν την επιστήμη για τις ελλείψεις της, αλλά από την επιστήμη μαθαίνουμε. Δεν μπορούμε να εγκαταλείψουμε όσα μας δίδαξε η φυσική. Μπορούμε να προσθέσουμε κι άλλα πράγματα στα ήδη γνωστά, αλλά δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε. Φυσικά, σε μια ταινία υπάρχει η καλλιτεχνική ελευθερία βάσει της οποίας ξεχνάμε τους νόμους της βαρύτητας και άλλους περιορισμούς. Δεν έχω πρόβλημα με αυτό. Και όταν βλέπω μια ταινία σαν του Στίβεν Σπίλμπεργκ, δεν την ευχαριστιέμαι. Ξέρω ότι πολλοί πιστεύουν στα σοβαρά όσα δείχνει η ταινία. Εχω μέλη στην ερευνητική μου επιτροπή, τους ρώτησα χθες, έναν έναν, αν είδαν το φιλμ. Μιλάμε για επιστήμονες 20 και 30 χρόνων στο Χάρβαρντ. Και τους ρωτάω αν πιστεύουν ότι η αμερικανική κυβέρνηση κρύβει κάπου σώματα εξωγήινων και προς μεγάλη μου έκπληξη ένας μεταδιδακτορικός μου είπε ότι το πιστεύει κατά 75%, ενώ ένας άλλος μου έδωσε 40%. Τα μισά περίπου μέλη της ομάδας κινούνταν σε αυτό το πλαίσιο. Είναι μέλη της ερευνητικής μου ομάδας!».
Γιατί όμως αυτή η συλλογική ψύχωση ότι η κυβέρνηση κρύβει κάτι; «Ακριβώς αυτό. Δεν είναι δυνατόν μέσα σε δεκαετίες να καταφέρουν να κρατήσουν κάτι τέτοιο κρυφό. Λένε: αν μιλήσουν θα τους δολοφονήσει η κυβέρνηση. Λοιπόν, δεν πάει έτσι το πράγμα. Δεν λειτουργούν έτσι. Μπορεί στη Ρωσία αλλά όχι στην Αμερική. Το πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι έχουν την αφελή ιδέα ότι η επιστήμη θα βρει την άκρη ό,τι και να γίνει. Αλλά δεν καταλαβαίνουν ότι η επιστήμη λειτουργεί με πληροφορίες. Αν δεν έχει τις κατάλληλες πληροφορίες δεν μπορεί να βγάλει άκρη. Και τις πληροφορίες τις επεξεργάζονται επιστήμονες. Και δεν βρίσκουν κάτι άξιο λόγου. Και γίνεται έτσι ένας φαύλος κύκλος».
Η χρηματοδότηση
Οπότε πού βρισκόμαστε τώρα; Σε αδιέξοδο; «Η άποψή μου είναι ότι αν πρέπει να ψάξουμε στα σοβαρά για ίχνη εξωγήινων πολιτισμών δεν είναι να κοιτάξουμε ποιοι εξωπλανήτες έχουν ατμόσφαιρα σαν τη δική μας. Αλλά να εντοπίσουμε τεχνολογικές υπογραφές σε ευρήματα. Αυτή η άποψη όμως ανήκει στη μειοψηφία. Οπότε δεν βρίσκεις χρηματοδότες. Ο,τι χρηματοδότηση δίνεται είναι σε έρευνες που ψάχνουν για μικρόβια σε άλλους κόσμους».
Ρωτώ τον Αβι Λεμπ ποιες θα είναι οι συνέπειες, κοινωνιολογικά μιλώντας, αν βρεθεί νοήμων ζωή στο σύμπαν. «Πρέπει να αναρωτηθούμε πάνω σε αυτό διότι θα αλλάξει δραματικά το μέλλον της ανθρωπότητας. Θα ξεπεράσει την κοπερνίκεια επανάσταση, τη θρησκεία, τις χρηματοπιστωτικές αγορές (διότι θα προκληθεί αβεβαιότητα), θα επηρεάσει τη διαστημική έρευνα. Φανταστείτε έναν ξένο που έρχεται και χτυπάει την πόρτα του σπιτιού σου. Γι’ αυτό απαιτούνται συναίνεση και συνεργασία».
