Λύση χωρίς προσφυγή στα δικαστήρια δίνει η κτηματολογική διαμεσολάβηση για ακίνητα που έχουν καταχωριστεί ως αγνώστου ιδιοκτήτη, στις περιπτώσεις όπου οι πολίτες επικαλούνται δικαιώματα κυριότητας λόγω έκτακτης χρησικτησίας.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στο 72% της επικράτειας όπου έχει ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση, περίπου 3,45 εκατομμύρια ακίνητα, δηλαδή σχεδόν το 9% του συνόλου, έχουν χαρακτηριστεί ως αγνώστου ιδιοκτήτη. Με τον νόμο 5197/2025 θεσπίστηκε η δυνατότητα διόρθωσης των σχετικών εγγραφών μέσω της κτηματολογικής διαμεσολάβησης. Παράλληλα, το πεδίο εφαρμογής του θεσμού διευρύνεται, ώστε να καλύπτει και υποθέσεις στις οποίες προβάλλεται δικαίωμα κυριότητας που θεμελιώνεται στην έκτακτη χρησικτησία.
Μέχρι σήμερα, ακόμη και όταν το Δημόσιο, οι ΟΤΑ ή τα ΝΠΔΔ δεν αμφισβητούσαν τα δικαιώματα των πολιτών, οι ενδιαφερόμενοι ήταν υποχρεωμένοι να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη, ακολουθώντας μια χρονοβόρα και δαπανηρή διαδικασία προκειμένου να κατοχυρώσουν την κυριότητα του ακινήτου τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, απαιτούνταν δύο διαδοχικές δικαστικές προσφυγές.
Με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Δικαιοσύνης και συγκεκριμένα της Ειδικής Γραμματείας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών επέρχονται οι εξής ευνοϊκές αλλαγές για τους πολίτες:
- Πραγματική δημοσιότητα μέσω καταχώρισης στο Κτηματολόγιο του Φύλλου Βασικών Στοιχείων για την παροχή δεδομένων και δυνατότητα ενημέρωσης και τυχόν παρέμβασης τρίτου.
- Διενέργεια Κτηματολογικής Διαμεσολάβησης από ειδικό μητρώο.
Σε περίπτωση επιτυχίας, ενσωματώνονται στο πρακτικό διαμεσολάβησης:
- από το Δημόσιο, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ έγγραφο περί μη προβολής δικαιωμάτων και
- από τον ιδιώτη τουλάχιστον δύο (2) ένορκες βεβαιώσεις και έντυπο Ε9 για την επίμαχη ιδιοκτησία τουλάχιστον δέκα (10) ετών πριν από τη διενέργεια της υποχρεωτικής συνεδρίας κτηματολογικής διαμεσολάβησης.
Μπορεί ακόμη να προσκομισθούν:
- αποδείξεις παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνίας και ύδρευσης στο όνομα του φερόμενου ως ενάγοντος,
- μισθωτήρια συμβόλαια στα οποία ο τελευταίος εμφανίζεται ως εκμισθωτής ή αποδείξεις είσπραξης μισθωμάτων,
- δηλώσεις ενώπιον δημόσιων ή φορολογικών αρχών,
- οικοδομική άδεια,
- τοπογραφικά διαγράμματα βεβαίας χρονολογίας, ιδίως ως προσαρτώμενα σε τίτλους ιδιοκτησίας, συμβολαιογραφικές πράξεις, οικοδομικές άδειες και
- ιδιωτικό συμφωνητικό πώλησης ή διανομής το οποίο να έχει συνταχθεί τουλάχιστον είκοσι (20) έτη πριν από την προσφυγή στη διαδικασία της διαμεσολάβησης και να φέρει βεβαία χρονολογία.
