Τη μετατροπή εγκαταλελειμμένων νησιωτικών οικισμών σε πεδίο αξιοποίησης real estate προβλέπει σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος που κατατέθηκε στη Βουλή. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι εγκαταλελειμμένα χωριά μπορούν να ξαναχτιστούν έπειτα από αίτημα ιδιώτη ή φορέα, αλλά και να επεκταθούν σημαντικά με προνομιακούς πολεοδομικούς όρους, με το υπουργείο Περιβάλλοντος να υποστηρίζει ότι με τον τρόπο αυτό θα αντιμετωπιστεί η εγκατάλειψη της υπαίθρου και το δημογραφικό. Στο ίδιο σχέδιο νόμου προβλέπεται η επέκταση της χωρικής αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ σε γειτονικούς νομούς.
Το νέο πλαίσιο του υπουργείου έρχεται να επεκτείνει μια (έως σήμερα ανενεργή) ρύθμιση που είχε θεσπιστεί στον λεγόμενο «αντιδασικό» νόμο (ν. 4280/14), περί της δυνατότητας αναβίωσης εγκαταλελειμμένων οικισμών. Ο αρχικός νόμος προέβλεπε ότι αν κάποιος έχει την ιδιοκτησία ενός εγκαταλελειμμένου οικισμού, μπορεί να καταθέσει ένα ειδικό σχέδιο ιδιωτικής πολεοδόμησης για την επανοικοδόμησή του. Με βάση τις αρχικές ρυθμίσεις, στον οικισμό θα μπορούσε να προστεθεί και γειτονική έκταση έως 100 στρέμματα.
Με το σχέδιο νόμου η ρύθμιση αυτή, που αρχικά αφορούσε μόνο χωριά στην ηπειρωτική Ελλάδα, στην Κρήτη, στην Εύβοια και στη Ρόδο, επεκτείνεται τώρα σε όλη τη νησιωτική Ελλάδα. «Η επέκταση του πεδίου εφαρμογής απαντά σε ένα υπαρκτό εθνικό πρόβλημα, το δημογραφικό, αλλά και στην ανάγκη διατήρησης της κοινωνικής και οικονομικής ζωής στην ελληνική περιφέρεια και ειδικά στα μικρά νησιά», αναφέρει η αιτιολογική έκθεση (με άλλα λόγια, αν ξαναχτιστούν άδεια χωριά, οι άνθρωποι θα γεννούν περισσότερο). Η ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα το επενδυτικό σχέδιο να εγκριθεί μέσω «ειδικού πολεοδομικού σχεδίου», με à la carte πολεοδομικούς όρους. Περαιτέρω, δίνει τη δυνατότητα επέκτασης κατά 200 στρέμματα σε νέο γειτονικό τμήμα. Για το σχέδιο υπήρξαν αντιδράσεις από επιστημονικούς φορείς, που μίλησαν για την παροχή ακόμα μιας ευνοϊκής ρύθμισης στην κτηματαγορά και στην οικοδομή. Με αποτέλεσμα το ΥΠΕΝ χθες, σε «άτυπη ενημέρωση», να υποστηρίξει ότι στόχος της ρύθμισης δεν είναι η επέκταση της δόμησης αλλά η ρύθμισή της μέσω μιας επιστημονικά τεκμηριωμένης πολεοδόμησης και ο περιορισμός της άναρχης εκτός σχεδίου δόμησης.
Τι προβλέπεται για την επέκταση των χωρικών αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ – Αντιδράσεις για το νέο πλαίσιο ιδιωτικής πολεοδόμησης εγκαταλελειμμένων νησιωτικών οικισμών.
Με το ίδιο σχέδιο νόμου, η ΕΥΔΑΠ επεκτείνει τη χωρική αρμοδιότητά της σε όλη την ηπειρωτική Αττική, στην Αίγινα, στο Αγκίστρι, στη Βοιωτία, στη Φωκίδα και στην Εύβοια και για πρώτη φορά αναλαμβάνει και αρμοδιότητες άρδευσης. Η ΕΥΑΘ επεκτείνει τη δραστηριότητά της σε ολόκληρες τις περιφερειακές ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, απορροφά 5 τμήματα δήμων που παρέχουν υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης, 8 ΔΕΥΑ, 11 ΤΟΕΒ και ένα ΓΟΕΒ (Γενικός Οργανισμός Εγγείων Βελτιώσεων). Το σύνολο των παρόχων που ενσωματώνονται στην ΕΥΑΘ είναι 25. Το νομοσχέδιο εισάγει τη δυνατότητα οι ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις ή να παρέχουν τεχνική υποστήριξη σε άλλους παρόχους υπηρεσιών ύδατος, την υπαγωγή όλων των παρόχων (άρα και των ΔΕΥΑ) στο ενισχυμένο ρυθμιστικό πλαίσιο και την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ.
Πολύ ενδιαφέρον παρουσιάζει και ρύθμιση με την οποία το υπουργείο Περιβάλλοντος απεκδύεται την αρμοδιότητα προστασίας της περιοχής Natura 2000 στο Αγιον Ορος, αναφέροντας ότι κάθε σχετικό θέμα ορίζεται από τον καταστατικό χάρτη. «Το θέαμα μιας πολιτείας που καταργεί όλο το σύγχρονο δίκαιο του περιβάλλοντος υπέρ ενός νομοθετήματος του καταστατικού χάρτη του 1926 εγείρει πολλές επιφυλάξεις για τη σοβαρότητα του νομοθετικού εγχειρήματος», σχολίασε η οργάνωση WWF. «Το ειδικό καθεστώς δικαιολογείται αποκλειστικά για λόγους πνευματικούς και θρησκευτικούς, και όχι άλλους λόγους, όπως η προστασία του περιβάλλοντος».
