Η Μισέλ και η Τσέλσι φωτογραφίζονται ενώ απολαμβάνουν σούσι σε ένα όμορφο εστιατόριο στην Μπογκοτά. Σε άλλο στόρι στο Instagram, η Σόφι και η Χάισα εμφανίζονται να τρώνε ιταλικό στο Σαντιάγκο. Μια άλλη κοριτσοπαρέα απολαμβάνει κρύους μάτσα λάτε στη Νέα Υόρκη, ενώ η Σόφι επιδεικνύει το νέο της κούρεμα σε κομμωτήριο της Αθήνας. Το νήμα που ενώνει αυτόν τον παράξενο χάρτη λέγεται Beautypass και είναι μια αρκετά δημοφιλής εφαρμογή στον χώρο της μόδας, η οποία συνδέει επαγγελματίες μοντέλα με επιχειρήσεις. Οι μεν απολαμβάνουν στις μεγαλουπόλεις όπου ταξιδεύουν για τη δουλειά δωρεάν προϊόντα και υπηρεσίες –από φαγητό, καφέ, session πιλάτες και καθαρισμό προσώπου μέχρι ρούχα και κοσμήματα– και οι δε διαφήμιση του brand τους μέσω στόρις και ποστ στα social media.
Το «συνάλλαγμα»
Η εξωτερική εμφάνιση αποτελούσε ανέκαθεν ένα άτυπο κοινωνικό πλεονέκτημα. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι εμφανισιακά ελκυστικοί άνθρωποι συχνά αντιμετωπίζονται ευνοϊκότερα: θεωρούνται πιο ικανοί, πιο αξιόπιστοι και πιο συμπαθείς, έχουν περισσότερες πιθανότητες να προσληφθούν ή να αμειφθούν καλύτερα και γενικότερα τυγχάνουν πιο θετικής αντιμετώπισης στην καθημερινότητά τους. Ενα καλύτερο τραπέζι στο εστιατόριο, ένα κερασμένο ποτό, μια πιο προσεγμένη εξυπηρέτηση. Στην εποχή όμως των social media και της οικονομίας των creators, το λεγόμενο «pretty privilege», όπως έχει επικρατήσει να αναφερόμαστε στα αφηρημένα αυτά προνόμια, φαίνεται να αποκτά και μια μάλλον απτή οικονομική διάσταση.
Οπως λέει στην «Κ» η Γκλόρια Γκλόου, διεθνές μοντέλο υψηλής μόδας από το Τορόντο του Καναδά, πρόκειται για μια αμοιβαίως επωφελή συνεργασία. «Η εφαρμογή φέρνει σε επαφή επαγγελματίες μοντέλα που εκπροσωπούνται από πρακτορεία με επιχειρήσεις, όπως εστιατόρια, γυμναστήρια, καφέ, κοσμηματοπωλεία και κέντρα ευεξίας. Σε αντάλλαγμα για δωρεάν γεύματα, προϊόντα ή υπηρεσίες, τα μοντέλα δημιουργούν υψηλής ποιότητας, αισθητικά προσεγμένο περιεχόμενο για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενισχύοντας την προβολή των επιχειρήσεων. Η πλατφόρμα εφαρμόζει συγκεκριμένα επαγγελματικά κριτήρια, απαιτώντας ελάχιστο αριθμό ακολούθων, τήρηση συγκεκριμένου ενδυματολογικού κώδικα και αναρτήσεις που παραμένουν ενεργές για τουλάχιστον 24 ώρες».
Για φαγητό…
Η ίδια χρησιμοποιεί την εφαρμογή τακτικά, κυρίως όταν ταξιδεύει εκτός Καναδά. «Μετά το κάστινγκ κάποιες από εμάς ίσως την ελέγξουν για κοντινά μέρη να φάμε κάτι και για να βοηθήσουμε η μία την άλλη να βγάλουμε τις φωτογραφίες για τα social media». Δεν συμφωνεί ότι πρόκειται για κεφαλαιοποίηση του προνομίου της ομορφιάς. «Το βλέπω διαφορετικά, γιατί το να περιορίζεται η ταυτότητα ενός μοντέλου αποκλειστικά στη σωματική ομορφιά υποτιμά βαθιά την πραγματικότητα της δουλειάς μας. Οι γυναίκες που εργάζονται σε αυτόν τον χώρο είναι ιδιαίτερα ικανές, ανεξάρτητες επαγγελματίες, που ταξιδεύουν μόνες τους σε όλο τον κόσμο, συχνά από τις αρχές της τρίτης δεκαετίας της ζωής τους. Η επιτυχία στο μόντελινγκ απαιτεί πολύ περισσότερα από σωστές αναλογίες και ένα όμορφο πρόσωπο. Είναι ένας τρόπος ζωής που απαιτεί από τα μοντέλα να γνωρίζουν πώς να ταξιδεύουν με ασφάλεια, να αναπτύσσουν δίκτυο επαφών και κοινωνικές δεξιότητες, να αξιοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, να διαχειρίζονται διεθνείς φορολογικές υποχρεώσεις και πολύπλοκες διαδικασίες έκδοσης βίζας, να διατηρούν την ψυχραιμία και την αντοχή τους ύστερα από ατελείωτες ώρες στα γυρίσματα, να ποζάρουν και να περπατούν με ψηλοτάκουνα, χωρίς καν να αναφέρω τη διατροφή, τη φροντίδα της επιδερμίδας και τα διαιτολόγια. Αν και ο τίτλος του “διεθνούς μοντέλου” μπορεί να ανοίξει την πόρτα για μια εμπορική συνεργασία, είναι η ψηφιακή μας παρουσία που προσφέρει πραγματική και μετρήσιμη διαφημιστική αξία. Ομορφος μπορεί να είναι ο καθένας – θα έλεγα μάλιστα ότι κάθε γυναίκα είναι όμορφη. Οι συνεργασίες όμως που διαχειρίζεται το Beautypass προορίζονται για επαγγελματίες μοντέλα».
Και στην Αθήνα
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της εφαρμογής, υπάρχουν εγγεγραμμένες επιχειρήσεις σε πάνω από 30 μεγαλουπόλεις μεταξύ των οποίων και στην Αθήνα (από κομμωτήρια μέχρι γνωστά εστιατόρια του κέντρου), ενώ τη χρησιμοποιούν πάνω από 30.000 μοντέλα παγκοσμίως. Η ζήτηση φαίνεται ότι είναι μεγάλη καθώς κάτω από πολλές αναρτήσεις της εφαρμογής, υπάρχουν σχόλια από μοντέλα που διαμαρτύρονται ότι έχουν υποβάλει την αίτησή τους εδώ και μήνες χωρίς ανταπόκριση. Φαίνεται ότι οι αιτήσεις περνούν από εξονυχιστικό έλεγχο, ενώ εκτός από αισθητικά κριτήρια προσμετρούνται και παράμετροι όπως ο αριθμός των followers.
Σύμφωνα με το μοντέλο Γιάννη Δημακουλέα, τέτοιου είδους εφαρμογές αναζητούν περισσότερο influencers παρά μοντέλα. «Πολλά πραγματικά μοντέλα, με καμπάνιες –Dolce & Gabbana για παράδειγμα– έχουν μόνο 200 ακολούθους». Οπως λέει, έχουν μπλεχτεί τα όρια, μοντέλα δηλώνουν influencers και το αντίστροφο. «Μοντέλο είναι να κάθεσαι όπως εγώ σήμερα 15-17 ώρες σε μια φωτογράφιση, να ξέρεις τις γωνίες λήψης, να προπονείσαι, να ξέρεις να περιποιείσαι σωστά το δέρμα σου».
Στόχος οι followers – «Υπάρχουν ακόμα και παραγωγοί στην τηλεόραση και στο θέατρο που θα προτιμήσουν να προσλάβουν εκείνον που έχει περισσότερους followers», αναφέρει η Κάλλη Μαυρογένη, CEO και ιδρύτρια της Pop Communications.
Οπως υπογραμμίζει στην «Κ» η Κάλλη Μαυρογένη, CEO και ιδρύτρια της Pop Communications, το ενδιαφέρον των brands έχει μετατοπιστεί στους influencers. «Εγώ εκπροσωπώ πολλούς ηθοποιούς και δυστυχώς το συναντάμε και σε αυτόν τον χώρο. Υπάρχουν ακόμα και παραγωγοί στην τηλεόραση και στο θέατρο που θα προτιμήσουν να προσλάβουν εκείνον που έχει περισσότερους followers. Φυσικά δεν ισχύει ότι αυτός θα φέρει απαραίτητα και περισσότερα εισιτήρια».
Η στροφή προς τους creators αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο κινούνται πλέον τα ίδια τα brands. «Σήμερα βλέπουμε ότι η βάση ανοίγει ακόμη περισσότερο και αναδεικνύεται η οικονομία των δημιουργών περιεχομένου (σ.σ. creator economy)», σημειώνει στην «Κ» η Σοφία Ρεγκούκου, Head of Social & Advocacy της L’Oréal Hellas. Η ίδια αναφέρει ως παράδειγμα το L’Oréalistar, την κοινότητα δημιουργών της εταιρείας, η οποία απευθύνεται όχι μόνο σε μεγάλους ινφλουένσερς αλλά και σε μικρούς ή nano creators.
Οι creators θα έχουν λόγο – «Στο μέλλον οι creators θα συνδιαμορφώνουν με τα brands τον τρόπο με τον οποίο αυτά αναπτύσσονται και επικοινωνούνται», λέει
η Σοφία Ρεγκούκου, Head of Social & Advocacy της L’Oréal Hellas.
«Στόχος μας είναι να τους προσφέρουμε πρόσβαση σε προϊόντα, εμπειρίες, αλλά και εκπαίδευση, ώστε να μπορούν να δημιουργούν ουσιαστικό περιεχόμενο. Ετσι μπορούμε να απευθυνόμαστε σε πολύ διαφορετικές κοινότητες, ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών, εθνοτήτων, αισθητικής και ταυτότητας. Θέλουμε ο καθένας να μπορεί να βρει κάποιον με τον οποίο να ταυτίζεται». Η αυθεντικότητα, η ειλικρίνεια αναδεικνύονται ως τα πολυτιμότερα στοιχεία. «Στο μέλλον οι creators θα συνδιαμορφώνουν με τα brands τον τρόπο με τον οποίο αυτά αναπτύσσονται και επικοινωνούνται».
Προς το παρόν, οι ηθοποιοί ή τα μοντέλα που ασχολούνται με το ινφλουένσινγκ βγάζουν περισσότερα χρήματα από τις εμπορικές συνεργασίες από ό,τι από τη δουλειά τους. «Αν δεν μιλάμε για μεγάλους πρωταγωνιστές, με ένα ποστ θα πάρουν χρήματα που θα πάρουν στο θέατρο σε ένα μήνα ή ένα δίμηνο», εξηγεί η Κάλλη Μαυρογένη.
Σε ακριβούς προορισμούς
Ποιος θα πει όχι; Ενας λόγος που τα μοντέλα χρησιμοποιούν εφαρμογές που τους προσφέρουν κάποια πράγματα δωρεάν είναι γιατί αναγκάζονται να ταξιδεύουν σε ορισμένες από τις ακριβότερες πόλεις του κόσμου. «Οταν εγώ πάω στο Μιλάνο μένω σε ένα διαμέρισμα 30 τ.μ. με άλλα έξι μοντέλα αγόρια που δεν τα ξέρω καν. Πληρώνουμε ενοίκιο, τις πολαρόιντ, τα αεροπορικά», περιγράφει ο Γιάννης. Ο ίδιος δεν συμπαθεί το influencer marketing («δεν μεγιστοποιεί το κέρδος για την επιχείρηση, απλώς ρίχνει την ποιότητα γλιτώνοντας τα έξοδα για βιντεογράφο και μακιγιέρ»), αλλά δεν θεωρεί περίεργο κάποιος να πάει να φάει κάπου τζάμπα αν μπορεί.
Ο ίδιος έχει εμπνευστεί και τη βραβευμένη σε διαγωνισμό καινοτομίας πλατφόρμα ModelSprint, που έχει στόχο τον «εκδημοκρατισμό» της βιομηχανίας της μόδας. Είναι ένα hub που με τη βοήθεια της ΑΙ συνδέει επαγγελματίες της μόδας, μοντέλα, σχεδιαστές, φωτογράφους, στυλίστες και brands με εκδηλώσεις μόδας, ευκαιρίες εργασίας, δυνατότητες δικτύωσης.
Εχει ενδιαφέρον πάντως ότι ενώ η βιομηχανία της μόδας τα τελευταία χρόνια επιχειρεί να διευρύνει τα πρότυπα ομορφιάς, δίνοντας χώρο σε μοντέλα διαφορετικών ηλικιών, σωματότυπων, χρώματος δέρματος και ταυτοτήτων, εφαρμογές όπως το Beautypass επιμένουν σε «παραδοσιακά» αισθητικά κριτήρια.
Τζάμπα glam
«Το προνόμιο της ομορφιάς λειτουργούσε πάντα υπέρ κάποιων ανθρώπων», σχολιάζει στην «Κ» η Μαίρη Συνατσάκη. «Εχει φυσικά και μια άλλη πλευρά, καθώς πολλοί πρέπει συνεχώς να αποδεικνύουν ότι εκτός από όμορφοι είναι και έξυπνοι και ικανοί – ή αν είναι για παράδειγμα σέξι ότι είναι και ηθικοί. Προσωπικά πάντως σκρολάροντας στο κινητό δεν θα μείνω σε ένα όμορφο πρόσωπο αλλά σε κάτι ενδιαφέρον που λέγεται. Ειδικά σήμερα που η ομορφιά μπορεί να είναι ένα πράγμα τεχνητό, που μπορείς να επιδράσεις πάνω του, είναι λίγο μάταιο. Το ενδιαφέρον για μένα είναι η προσπάθεια που καταβάλλει κάποιος για να βρει να φάει κάπου τζάμπα. Glam lifestyle με άδεια τσέπη».
Οπως γράφει κάποιος σε ένα σχόλιο, «το Beautypass έδωσε φαΐ σε μια ολόκληρη γενιά μοντέλων».
