Μπορεί οι ομορφιές της αλβανικής ριβιέρας να αναγνωρίζονται διεθνώς από επισκέπτες και επίδοξους επενδυτές, φαίνεται ωστόσο ότι η αλβανική κοινωνία έχει ακόμη ένα σοβαρό θέμα για το οποίο θα έπρεπε να ασκήσει πίεση: την κατάσταση των θαλασσών της. Σύμφωνα με τα ετήσια στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, η Αλβανία κατατάσσεται στην τελευταία θέση στην ευρωπαϊκή ήπειρο, καθώς μόλις το 16,8% των υδάτων της είναι σε εξαιρετική κατάσταση, γεγονός που σχετίζεται άμεσα με τη διαχείριση των αστικών λυμάτων. Στην πρώτη θέση της λίστας βρίσκεται η Κύπρος με το 100% των υδάτων της σε άριστη κατάσταση, ακολουθούμενη από την Ελλάδα και τη Βουλγαρία, με την Ελλάδα να έχει από δεκαπλάσιες έως εικοσαπλάσιες θέσεις δειγματοληψίας από τις υπόλοιπες χώρες στην κορυφή της Ευρώπης.
Τα στοιχεία, που δημοσιοποιήθηκαν χθες, βασίζονται σε 22.289 δειγματοληψίες που πραγματοποίησαν το 2025 οι Αρχές της κάθε χώρας σε συγκεκριμένες περιοχές κολύμβησης (σε θάλασσες, λίμνες και ποτάμια). Η έκθεση καλύπτει τις 27 χώρες της Ε.Ε., την Αλβανία και την Ελβετία. Οι δειγματοληψίες γίνονται με βάση την κοινοτική οδηγία για τη διαχείριση των αστικών λυμάτων και αφορούν δύο ομάδες βακτηρίων, κολοβακτηρίδια και εντερόκοκκο.
Τα πιο καθαρά νερά κολύμβησης σε όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση έχει η Κύπρος, στην οποία το 100% των δειγμάτων που ελήφθησαν από 123 σημεία ήταν άριστης ποιότητας. Ακολουθεί η Ελλάδα με 97,1%, με τις μετρήσεις να έχουν πραγματοποιηθεί σε 1.734 ακτές κολύμβησης. Επονται η Βουλγαρία με 96,9% (96 ακτές), η Αυστρία με 96,5% (260 σημεία, προφανώς σε λίμνες) και το Λουξεμβούργο με 94,1% (17 σημεία σε λίμνες).
Η Ελλάδα έχει δεκαπλάσιες έως εικοσαπλάσιες θέσεις δειγματοληψίας από τις υπόλοιπες χώρες που βρίσκονται στην κορυφή της Ευρώπης.
Oσον αφορά τις μεσογειακές χώρες, η Ιταλία βρίσκεται στην 8η θέση στην Ευρώπη με 89,8% (5.535 σημεία), ενώ ακολουθεί η Μάλτα με 88,5% (87 σημεία). Η Ισπανία βρίσκεται στην 11η θέση με 86,6% (2.296 σημεία) και η Κροατία στη 12η με 86,2% (1.039 σημεία). Πολύ χαμηλά στη λίστα είναι η Γαλλία (22η θέση, 3.378 σημεία) και η Σλοβενία (21η θέση, 49 σημεία).
Στον πάτο της λίστας, με τεράστια διαφορά από τον προηγούμενο, βρίσκεται η Αλβανία. Από τα 119 σημεία που ελέγχονται (113 σε ακτές και 6 σε λίμνες), σε εξαιρετική κατάσταση βρίσκονται τα νερά κολύμβησης μόλις σε 20 (16,8%). Οπως αποκαλύπτει ο χάρτης της έκθεσης, στις μεγάλες παραλιακές πόλεις της Αλβανίας η κατάσταση των υδάτων είναι κακή (Αγιοι Σαράντα, Αυλώνας, κόλπος Δυρραχίου). Στη Σβέρνιτσα, για την οποία γίνεται λόγος τις τελευταίες ημέρες λόγω της δρομολογούμενης επένδυσης που έχει συνδεθεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ, η κατάσταση δεν είναι ειδυλλιακή: στα τρία σημεία που παρακολουθούνται, η κατάσταση χαρακτηρίζεται «καλή» στα δύο και «επαρκής» στο τρίτο.
Σε επίπεδο Ε.Ε., τα χειρότερα νερά κολύμβησης έχουν η Εσθονία (56,9%) και η Πολωνία (58,7%). Οπως σημειώνεται στην έκθεση, σε αρκετές περιπτώσεις η κακή ποιότητα των νερών οφείλεται σε παρατεταμένες ισχυρές βροχοπτώσεις, που ουσιαστικά έθεσαν προσωρινά «εκτός μάχης» τα δίκτυα αποχέτευσης. Ωστόσο, αν σε κάποια ακτή οι δειγματοληψίες δείξουν ότι υπάρχει πρόβλημα για τουλάχιστον πέντε συνεχόμενα έτη, τότε βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας πρέπει είτε να εκδοθεί απαγόρευση κολύμβησης είτε να υπάρχει εμφανής προειδοποίηση προς τους λουομένους. Στην Ε.Ε., 57 ακτές έχουν τα ίδια κακά αποτελέσματα για περισσότερο από πέντε συνεχόμενα χρόνια: 34 στην Ιταλία, 16 στη Γαλλία, 3 στην Ισπανία, 2 στη Σουηδία και από μία στην Εσθονία και στην Πορτογαλία. Από αυτές, μόνο σε 4 καταγράφηκε το 2025 σημαντική βελτίωση της ποιότητας.
Εντός των συνόρων (μας)
Ειδικά για τη χώρα μας, οι περισσότερες δειγματοληψίες γίνονται στην Αττική (186 σημεία), στις Κυκλάδες (167), στα Δωδεκάνησα (138), στη Μαγνησία (96), στη Χαλκιδική (90), στην Εύβοια (86) και στην Κέρκυρα (72). Αναλυτικά τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών ανά ακτή στη χώρα μας είναι προσβάσιμα στην ιστοσελίδα bathingwaterprofiles.gr, η οποία μάλιστα έχει ανανεωθεί, είναι εύκολη στην πλοήγηση και προσφέρει διαχρονικά στοιχεία ελέγχων.
Σύμφωνα με τη φετινή έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, το σημείο όπου τα νερά έχουν πάρει τη χαμηλότερη βαθμολογία (το μόνο στη χώρα μας στο οποίο η κατάσταση των υδάτων έχει χαρακτηριστεί «επαρκής») είναι η Νέα Αρτάκη στην Εύβοια. Πολλά από τα σημεία στα οποία η κατάσταση είναι «καλή» βρίσκονται στα Δωδεκάνησα: 12 σημεία στη Ρόδο, 7 στην Κω, 3 στην Αστυπάλαια, 2 στην Πάτμο, ένα στη Λέρο (είναι χαρακτηριστικό ότι σε όλη την Κρήτη υπάρχει μόλις ένα σημείο στο οποίο η κατάσταση είναι «καλή», ενώ σε όλα τα υπόλοιπα είναι άριστη). Κάποιο πρόβλημα φαίνεται να υπάρχει και στη Ναύπακτο, όπου «καλή» είναι η κατάσταση και στα δύο σημεία δειγματοληψίας (Γρίμποβο και Ψανή).
«Αυτό το καλοκαίρι μπορούμε όλοι να απολαύσουμε τα οφέλη της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας, χάρη στην οποία η πλειονότητα των ευρωπαϊκών υδάτων είναι σήμερα καθαρή προς κολύμβηση», σχολιάζει η εκτελεστική διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, Λένα Ιλε Μορόνεν. «Το γεγονός αυτό αποδεικνύει πως ο συντονισμός των ευρωπαϊκών χωρών φέρνει αληθινή αξία στις ζωές όλων μας, βελτιώνοντας το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία».
«Η κατάσταση των υδάτων κολύμβησης στην Ε.Ε. αποδεικνύει την αξία της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας και των δεκαετιών που επενδύουμε στη βελτίωση της διαχείρισης των λυμάτων. Χάρη σε αυτές τις προσπάθειες οι Ευρωπαίοι έχουμε από τα υψηλότερα ποιοτικά στάνταρντ για τα νερά κολύμβησης στον κόσμο», σχολιάζει η Τζέσικα Ρόσγουολ, επίτροπος Περιβάλλοντος, Υδατικής Ανθεκτικότητας και Κυκλικής Οικονομίας.
Η φετινή αξιολόγηση έρχεται 20 χρόνια μετά την αναθεωρημένη οδηγία για τα ύδατα κολύμβησης. Το 2006, το 81% των σημείων κολύμβησης κατατασσόταν στην κατηγορία «εξαιρετική» και το 2,4% θεωρείτο «κακής ποιότητας», ενώ σήμερα τα «εξαιρετικά» νερά φθάνουν σχεδόν στο 85% και τα «κακής ποιότητας» έχουν περιοριστεί στο 1,5%. Η αξιολόγηση βασίζεται, κυρίως, στην παρακολούθηση δύο βακτηρίων –του E. coli και των εντερικών εντερόκοκκων– που αποτελούν δείκτες κοπρανώδους ρύπανσης και πιθανής παρουσίας παθογόνων μικροοργανισμών, τα οποία μπορεί να προκαλέσουν γαστρεντερικές διαταραχές, λοιμώξεις στα μάτια, στα αυτιά ή στο αναπνευστικό σύστημα.
