Στις μεγάλες φυσικές καταστροφές των τελευταίων χρόνων, φωτιές και πλημμύρες, η διαχείριση των ζώων γινόταν αποσπασματικά, χωρίς ενιαίο επιχειρησιακό πλαίσιο, σαφείς ρόλους και προκαθορισμένες διαδικασίες συντονισμού.
Το βάρος έπεφτε κυρίως στους εθελοντές των φιλοζωικών και περιβαλλοντικών οργανώσεων – αναγκαστικά, αφού θεσμοθετημένος μηχανισμός δεν υπήρχε. Η κοινωνία των πολιτών ζητούσε επιτακτικά μια συστηματική και προβλέψιμη διαδικασία προστασίας των ζώων, αντίστοιχη με εκείνη που εφαρμόζεται για την προστασία των ανθρώπων. Σήμερα έγινε το πρώτο σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Ο νέος Εθνικός Μηχανισμός Προστασίας Ζώων σε Περιπτώσεις Φυσικών Καταστροφών, που παρουσιάστηκε παρουσία του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη στο Dog’s Voice Hub, στο Γαλάτσι, υπόσχεται να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό: να ενσωματώσει για πρώτη φορά τη μέριμνα για τα ζώα στον επίσημο σχεδιασμό Πολιτικής Προστασίας, με συγκεκριμένα πρωτόκολλα, καθορισμένες αρμοδιότητες, εκπαίδευση των εμπλεκομένων και ενιαίο συντονισμό όλων των φορέων.
Το σχέδιο υιοθετήθηκε από τα υπουργεία Εσωτερικών, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με φιλοζωικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Την πρωτοβουλία όλοι οι φορείς να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι και την ευθύνη του συντονισμού της προσπάθειας είχαν η Ειδική Γραμματεία για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς και το Dogs’ Voice.
«Αυτό που διαφοροποιεί τον νέο Μηχανισμό είναι ότι δεν βασίζεται πλέον στην καλή διάθεση ή σε άτυπες συνεργασίες της στιγμής. Ενσωματώνεται στο θεσμικό πλαίσιο της Πολιτικής Προστασίας, με σαφώς καθορισμένους ρόλους, πρωτόκολλα ενεργοποίησης και αρμοδιότητες για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Η Ελλάδα γίνεται μόλις η τρίτη χώρα στην Ευρώπη, μετά το Βέλγιο και την Ολλανδία, που εντάσσει την προστασία των ζώων με τόσο θεσμοθετημένο και ολοκληρωμένο τρόπο στον επίσημο σχεδιασμό Πολιτικής Προστασίας», λέει στην «Κ» ο ειδικός γραμματέας Νίκος Χρυσάκης.
«Στις προηγούμενες κρίσεις, όπως οι πλημμύρες στη Μάνδρα το 2017 και οι μεγάλες πυρκαγιές των επόμενων ετών, φάνηκε ξεκάθαρα ότι το σύστημα δεν ήταν επαρκώς προετοιμασμένο. Υπήρχαν ζώα που διασώζονταν, αλλά δεν υπήρχε καθορισμένος χώρος να μεταφερθούν. Υπήρχαν εθελοντές που επιχειρούσαν χωρίς ατομικά μέσα προστασίας, ρισκάροντας τη ζωή τους. Υπήρχαν αιτήματα διάσωσης που διακινούνταν κυρίως μέσω κοινωνικών δικτύων, συχνά χωρίς επιβεβαίωση ή σαφή παραλήπτη. Υπήρχαν, επίσης, τραυματισμένα ζώα που χρειάζονταν άμεση νοσηλεία, αλλά οι κρίσιμες αποφάσεις έπεφταν σχεδόν αποκλειστικά στους ώμους των εθελοντών», τονίζει η Ελενα Δέδε, ιδρύτρια του Dogs’ Voice.
«Γι’ αυτό, η δημιουργία του Εθνικού Μηχανισμού το 2026 αποτελεί για εμάς νίκη. Δεν σημαίνει ότι λύνονται αυτομάτως όλα τα προβλήματα, ούτε ότι υπάρχει μια μαγική λύση για κάθε ζώο σε κάθε συνθήκη. Σημαίνει, όμως, ότι για πρώτη φορά δημιουργείται μια θεσμική βάση συνεργασίας, με συμμετοχή φορέων και οργανώσεων, ώστε η προστασία των ζώων σε φυσικές καταστροφές να γίνεται πιο οργανωμένα, αποτελεσματικά και με διαφάνεια».
Μεγάλο ζητούμενο πλέον; Ο Εθνικός Μηχανισμός να μη μείνει «άσκηση επί χάρτου». Να γίνει ένας ζωντανός, αποτελεσματικός και διαρκώς εξελισσόμενος θεσμός. Γιατί τα μη ανθρώπινα ζώα δεν γίνεται να είναι «αόρατα». Γιατί σε στιγμές κρίσης καμιά ζωή δεν μετράει λιγότερο.
