Υπό άλλες συνθήκες οι δύο φίλοι θα προετοιμάζονταν για τις καλοκαιρινές διακοπές. Εκαναν σχέδια για ένα ταξίδι με τις μηχανές τους στην Κρήτη, αλλά τους πρόλαβε η φωτιά. Είχε ξεσπάσει το βράδυ της 12ης Αυγούστου 2025 στα Συχαινά της Πάτρας και παρέμενε ανεξέλεγκτη. Την επόμενη ημέρα οι φλόγες απειλούσαν και άλλες γειτονιές, κινδύνευαν πλέον τα σπίτια συγγενών και φίλων τους. Ο Λουκιανός Κωστόπουλος και ο Ιωνας Παπανικολάου έσπευσαν να βοηθήσουν. Προσέγγισαν το πύρινο μέτωπο με μια πορτοκαλιά μοτοσικλέτα ΚΤΜ, μοίρασαν νερά σε άλλους εθελοντές και απελευθέρωσαν εγκλωβισμένα κατοικίδια. Ωσπου τους συνέλαβαν, ως υπόπτους εμπρησμού.
«Δεν νιώθω ασφάλεια»
Οι δύο νέοι προφυλακίστηκαν για ένα μήνα, παρότι δύο αυτόπτες μάρτυρες και διαδοχικά πορίσματα της πλέον αρμόδιας υπηρεσίας, της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) της Πυροσβεστικής, ξεκαθάριζαν ότι δεν είχαν καμία ευθύνη. Ο τότε 21χρονος Λουκιανός Κωστόπουλος οδηγήθηκε στις Φυλακές Νέων Αυλώνα και ο 25χρονος Ιωνας Παπανικολάου στον Κορυδαλλό. Δέκα μήνες μετά, η υπόθεσή τους παραμένει ανοιχτή. Η ανάκριση ολοκληρώθηκε πρόσφατα και η αρμόδια εισαγγελική αρχή θα κρίνει εάν θα παραπεμφθούν ή όχι στο ακροατήριο.
«Θα ήθελα να πάω σε άλλη χώρα. Δεν νιώθω πλέον ασφάλεια ή εμπιστοσύνη στην Ελλάδα», λέει ο Παπανικολάου. «Πήγαμε για καλό και καταλήξαμε να μας κατηγορούν. Εχει μείνει θυμός και ένα αίσθημα ταπείνωσης», τονίζει ο Κωστόπουλος. Από την ταράτσα του σπιτιού του στην Πάτρα, όπου τους συναντάμε, διακρίνονται οι καμένες πλαγιές στο βάθος του ορίζοντα. Είναι ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους. Τους απαγορεύεται η έξοδος από τη χώρα και το πρώτο πενθήμερο κάθε μήνα πρέπει να εμφανίζονται στο αστυνομικό τμήμα.
Ο Κωστόπουλος σπουδάζει γερμανική φιλολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ο Παπανικολάου είναι τελειόφοιτος στο Τμήμα Τεχνών Ηχου και Εικόνας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Ηταν άμαθοι από φωτιές, δεν είχαν κατάλληλο εξοπλισμό όταν προσπάθησαν πέρυσι να συνδράμουν. Ο Παπανικολάου πήρε εκείνη την ημέρα μαζί του μόνο ένα μαντίλι από το Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού για να προστατέψει το πρόσωπό του από τον καπνό.
«Είχε πολύ αέρα, κατέβαινε γρήγορα η φωτιά και κατεβαίναμε και εμείς», εξηγεί ο Κωστόπουλος καθώς περιγράφει τη διαδρομή που ακολούθησαν στις 13 Αυγούστου 2025. Κάποια στιγμή βρέθηκαν κοντά στο Γηροκομείο Πατρών. Αλλος εθελοντής παρατήρησε ότι είχε δημιουργηθεί μια νέα εστία σε οικόπεδο χωρίς περίφραξη, με ποώδη βλάστηση και είπε στον Παπανικολάου να τη σβήσει. Εκείνος προσπάθησε μάταια να την περιορίσει. Λίγα λεπτά αργότερα τον συνέλαβαν αστυνομικοί της ΟΠΚΕ. Πάνω του, όπως κατέθεσε αργότερα ένας αστυνομικός, δεν βρέθηκε κάποιο αντικείμενο με το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει πυρκαγιά.
Τα καρέ
Ενας άνδρας, φωτορεπόρτερ κατά δήλωσή του, θεώρησε ότι ο νεαρός ήταν εμπρηστής και έδειξε στους αστυνομικούς τις εικόνες που είχε τραβήξει από το σημείο. Ο Παπανικολάου λέει ότι είχε προσπαθήσει με τα πόδια του να σβήσει τη φωτιά και σε ένα φωτογραφικό καρέ φαινόταν να σκύβει από πάνω για να σιγουρευτεί ότι τα είχε καταφέρει. Στο επόμενο καρέ, αφού εκείνος είχε απομακρυνθεί, φαινόταν η φωτιά που φούντωσε ξανά από τον αέρα.
Η στάμπα του εμπρηστή
Πήγαμε για καλό και καταλήξαμε να μας κατηγορούν. Εχει μείνει θυμός και ένα αίσθημα ταπείνωσης. Ημασταν πέντε άτομα σε ένα κελί με τέσσερα κρεβάτια, κοριούς και κατσαρίδες. Σκεφτόμουν τους δικούς μου που βρίσκονταν απέξω. Είχα μπει με τη στάμπα του εμπρηστή.
Λουκιανός Κωστόπουλος
«”Εχουμε έρθει για να βοηθήσουμε, είμαστε οριακά καμένοι και τον πιάνετε;”, τους έλεγα», τονίζει ο Κωστόπουλος. Ακολούθησε τον φίλο του στο αστυνομικό τμήμα θεωρώντας ότι θα μπορούσε να ξεδιαλύνει την υπόθεση. «Με κράτησαν επτά ώρες, πήραν δακτυλικά αποτυπώματα, έψαξαν τη μοτοσικλέτα και όταν τη νύχτα με άφησαν να φύγω, είπαν στον Ιωνα: “Ξέρεις γιατί έφυγε ο φίλος σου; Γιατί σε έδωσε”». Λίγες ημέρες αργότερα εκδόθηκε και για τον ίδιο ένταλμα σύλληψης για συναυτουργία. Θεωρήθηκε ύποπτος φυγής, παρότι επισκεπτόταν το ανακριτικό γραφείο μετά τη σύλληψη του φίλου του περιμένοντας τη σειρά του για να καταθέσει.
Η κηλίδωση
Στη δικογραφία που σχηματίστηκε για το περιστατικό της Πάτρας περιλαμβάνονται δύο καταθέσεις αυτοπτών μαρτύρων, οι οποίοι επισημαίνουν ότι οι δύο νέοι είναι αθώοι. «Κρατούσαν ένα κιβώτιο με νερά και τα μοίραζαν σε όποιον βοηθούσε στην κατάσβεση», είπε ο πρώτος μάρτυρας. Περιέγραψε ότι κάποια στιγμή είδε να ξεπηδάει πάνω από τα κεφάλια τους «πιθανόν ένα φλεγόμενο κουκουνάρι το οποίο κατέληξε σε χωράφι με ξερή και πυκνή βλάστηση».
Ο ίδιος, όπως κατέθεσε, ζήτησε από τον Παπανικολάου να παρέμβει. «Είμαι σίγουρος ότι προσπάθησε να σβήσει τη φωτιά, όχι να την προκαλέσει». Ο δεύτερος μάρτυρας, επισμηνίας της Πολεμικής Αεροπορίας και ιδιοκτήτης ενός χωραφιού που συνορεύει με το επίμαχο οικόπεδο, κατέθεσε ότι η εστία φωτιάς είχε προκληθεί από καύτρες και ότι ο νεαρός προσπαθούσε να τη σβήσει.
Η έκθεση αυτοψίας δύο ανακριτικών υπαλλήλων της ΔΑΕΕ συντάχθηκε άμεσα, στις 14 Αυγούστου 2025. Αναφέρει ότι η νέα εστία φωτιάς στην περιοχή του Γηροκομείου Πατρών οφειλόταν στο φαινόμενο της κηλίδωσης: τη μεταφορά φλεγόμενων αιωρούμενων σωματιδίων μικρής διαμέτρου. Οπως διαπίστωσαν τα στελέχη της Πυροσβεστικής, η νέα εστία προέκυψε από τη μεγάλη φωτιά που είχε εκδηλωθεί στα Συχαινά και είχε φτάσει μέχρι το επίμαχο οικόπεδο σε απόσταση 150 μέτρων.
Και σε νέα πολυσέλιδη έκθεσή τους στελέχη της Πυροσβεστικής κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα. Αντίστοιχες ήταν και οι διαπιστώσεις του Ανδριανού Γκουρμπάτση, απόστρατου αντιστρατήγου της Πυροσβεστικής, τον οποίο όρισαν ως τεχνικό σύμβουλο οι συνήγοροι των συλληφθέντων. Ωστόσο, οι δύο νέοι παρέμειναν προφυλακισμένοι μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Στο κελί
«Ημασταν πέντε άτομα σε ένα κελί με τέσσερα κρεβάτια, κοριούς και κατσαρίδες. Σκεφτόμουν τους δικούς μου που βρίσκονταν απέξω. Είχα μπει με τη στάμπα του εμπρηστή», λέει ο Κωστόπουλος. Τον πρώτο καιρό μετά την αποφυλάκισή του μπορούσε να κοιμηθεί ελάχιστες ώρες. Είχε εφιάλτες ότι θα τον έπιαναν και θα επέστρεφε στον Αυλώνα. «Ο χρόνος δεν περνούσε με τίποτα μέσα στη φυλακή», θυμάται ο Παπανικολάου. Επειτα από μήνες άρχισε να συνειδητοποιεί τι πραγματικά συνέβη. «Τότε μου βγήκε ο θυμός», τονίζει.
«Από το σύνολο της δικογραφίας δεν προκύπτουν, κατά την άποψή μας, αποχρώσες ενδείξεις ικανές να στηρίξουν την παραπομπή των δύο εθελοντών», αναφέρει στην «Κ» ο δικηγόρος Παναγιώτης Καποτάς, που τους εκπροσωπεί με τον Παναγιώτη Κοραντζόπουλο. «Από το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων που συγκεντρώθηκαν κατά την ανάκριση προκύπτει ότι οι εντολείς μας πρέπει να απαλλαγούν από κάθε κατηγορία».
Οπως εξηγεί βρίσκεται παράλληλα σε εξέλιξη πειθαρχική και ποινική διερεύνηση για τις ενέργειες συγκεκριμένων αστυνομικών. Αρχικά είχε διακινηθεί από αστυνομικούς η πληροφορία ότι το κινητό του Παπανικολάου δεν είχε βρεθεί γιατί το είχε πετάξει προτού συλληφθεί, κίνηση που θεωρήθηκε «ύποπτη». Ωστόσο, όπως γνωστοποιήθηκε αργότερα στις ανακριτικές αρχές, το κινητό βρισκόταν εξαρχής στην κατοχή της ΕΛ.ΑΣ. και δεν είχε γίνει απόπειρα εξαφάνισής του από τον συλληφθέντα.
Χάθηκε η εμπιστοσύνη
Με σόκαρε το ότι δεν έλαβαν υπόψη το πόρισμα των ειδικών. Χάνεται η εμπιστοσύνη σε κάθε θεσμό. Κάποιοι μου λένε να το αφήσω να περάσει, να ξεχάσω. Αλλά πρέπει να μιλήσω, να πω τι έγινε, να μη βρεθεί άλλος στη δική μας θέση.
Ιωνας Παπανικολάου
«Η θέση μας είναι ότι η συγκεκριμένη διερεύνηση υπήρξε μονομερής και κατευθυνόμενη προς ένα προειλημμένο συμπέρασμα, με αποτέλεσμα να παραγνωριστούν κρίσιμα στοιχεία της υπόθεσης και να επιχειρηθεί η κατασκευή μιας εσφαλμένης εικόνας για τα πραγματικά περιστατικά», επισημαίνει ο κ. Καποτάς. «Σε ένα κράτος δικαίου η λογοδοσία δεν αφορά μόνο τους κατηγορουμένους, αλλά και τα όργανα της δημόσιας εξουσίας όταν υπερβαίνουν τα όρια της νομιμότητας».
Παρόμοια υπόθεση
Η υπόθεση των δύο νέων εμφανίζει πολλές ομοιότητες με εκείνη του Θεοδόση Κακούρη. Τον Αύγουστο του 2021, ο Κακούρης είχε βοηθήσει εθελοντικά στη μεγάλη φωτιά της Αττικής και βρέθηκε κατηγορούμενος για εμπρησμό από πρόθεση. Προφυλακίστηκε 11 μήνες στον Κορυδαλλό, ώσπου τον Ιούλιο του 2022 κρίθηκε ομόφωνα αθώος από το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών. Και στη δική του περίπτωση το πόρισμα της Πυροσβεστικής έδειχνε ότι ήταν άλλη η αιτία της φωτιάς.
Οι γονείς των δύο νέων στην Πάτρα προσπάθησαν τον περασμένο Αύγουστο με κάθε τρόπο να τονίσουν στα τηλεοπτικά ΜΜΕ την αθωότητα των παιδιών τους και την άδικη προφυλάκιση. Πρόσφατα και η γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung δημοσίευσε την ιστορία τους. Ο Κωστόπουλος έχει γερμανική υπηκοότητα, από τη Γερμανίδα μητέρα του. Εάν δεν του είχαν επιβληθεί περιοριστικοί όροι, θα ταξίδευε όπως κάθε χρόνο στη Γερμανία για να συναντήσει συγγενείς του.
Οι δύο φοιτητές λένε ότι δεν μετανιώνουν που εκείνη την ημέρα βοήθησαν. Το τραύμα τους, όμως, δεν έχει επουλωθεί. «Δεν μπορώ να φανταστώ ότι πηγαίνω βόλτα στο βουνό. Σκέφτομαι ότι εάν συμβεί κάτι, θα κατηγορήσουν πάλι εμένα», λέει ο Παπανικολάου. «Με σόκαρε το ότι δεν έλαβαν υπόψη το πόρισμα των ειδικών. Χάνεται η εμπιστοσύνη σε κάθε θεσμό. Κάποια άτομα μου είπαν να το αφήσω να περάσει, να ξεχάσω. Αλλά πρέπει να μιλήσω, να πω τι έγινε, να μη βρεθεί άλλος στη δική μας θέση».
