ΣΑΝ ΦΡΑΝΣΙΣΚΟ – ΑΠΟΣΤΟΛΗ. «Αν η Αμερική διαθέτει κάποιον πόρο εν αφθονία, αυτός είναι η αισιοδοξία», γράφει ο δημοσιογράφος Ερικ Γουίνερ στο βιβλίο του «Η γεωγραφία της μεγαλοφυΐας». Η αισιοδοξία αυτή αφθονεί ιδιαίτερα στη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ και πιο συγκεκριμένα στη Σίλικον Βάλεϊ, τον τόπο όπου συνωστίζονται οι πιο επιτυχημένες τεχνολογικές εταιρείες του πλανήτη. Για τους φιλόδοξους επιχειρηματίες, η επίσκεψη στη Σίλικον Βάλεϊ είναι ένα ταξίδι επιβεβαίωσης και τόνωσης της αυτοπεποίθησής τους. Εδώ, μια καλή ιδέα, πλαισιωμένη από μια ικανή ομάδα και αρκετή τύχη, μπορεί να σε μεταμορφώσει σε παγκόσμιο κολοσσό.
Βεβαίως, στη Σίλικον Βάλεϊ η αισιοδοξία συνυπάρχει πάντα με μια σκληρή πραγματικότητα: οι περισσότερες νεοφυείς επιχειρήσεις αποτυγχάνουν, οι ρυθμοί είναι εξαντλητικοί και η απόσταση μεταξύ μιας καλής ιδέας και μιας βιώσιμης εταιρείας παραμένει τεράστια. Παρ’ όλα αυτά, η περιοχή εξακολουθεί να λειτουργεί σαν μαγνήτης γι’ αυτούς που πιστεύουν ότι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο.
Με αυτήν ακριβώς τη διάθεση ταξίδεψαν από τις 18 έως τις 22 Μαΐου στην Καλιφόρνια εκπρόσωποι δεκαοκτώ ελληνικών νεοφυών επιχειρήσεων τεχνητής νοημοσύνης, με τους πάνω από 40 ιδρυτές τους. Altrovia, Dikaio.ai, Hermetica, HouseMaster, HumanBound, HumanLike, Matilda Edu, Mantic, Navos.ai, Nudge Care, Orom.ai, Qwest, Sally, Sporo Health, Synthesa, Tacit Intelligence, Uplodio, Voice Logica. Σημειώστε αυτά τα ονόματα γιατί ανάμεσά τους βρίσκονται πιθανώς μερικές αξιοσημείωτες μελλοντικές ιστορίες επιτυχίας. Επί ένα τριήμερο οι ιδρυτές των εταιρειών, με μέσο όρο ηλικίας τα τριάντα χρόνια, βρέθηκαν στο επίκεντρο των εξελίξεων της τεχνητής νοημοσύνης για να νιώσουν τον παλμό της Σίλικον Βάλεϊ και να πάρουν μια ισχυρή τονωτική ένεση. Οπως είπε ο Γιάννης Ιωσηφάκης της Nvidia, «η ΑΙ στιγμή της Ελλάδας είναι τώρα!».
Στο πούλμαν που μεταφέρει την ομάδα των επιχειρηματιών, ο Δημήτρης Μάρης, εκπαιδευτικός και ιδρυτής της εκπαιδευτικής πλατφόρμας τεχνητής νοημοσύνης Matilda Edu, παρατηρεί με μάτια ορθάνοιχτα την πόλη. Είναι η πρώτη του φορά στην Καλιφόρνια. «Ταξιδεύοντας έξω από την Ελλάδα», μου λέει, «βλέπεις ανθρώπους σε διαφορετικά περιβάλλοντα και πλαίσια με άλλη σκέψη – και αντιλαμβάνεσαι ότι ο κόσμος εκεί έξω δεν είναι απειλή, αλλά δύναμη. Οι ιδέες μεγαλώνουν όταν συναντούν άλλες ιδέες και αυτό συμβαίνει μόνο όταν ανοιγόμαστε σε ανθρώπους διαφορετικούς από εμάς».
«Αν θέλεις να εξελιχθείς, πρέπει να είσαι εξίσου ανοιχτός στο να υιοθετήσεις νέες ιδέες όσο και στο να αναθεωρήσεις παλιές», υποστηρίζουν ο Φίλιππος Λέτσας και ο Θάνος Πετκάκης, συνιδρυτές αμφότεροι της Navos AI, μιας πλατφόρμας που απευθύνεται σε CEO, ιδιοκτήτες επιχειρήσεων, και επενδυτές. «Λίγα μέρη σε ωθούν να το κάνεις αυτό τόσο αποτελεσματικά, όσο το τεχνολογικό οικοσύστημα του Σαν Φρανσίσκο».
Το μέλλον είναι εδώ
Στο φουαγιέ της Nvidia και στα αυστηρότατα φυλασσόμενα γραφεία της OpenAI απ’ όπου απουσίαζε εξωτερικά το λογότυπο της εταιρείας, οι νεαροί Ελληνες ιδρυτές αντάλλασσαν διαρκώς σχόλια. Αλλοι προσπαθούσαν να κλείσουν μια συνάντηση της τελευταίας στιγμής με επενδυτές κι άλλοι απλώς προσπαθούσαν να επεξεργαστούν την εμπειρία ότι βρίσκονταν ξαφνικά στο κέντρο μιας τεχνολογικής μετάβασης που εξελίσσεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα.
Στους δρόμους του Σαν Φρανσίσκο, τα αυτόνομα ταξί της Waymo γλιστρούν αθόρυβα ανάμεσα στις στρατιές των αστέγων και των τοξικομανών και αναρωτιέσαι αν αυτό είναι μια υπόσχεση ή μια προειδοποίηση. Και στις αίθουσες των εταιρειών οι άνθρωποι συζητούν για την τεχνητή γενική νοημοσύνη και τα εγκεφαλικά εμφυτεύματα σαν να πρόκειται για κάτι απολύτως αναπόφευκτο. Για τους περισσότερους Ελληνες ιδρυτές, η μεγαλύτερη έκπληξη του ταξιδιού δεν ήταν κάποια συγκεκριμένη τεχνολογία, αλλά η αίσθηση ότι το μέλλον εκεί αντιμετωπίζεται μόνιμα σαν ένα πρόβλημα που αναζητεί την καλύτερη δυνατή λύση. Επί του παρόντος η λύση έχει δύο γράμματα: ΑΙ. Στο Σαν Φρανσίσκο, όλες ανεξαιρέτως οι διαφημιστικές πινακίδες προωθούσαν αποκλειστικά δικά της προϊόντα και υπηρεσίες.
Ο Κώστας Γκοβεδάρος, ιδρυτής της Nudge Care, μιας ΑΙ πλατφόρμας που συνδέεται με κλινικά συστήματα δεδομένων και μετατρέπει τις αιματολογικές και διαγνωστικές εξετάσεις σε αξιοποιήσιμα δεδομένα τόσο για τους γιατρούς όσο και για τους ασθενείς τους, δηλώνει απολύτως ικανοποιημένος από την εμπειρία. «Το ταξίδι δεν ήταν μόνο αφορμή έμπνευσης, αλλά και ουσιαστικά χρήσιμο: είδαμε από κοντά πράγματα που σύντομα θα φτάσουν παντού, από τα αυτόνομα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν ήδη στους δρόμους μέχρι τις νέες διεπαφές ανθρώπου – υπολογιστή», λέει.
«Στο ταξίδι μας στο Σαν Φρανσίσκο ένιωσα για πρώτη φορά ότι η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη έχει αλλάξει πλήρως σε σχέση με αυτήν που έχουμε στην Ευρώπη», αναφέρει η Μαριέττα Λαζανά, ιδρύτρια της Housemaster, της καινοτόμου ΑΙ πλατφόρμας που ειδικεύεται στην αγορά ακινήτων. «Στο επίκεντρο πλέον δεν βρίσκεται το πώς θα χρησιμοποιήσουμε την AI, αλλά πώς θα μοιάζει η κοινωνία όταν η πλειονότητα της ανθρώπινης σκέψης και πράξης περάσει σε συστήματα με δυνατότητες που ίσως ξεπερνούν κατά πολύ τον άνθρωπο». Η Γεωργία Λύτρα, από την άλλη, συνιδρύτρια της Altrovia, μιας ΑΙ startup που αναπτύσσει εργαλεία για τη βελτιστοποίηση του σχεδιασμού και της υλοποίησης κλινικών δοκιμών, τονίζει τη σημασία των συναντήσεων με venture capitalists και ιδρυτές που έχουν ήδη χτίσει και πουλήσει εταιρείες. «Δεν μας εντυπωσίασε μόνο η καινοτομία ή η κλίμακα των εταιρειών, αλλά κυρίως η κουλτούρα ανοιχτού διαλόγου, διαφάνειας και δημιουργικής αμφισβήτησης που χαρακτηρίζει το μικροκλίμα της Σίλικον Βάλεϊ. Η φιλοδοξία αντιμετωπίζεται ως ευθύνη και οι ιδέες ανταλλάσσονται με ζέση και ειλικρίνεια, χωρίς φόβο να τεθούν δύσκολες ερωτήσεις ή να αμφισβητηθούν δεδομένα και αντιλήψεις», καταλήγει.
Τη σημασία της μεταλαμπάδευσης της αισιοδοξίας, των γνώσεων και των εμπειριών που αποκόμισαν οι ιδρυτές από τη Σίλικον Βάλεϊ επισημαίνει ο Χρήστος Πεταλωτής, της Mantic, νεοφυούς εταιρείας που θέλει να λύσει το πρόβλημα της κλιματικής κρίσης και των δασικών πυρκαγιών. «Το ταξίδι μάς επέτρεψε να δούμε από κοντά πώς διαμορφώνουν το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης οι τεχνολογικοί κολοσσοί. Τα πάντα τρέχουν με γρήγορους ρυθμούς γύρω από την τεχνολογία και αυτό το κλίμα σε ωθεί να ξεπεράσεις τα όριά σου και να βγάλεις τον καλύτερ εαυτό σου. Αυτήν ακριβώς την κουλτούρα πρέπει να μεταφέρουμε και στην Ελλάδα, ώστε η χώρα να γίνει ένα πραγματικό tech startup hub».
Ωστόσο, κάποιοι εκμεταλλεύθηκαν αμέσως την παρουσία τους στο κέντρο του τεχνολογικού κόσμου. Ο Γιώργος Ινιωτάκης είναι συνιδρυτής της Hermetica. Μαζί με τον Λουκά Μερτζάνη και τον Θεοχάρη Βασιλάκη δημιουργούν μια υποδομή που θα επιτρέπει στους διαχειριστές κεφαλαίων private equity να εντοπίζουν ρίσκα στο χαρτοφυλάκιό τους. «Στο ταξίδι γνώρισα πολλούς ανθρώπους που θαύμαζα απο το Ιντερνετ για όσα έχουν καταφέρει ως ιδρυτές και συνειδητοποίησα ότι είναι απλοί άνθρωποι σαν και εμένα και άρα μπορώ να πετύχω και εγώ όσα και εκείνοι», μου λέει ο 26χρονος επιχειρηματίας. «Μάλιστα, λίγες ώρες πριν από την πτήση της επιστροφής μας καταφέραμε να κλείσουμε τη μεγαλύτερη συμφωνία μας έως τώρα με ένα fund που διαχειρίζεται πάνω από 150 δισ. δολάρια».
Οι συντελεστές
Για να πραγματοποιηθεί η πολυμελής αποστολή ευθυγραμμίστηκαν τέσσερις σημαντικοί πλανήτες: η ελληνική κυβέρνηση, η Endeavor Greece, η OpenAI και η ΔΕΗ. «Η συνεργασία της ελληνικής κυβέρνησης με την OpenAI και την Endeavor Greece δημιούργησε ένα πρόγραμμα πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα: έδωσε σε Ελληνες ιδρυτές πρόσβαση σε τεχνολογία αιχμής, σε παγκόσμια δίκτυα και, κυρίως, στους ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της τεχνητής νοημοσύνης», υπογραμμίζει στην «Κ» ο Βασίλης Κουτσούμπας, σύμβουλος του πρωθυπουργού για ζητήματα ψηφιακής πολιτικής και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Οι νέοι επιχειρηματίες επισκέφθηκαν τα γραφεία τεχνολογικών κολοσσών, όπως η Nvidia και η OpenAI, άκουσαν επενδυτές της Sequoia, κάθισαν στα θρανία του Στάνφορντ. Οι επιτυχημένοι Ελληνες της διασποράς που ζουν στο Πάλο Αλτο ήταν εκεί για να τους συνδράμουν με συμβουλές και ενθάρρυνση. «Πρόκειται για το πρώτο πρόγραμμα του είδους του στην Ελλάδα», λέει στην «Κ» η Ελισώ Κότσιβα, οργανωτική ψυχή του προγράμματος εκ μέρους της Endeavor Greece. «Εχει σχεδιαστεί για να τοποθετήσει την Ελλάδα στον χάρτη ως ένα μέρος όπου η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργείται και όχι απλώς καταναλώνεται».
«Για τη ΔΕΗ», υπογραμμίζει στην «Κ» ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος του ομίλου και επικεφαλής Ψηφιακών και Καινοτόμων Υπηρεσιών, Αλέξανδρος Πατεράκης, «η συμμετοχή σε αυτήν την πρωτοβουλία συνδέεται με έναν ευρύτερο μετασχηματισμό γύρω από την ενέργεια, τις ψηφιακές υποδομές και την τεχνολογία, σε μια περίοδο που αυτά τα πεδία συγκλίνουν όλο και περισσότερο».
