Πολέμησαν για εμάς στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Συνέβαλαν στη δημιουργία δικού μας κράτους. Από τότε και μετά όμως, εδώ και σχεδόν διακόσια χρόνια, κάθε παρέμβασή τους ενισχύει την αυτo-εικόνα μας ως του θύματος της παγκόσμιας ιστορίας. «Οι ξένοι θέλουν το κακό μας», ισχυρίζεται ο μέσος Ελληνας. Μικρασιατική εκστρατεία, δικτατορία των συνταγματαρχών, κρίση Ιμίων, υπογραφή Μνημονίων, μια σειρά από ιστορικά γεγονότα που η πλειονότητα των Ελλήνων αναγνωρίζει ως παραδείγματα αρνητικών παρεμβάσεων των ξένων. Μήπως όμως έφτασε η ώρα να δούμε τις παρεμβάσεις των ξένων διαφορετικά; Και αν ναι, τι εξηγεί μια τέτοια στροφή;
Η έρευνα της εταιρείας QED (Μάιος 2026, 500 άτομα) για το pod.gr έρχεται να επιβεβαιώσει ότι τουλάχιστον δύο στους τρεις Ελληνες αξιολογούν ως αρνητικό τον ρόλο των ξένων δυνάμεων σε όλα τα παραπάνω ιστορικά γεγονότα, με εξαίρεση φυσικά τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου.
Η έρευνα έρχεται όμως επίσης να αποκαλύψει ότι η πλειονότητα των Ελλήνων αναγνωρίζει τις σχετικά πρόσφατες παρεμβάσεις των ευρωπαϊκών δικαστηρίων για μια σειρά υποθέσεων που εξελίσσονται στην Ελλάδα -από την παραβίαση της ελευθερίας του Τύπου έως τις συνθήκες κράτησης μεταναστών και την προστασία των θρησκευτικών μειονοτήτων- ως αναγκαίες (βλ. Γράφημα 1).
Τι είναι αυτό που κάνει τους Ελληνες, ανεξαρτήτως μάλιστα της πολιτικής τους αυτο-τοποθέτησης να βλέπουν τις σύγχρονες αυτές ξένες παρεμβάσεις θετικά;
Η απάντηση βρίσκεται στην απώλεια της εμπιστοσύνης των σημερινών Ελλήνων στη Δικαιοσύνη. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας της QED, που παρουσιάζεται στο podcast «Γκάλοπ εν βρασμώ» του Σταύρου Θεοδωράκη, δύο στους τρεις από εμάς εμπιστεύονται την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία περισσότερο από την ελληνική Δικαιοσύνη (βλ. Γράφημα 2).
Οι αποκαλύψεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την υπόθεση των παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ, μια παρέμβαση που σχεδόν το 80% των Ελλήνων κρίνει αναγκαία, αν όχι και σωτήρια, προφανώς συνέβαλαν στη διαμόρφωση της θετικής εικόνας για τον ευρωπαϊκό θεσμό, ενώ την ίδια στιγμή ο λόγος και η εικόνα του κεντρικού προσώπου του θεσμού, της Λάουρα Κοβέσι, εδραίωσαν την εικόνα αυτή. Ομως τα ευρήματα δείχνουν προς την κατεύθυνση μιας ουσιώδους μεταστροφής των Ελλήνων έναντι των ξένων παρεμβάσεων.
Το 55% των Ελλήνων βλέπουν τις δεσμεύσεις της χώρας μας έναντι των αποφάσεων διαφόρων ευρωπαϊκών θεσμών, όπως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ως ευκαιρία θεσμικού εξαγνισμού, ενώ μόνο το 25% τις βλέπει ως τίμημα της συμμετοχής της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση (βλ. Γράφημα 3).
Η κατάρρευση της εμπιστοσύνης μας προς τους εγχώριους θεσμούς ίσως κάνει τους Ελληνες να δουν τις ξένες παρεμβάσεις με διαφορετικά γυαλιά και σίγουρα δημιουργεί την ευκαιρία αναθεώρησης ενός πυρηνικού στοιχείου της σύγχρονης κουλτούρας μας, την εθνική θυματοποίηση.
