ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Ανησυχία συνεχίζει να προκαλεί στις Βρυξέλλες η κατάσταση με τα κρούσματα αφθώδους πυρετού στη Λέσβο. Η επιδημία παραμένει ενεργή, με τους ειδικούς εμπειρογνώμονες της Ε.Ε. που επισκέφθηκαν το νησί να κάνουν λόγο για κίνδυνο «αθόρυβης διασποράς» του ιού σε κοπάδια χωρίς εμφανή συμπτώματα. Εως τις 12 Μαΐου, και ενώ το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα ανακοινώθηκε στις 16 Μαρτίου, οι εστίες είχαν φτάσει τις 79.
Πάντως, η περυσινή εμπειρία της Γερμανίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, από τις πιο πρόσφατες δηλαδή εξάρσεις αφθώδους πυρετού, δείχνει ότι η ταχύτητα αντίδρασης και η αυστηρή εφαρμογή περιοριστικών μέτρων είναι καθοριστικές για τον έλεγχο της νόσου. Η πρώτη εστία αφθώδους πυρετού στη Γερμανία εντοπίστηκε στις 10 Ιανουαρίου 2025, σε εκτροφή βουβαλιών στο κρατίδιο του Βρανδεμβούργου. Οι Αρχές αντέδρασαν αμέσως, εφαρμόζοντας θανάτωση όλων των ζώων της μονάδας, αυστηρή απαγόρευση μετακινήσεων, ζώνες προστασίας και επιτήρησης και εκτεταμένους εργαστηριακούς ελέγχους στις γύρω εκτροφές. Μέσα σε λίγες ημέρες δεν είχαν εντοπιστεί νέα κρούσματα και η εστία παρέμεινε μεμονωμένη. Τον Απρίλιο του 2025 η Γερμανία κηρύχθηκε χώρα «ελεύθερη από αφθώδη πυρετό, χωρίς εμβολιασμό».
Αντίστοιχα, τον Μάρτιο και Απρίλιο του 2025 εμφανίστηκαν εστίες στην Ουγγαρία και στη Σλοβακία, κοντά στα κοινά τους σύνορα. Η εικόνα ήταν πιο σοβαρή, ωστόσο, σύμφωνα με την ενημέρωση αρμόδιας εκπροσώπου της Κομισιόν στην «Κ», και οι δύο χώρες ενεργοποίησαν άμεσα τα πρωτόκολλα κρίσης της Ε.Ε.: επιβλήθηκαν γενικευμένες απαγορεύσεις μετακίνησης ζώων, εκτεταμένες ζώνες προστασίας και επιτήρησης, σταμάτησε η πιστοποίηση εξαγωγών ζώων και προϊόντων ζωικής προέλευσης, ενώ πραγματοποιήθηκαν μαζικοί εργαστηριακοί έλεγχοι και επιδημιολογικές έρευνες.
Επιπλέον, οι δύο χώρες προχώρησαν και σε μέτρα πέραν των ελάχιστων απαιτήσεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, όπως καθολική παύση μετακινήσεων ευπαθών ειδών. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκε και επείγων κατασταλτικός εμβολιασμός, όταν η άμεση θανάτωση των ζώων δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί εγκαίρως. Η ενεργή κρίση διήρκεσε περίπου 10-12 εβδομάδες. Το κοινό στοιχείο και στις τρεις περιπτώσεις ήταν η άμεση ενεργοποίηση εξαιρετικά αυστηρών μέτρων πριν ο ιός αποκτήσει ανεξέλεγκτη διασπορά. Οι ευρωπαϊκές Αρχές θεωρούν ότι ο αφθώδης πυρετός αντιμετωπίζεται μόνο αν «σπάσει» αμέσως η αλυσίδα μετάδοσης. Σύμφωνα με τα ευρήματα των Ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων που επισκέφθηκαν τη Λέσβο τον Μάρτιο, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις αθόρυβης κυκλοφορίας του ιού πριν από τον εντοπισμό των πρώτων εστιών, ενώ κάνουν λόγο για άγνωστης προέλευσης επιδημία, ασαφές χρονοδιάγραμμα μετάδοσης και συνεχιζόμενη διασπορά στα βόρεια του νησιού. Ο αριθμός των 79 ενεργών εστιών είναι πολύ μεγαλύτερος από ό,τι στις πρόσφατες ευρωπαϊκές εξάρσεις.
Η βασική διαφορά σε σχέση με τη Γερμανία ή την Ουγγαρία και τη Σλοβακία είναι ότι στη Λέσβο η νόσος φαίνεται πως είχε ήδη εξαπλωθεί σε αρκετές εκτροφές προτού εντοπιστεί πλήρως. Η υψηλή πυκνότητα αιγοπροβάτων, οι μετακινήσεις ζώων και οι ιδιαιτερότητες ενός μεγάλου νησιού δυσκολεύουν την κατάσταση. Παράλληλα, ενώ οι Ευρωπαίοι ειδικοί έχουν εισηγηθεί τη χρήση επείγοντος προστατευτικού εμβολιασμού ως συμπληρωματικού «εργαλείου», η Ελλάδα εξακολουθεί να εξετάζει αν θα εφαρμόσει το μέτρο.
