Με «πειραγμένα» χιλιόμετρα έτσι ώστε το όχημα να φαίνεται ότι έχει υποστεί μικρότερη χρήση και επομένως η αξία του να είναι μεγαλύτερη από την πραγματική πωλούνται ένα στα πέντε –με μετριοπαθείς εκτιμήσεις– εισαγόμενα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα στην Ελλάδα.
Μάλιστα, όπως καταγγέλλουν στην «Κ» παράγοντες της αγοράς αυτοκινήτου, υπάρχουν περιπτώσεις που με την παράνομη παρέμβαση στον οδομετρητή, έχουν αποκρυβεί ακόμη και 100.000 χιλιόμετρα, δηλαδή ένα αυτοκίνητο είχε στην πραγματικότητα κάνει 150.000 χλμ., αλλά πουλήθηκε στον ενδιαφερόμενο με το κοντέρ να δείχνει ότι έχει κάνει… μόλις 50.000 χιλιόμετρα. Πέρα από το γεγονός ότι ο αγοραστής πληρώνει ένα αυτοκίνητο ακριβότερα από όσο κοστίζει στην πραγματικότητα, μετά επιβαρύνεται με επιπλέον δαπάνες καθώς ξεκινούν πολύ πιο γρήγορα οι βλάβες σε σύγκριση με ό,τι υπολόγιζε.
Το χειρότερο ίσως είναι ότι ακόμη και εάν ο αγοραστής ανακαλύψει εκ των υστέρων την απάτη, συχνά δεν μπορεί να ασκήσει κανένα νομικό δικαίωμα εναντίον του πωλητή, καθώς το αυτοκίνητο έχει τιμολογηθεί σε άλλη χώρα και έχει εκτελωνισθεί στο όνομα του αγοραστή.
Πώς στήνεται η απάτη;
Ο αγοραστής επισκέπτεται μια επιχείρηση πώλησης εισαγόμενων μεταχειρισμένων αυτοκινήτων. Η επιχείρηση τού «προσφέρει» έκπτωση, με αντάλλαγμα τον εκτελωνισμό του οχήματος στο όνομα του αγοραστή και όχι στο όνομα της επιχείρησης. Οι περισσότερες από τις επιχειρήσεις αυτής της κατηγορίας και μάλιστα πολλές από τις μεγάλες και γνωστές διαθέτουν θυγατρικές σε άλλες χώρες -κυρίως στη Βουλγαρία – όπου και γίνεται η τιμολόγηση.
Με αυτόν τον τρόπο πρώτον, δεν φαίνεται να εκτελωνίζει το αυτοκίνητο η εταιρεία και επομένως δεν φέρει καμία ευθύνη. Δεύτερον, με την τιμολόγηση π.χ. στη Βουλγαρία, δεν μπορεί να επιληφθεί του θέματος η ελληνική δικαιοσύνη, όπως επισημαίνει και σε σχετική χθεσινή ανακοίνωσή του ο Σύνδεσμος Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων (ΣΕΑΑ). Ακόμη και εάν αποκαλυφθεί η απάτη, ο αγοραστής που θέλησε απλώς να αγοράσει ένα φθηνότερο αυτοκίνητο, μπορεί να βρεθεί τελικά ακόμη και υπόλογος για λαθρεμπορία.
Οι επιπτώσεις μπορεί να περιλαμβάνουν ακόμη και κινδύνους για τη σωματική του ακεραιότητα -και όχι επειδή το αυτοκίνητο χάλασε γρηγορότερα. «Υπάρχουν περιπτώσεις που, εάν ο αγοραστής διαπίστωσε ότι το αυτοκίνητο τελικά είχε ΄γράψει’ περισσότερα χιλιόμετρα σε σχέση με αυτά που αναφέρονταν κατά την αγορά, του δίνουν την επιλογή να το επιστρέψει και να αγοράσει ένα άλλο. Εάν αρνηθεί και απειλήσει με καταγγελία τότε μπορεί να εμφανιστούν και ‘φουσκωτοί’ έξω από το σπίτι του», λέει στην «Καθημερινή» στέλεχος της αγοράς, τονίζοντας ότι αυτά έχουν συμβεί και μάλιστα με μεγαλύτερη συχνότητα στην επαρχία.
Αν και η συνήθης πρακτική όταν κάποιος πρόκειται να αγοράσει ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο, είναι να ζητεί να το δει ένας μηχανικός σε ένα συνεργείο της εμπιστοσύνης του όπου θα υπάρχουν και τα κατάλληλα μηχανήματα, συναντά σε αρκετές περιπτώσεις την άρνηση του πωλητή με το επιχείρημα ότι το όχημα δεν μπορεί να βγει εκτός του χώρου της επιχείρησης, διότι αυτός έχει χαρακτηρισθεί ως φορολογική αποθήκη.
Δεδομένης της μεγάλης στροφής των Ελλήνων στην αγορά μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, απόρροια της δραστικής μείωσης των εισοδημάτων που προκάλεσε η οικονομική κρίση την προηγούμενη δεκαετία και των πληθωριστικών κρίσεων που ακολούθησαν τα τελευταία χρόνια, οι επιτήδειοι βρίσκουν πρόσφορο έδαφος καθώς έστω και η παροχή έκπτωσης 500-1000 ευρώ με αντάλλαγμα τον εκτελωνισμό στο όνομα του αγοραστή, γίνεται αρκετά εύκολα αποδεκτή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, ενώ το 2009 το μερίδιο των εισαγόμενων μεταχειρισμένων επιβατηγών αυτοκινήτων επί των συνολικών πωλήσεων ήταν κάτω από 10%, σταδιακά άρχισε να αυξάνεται από το 2014 κι έπειτα και πλέον βρίσκεται κοντά στο 40%, ενώ και σε απόλυτους αριθμούς οι πωλήσεις εισαγόμενων μεταχειρισμένων έχουν υπερτριπλασιασθεί σε σύγκριση με το 2009. Το 2025 ταξινομήθηκαν στην Ελλάδα 81.132 εισαγόμενα μεταχειρισμένα επιβατηγά αυτοκίνητα έναντι 24.347 πριν την έναρξη της οικονομικής κρίσης.
Πανευρωπαϊκό φαινόμενο
Το φαινόμενο των «πειραγμένων χιλιομέτρων» δεν είναι ελληνικό, αλλά πανευρωπαϊκό. Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2018 για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τίτλο «Odometer manipulation in motor vehicle» με την κατάσταση 8 χρόνια μετά να μην έχει βελτιωθεί, το 30-50% των αυτοκινήτων που πωλούνται μεταχειρισμένα από μια χώρα στην άλλη στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν «γυρισμένα χιλιόμετρα». Στην Ελλάδα οι εκτιμήσεις βάσει του χαμηλού «αισιόδοξου» σεναρίου κάνουν λόγο για 9%, το μετριοπαθές σενάριο ανεβάζει το ποσοστό αυτό στο 20%, ενώ σύμφωνα με το υψηλό σενάριο, το ποσοστό των εισαγόμενων μεταχειρισμένων αυτοκινήτων με «πειραγμένο» οδομετρητή φτάνει το 40%.
Στα τέλη Απριλίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή -υπενθυμίζεται ότι αρμόδιος για τις μεταφορές είναι ο Έλληνας επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας- πρότεινε τη συνολική αναθεώρηση των κανόνων της ΕΕ για την οδική ασφάλεια και την ταξινόμηση οχημάτων. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την καταγραφή των ενδείξεων του μετρητή διανυθέντων χιλιομέτρων στις εθνικές βάσεις δεδομένων για τη διασυνοριακή ανταλλαγή ιστορικού των οδομετρητών. Πρόκειται για μέτρο που ήδη εφαρμόζει με επιτυχία εδώ και χρόνια το Βέλγιο, καθώς στη σχετική πλατφόρμα Car – Pass καταγράφονται υποχρεωτικά τα χιλιόμετρα από εισαγωγείς, εμπόρους, συνεργεία, ΚΤΕΟ κ.ο.κ.
