Η Κομισιόν «κλείνει το μάτι» για ευελιξία στην εφαρμογή του νέου συστήματος ελέγχων στα αεροδρόμια, σε μια προσπάθεια να απορροφηθούν οι «πιέσεις» που έχουν εκδηλωθεί κατά τις πρώτες εβδομάδες της πλήρους λειτουργίας του.
Ηδη έχουν υπάρξει από πολλές πλευρές παράπονα για ουρές, καθυστερήσεις, ακόμη και για απώλειες πτήσεων, ενώ στην Ελλάδα υπάρχει ανησυχία ενόψει της θερινής σεζόν
Η Κομισιόν «κλείνει το μάτι» για ευελιξία στους ελέγχους
Της Αλαξάνδρας Βουδούρη
Βρυξέλλες – Ανταπόκριση. Περιθώρια ευελιξίας στα κράτη-μέλη για την εφαρμογή του νέου συστήματος εισόδου – εξόδου (Entry/Exit System – EES) αφήνει η Κομισιόν σε μια προσπάθεια να απορροφηθούν οι «πιέσεις» που έχουν εκδηλωθεί κατά τις πρώτες εβδομάδες της πλήρους εφαρμογής του στις 10 Απριλίου από αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια και κράτη-μέλη όπως η Ελλάδα, ενόψει της θερινής περιόδου.
Ωστόσο, το εκτελεστικό όργανο της Ε.Ε. ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται για πλήρη «αναστολή», αλλά για «ενσωματωμένη ευελιξία», την οποία τα κράτη-μέλη μπορούν να αξιοποιούν κατά περίπτωση. Ηδη πάντως έχουν υπάρξει από πολλές πλευρές αρκετά παράπονα για ουρές, μεγάλες καθυστερήσεις, ακόμη και απώλεια πτήσεων.
«Υπάρχει ενσωματωμένη ευελιξία στο σύστημα», τόνισε ο αρμόδιος εκπρόσωπος Μάρκους Λάμερτ την Πέμπτη, διευκρινίζοντας ότι «τουλάχιστον έως το τέλος του καλοκαιριού υπάρχουν δυνατότητες, σε περιόδους αιχμής, όταν οι Αρχές διαπιστώνουν ουρές στα αεροδρόμια, να αναστέλλουν ορισμένες λειτουργίες του συστήματος – κυρίως εκείνες που απαιτούν περισσότερο χρόνο, όπως η καταγραφή βιομετρικών στοιχείων».
Πρόκειται για δυνατότητα που, όπως σημείωσε, «είναι ήδη σε χρήση από τα κράτη-μέλη σε ad hoc βάση, ακόμη και σε καθημερινό επίπεδο», με την Επιτροπή να τα ενθαρρύνει «να αξιοποιούν τα εργαλεία που έχουν ώστε το σύστημα να λειτουργεί ομαλά».
Αρμόδια πηγή, με την οποία συνομίλησε η «Κ», σχολίασε παράλληλα ότι η ευελιξία που προβλέπεται δεν μπορεί να εφαρμοστεί μονομερώς για συγκεκριμένες χώρες. Υπογραμμίζοντας την πρόθεση της Ελλάδας να εξαιρεθούν αποκλειστικά οι Βρετανοί ταξιδιώτες, η ίδια πηγή διευκρίνισε ότι η εφαρμογή ευελιξίας πρέπει να είναι οριζόντια και σύμφωνη με το ενωσιακό πλαίσιο. Η Κομισιόν πάντως απορρίπτει την εικόνα γενικευμένης δυσλειτουργίας, επισημαίνοντας ότι «στη συντριπτική πλειονότητα των κρατών-μελών δεν υπάρχουν προβλήματα».
Από τον Οκτώβριο
Από την έναρξη της σταδιακής εφαρμογής του συστήματος που αφορά την είσοδο και έξοδο πολιτών χωρών εκτός Ε.Ε., τον Οκτώβριο του 2025, έχουν καταγραφεί «περισσότερες από 61 εκατομμύρια είσοδοι και έξοδοι», περίπου «3.000 αρνήσεις εισόδου», ενώ «770 άτομα εντοπίστηκαν ως απειλή για την ασφάλεια της Eνωσης και δεν τους επετράπη η είσοδος», ανέφερε ο Μάρκους Λάμερτ. Οι χρόνοι διεκπεραίωσης διαμορφώνονται κατά μέσον όρο στα «70 δευτερόλεπτα», ενώ σε ορισμένα κράτη-μέλη φτάνουν ακόμη και στα «30 δευτερόλεπτα».
Παρά τα θετικά αυτά στοιχεία, όμως, οι «πιέσεις» για αναστολή του συστήματος έως τον Σεπτέμβριο εντείνονται. Αεροπορικές εταιρείες και ενώσεις του κλάδου –ακόμη και εκτός Ευρώπης– έχουν απευθυνθεί σε κυβερνήσεις ζητώντας καθυστέρηση της πλήρους εφαρμογής, επικαλούμενες καθυστερήσεις και επιχειρησιακές δυσκολίες στα αεροδρόμια. Το ζήτημα έχει αναδειχθεί ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ιταλία, όπου παρατηρήθηκαν ουρές και τεχνικά προβλήματα τις πρώτες εβδομάδες πλήρους λειτουργίας. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι «υπήρξαν ζητήματα σε ορισμένα κράτη-μέλη», τα οποία όμως αποδίδει στη φύση της μετάβασης: «Είναι φυσιολογικό, τις πρώτες ημέρες ενός τόσο μεγάλου συστήματος, να εμφανίζονται τεχνικά προβλήματα». Την ίδια στιγμή, επισημαίνει ότι «δεν μπορούν όλα τα περιστατικά καθυστερήσεων να αποδοθούν στο EES», καθώς συχνά συνδέονται με άλλους παράγοντες λειτουργίας των αεροδρομίων.
Το EES αποτελεί το πιο σύγχρονο ψηφιακό σύστημα διαχείρισης συνόρων παγκοσμίως, σύμφωνα με την Κομισιόν. Βασικός στόχος του είναι «να καταστήσει τα σύνορα πιο ασφαλή και να προστατεύσει τους πολίτες της Ε.Ε.», μέσω της καταγραφής βιομετρικών δεδομένων πολιτών τρίτων χωρών, της αυτόματης ανίχνευσης υπερβάσεων παραμονής και της ενίσχυσης της καταπολέμησης της απάτης ταυτότητας.
Καθώς η θερινή περίοδος πλησιάζει και οι ταξιδιωτικές ροές αυξάνονται προς συγκεκριμένες χώρες, η ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και στη λειτουργικότητά του θα αποτελέσει κρίσιμο «τεστ» για το ΕΕS, που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η E.E. διαχειρίζεται τις αφίξεις πολιτών τρίτων χωρών.
«Περιμέναμε τρεις ώρες στην ουρά, με δύο παιδιά»
REUTERS
Βρυξέλλες. «Ουρές από την κόλαση» αντιμετωπίζουν πολλοί ταξιδιώτες εξαιτίας του νέου συστήματος ελέγχου εισόδου – εξόδου στη ζώνη Σένγκεν, που υιοθετείται σταδιακά από τις 10 Απριλίου. Το νέο σύστημα EES, που αφορά ταξιδιώτες με διαβατήρια εκτός Ε.Ε., αντικαθιστά την παραδοσιακή σφραγίδα στα ταξιδιωτικά έγγραφα με ψηφιακή καταγραφή εισόδων, εξόδων και απορρίψεων, συλλέγοντας ταυτόχρονα βιομετρικά δεδομένα χρηστών, όπως φωτογραφίες προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα.
Την Πέμπτη, η βρετανική εφημερίδα The Guardian συγκέντρωσε μαρτυρίες Βρετανών ταξιδιωτών, πολλοί από τους οποίους έκαναν λόγο για ουρές τριών ωρών στον έλεγχο διαβατηρίων μεγάλων ευρωπαϊκών αεροδρομίων και περιέγραψαν προβλήματα με μη αποδεκτά δακτυλικά αποτυπώματα και επιπλέον καθυστερήσεις για όσους ταξίδευαν με μικρά παιδιά.
Πολλοί τόνισαν ότι οι οδηγίες για τη χρήση των ηλεκτρονικών συσκευών ήταν ελλιπείς, ενώ άλλοι περιέγραψαν προβλήματα στη διαχείριση των ηλεκτρονικών τους αιτήσεων εισόδου στη ζώνη Σένγκεν. Ο 47χρονος Ντέιβ Τζάιλς από το Νορθάμπτον της Αγγλίας λέει ότι έχασε την πτήση του από την Κοπεγχάγη, αφού έμεινε τρεις ώρες στην ουρά πριν φτάσει στο ηλεκτρονικό κιόσκι διαβατηρίων. «Οταν ακούσαμε την αναγγελία της πύλης αναχώρησης, περίπου 80 με 100 άνθρωποι βρίσκονταν μπροστά μας για τον έλεγχο και μόλις τρία κιόσκια. Λίγα λεπτά αργότερα, το ένα κιόσκι έκλεισε», εξηγεί ο Τζάιλς.
Ο 49χρονος Στιούαρτ ΜακΛέναν από το Ομπαν της Σκωτίας σχολιάζει ότι το ταξίδι με μικρά παιδιά ήταν ιδιαίτερα δύσκολο. «Πετάξαμε από τη Γλασκώβη στη Μάλαγα και βρεθήκαμε μπροστά σε μεγάλες ουρές, μιας και πολλές πτήσεις είχαν φτάσει την ίδια ώρα. Αναγκασθήκαμε να περιμένουμε τρεις ώρες με τα δύο παιδιά μας, ενός και επτά ετών, πριν φτάσουμε στον έλεγχο διαβατηρίων. Η επιστροφή μας από τη Μάλαγα τέσσερις ημέρες αργότερα ήταν ακόμη χειρότερη, με ουρά τρεισήμισι ωρών, η οποία ήταν αποκλειστικά για επιβάτες με μικρά παιδιά. Μετά την εμπειρία μας, θα προτιμούσα να αποφύγω τα μεγάλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια στο μέλλον», υπογραμμίζει ο ΜακΛέναν.
Ο 23χρονος Ντίλαν Τόμας από το Λίνκολνσαϊρ αντιμετώπισε σημαντικές καθυστερήσεις, αφού χρησιμοποίησε τα νέα ηλεκτρονικά κιόσκια σε δύο πρόσφατα ταξίδια του. Η ουρά στο αεροδρόμιο της Μαδέρας είχε διάρκεια δύο ωρών, όπως και η αναμονή για τον ηλεκτρονικό έλεγχο διαβατηρίων στον σιδηροδρομικό σταθμό των Βρυξελλών, στην έξοδο του Eurostar από Λονδίνο.
«Εχει καταντήσει γελοίο. Πρέπει να υπήρχαν στο σημείο 20 μηχανήματα, αλλά ήταν όλα τυλιγμένα με πλαστικό και δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν. Υπήρχε μόνον ένας υπάλληλος ασφαλείας για να ελέγξει τα διαβατήρια», επισημαίνει ο Τόμας.
Ο συνταξιούχος Πολ Κόουλμαν από το Σάουθεντ λέει ότι στο αεροδρόμιο της Κρακοβίας, το προσωπικό αναγκάσθηκε να χρησιμοποιήσει τα προσωπικά του κινητά τηλέφωνα προκειμένου να βγάλει φωτογραφίες διαβατηρίων ταξιδιωτών, αφού τα ηλεκτρονικά κιόσκια δεν λειτουργούσαν. «Οι κάμερες στα κιόσκια δεν δούλευαν και έτσι οι υπάλληλοι του πολωνικού αεροδρομίου έβγαλαν τα κινητά τους και φωτογράφισαν τα διαβατήριά μας. Ηταν τρελό», τονίζει ο Κόουλμαν, που αναγκάσθηκε να περιμένει τρεις και πλέον ώρες στην ουρά των διαβατηρίων στο αεροδρόμιο της Κρακοβίας.
Ανησυχία στην Αθήνα ενόψει της θερινής σεζόν
Της Ματίνας Χαρκοφτάκη
Πολύωρες αναμονές στην ουρά καλούνται να αντιμετωπίσουν στους ελέγχους διαβατηρίων οι ταξιδιώτες από τρίτες χώρες που φτάνουν στην Ελλάδα, καθώς οι νέοι κανόνες στην Ευρώπη επιβαρύνουν τη διαδικασία. Η υποχρεωτική καταγραφή βιομετρικών δεδομένων, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφία προσώπου, κατά την είσοδο και την έξοδο από τη ζώνη Σένγκεν, επιμηκύνει τον χρόνο διεκπεραίωσης, ιδίως στα μεγάλα αεροδρόμια. Πρόκειται για το νέο σύστημα εισόδου – εξόδου (EES), που τέθηκε σε λειτουργία τον Απρίλιο και εφαρμόζεται σε 25 από τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε., καθώς και στην Ισλανδία, στη Νορβηγία, στο Λιχτενστάιν και στην Ελβετία.
Στο αεροδρόμιο της Αθήνας, που δέχεται και τον μεγαλύτερο όγκο επιβατών από τρίτες χώρες, η αναμονή στα σημεία ελέγχου τις ώρες αιχμής φτάνει και σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνάει τη μία ώρα από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν καταγραφεί καθυστερήσεις ή απώλειες πτήσεων λόγω των αυστηρότερων διαδικασιών, ωστόσο η ανησυχία παραμένει. Ηδη εξετάζονται διάφορα σενάρια, καθώς αναμένεται περαιτέρω αύξηση των τουριστικών ροών, ιδιαίτερα από αγορές όπως η αμερικανική, η οποία συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες για το «Ελευθέριος Βενιζέλος». Είναι ενδεικτικό ότι κατά την περυσινή χρονιά διακινήθηκαν περίπου 1,18 εκατ. Αμερικανοί επιβάτες.
Εξαίρεση Βρετανών
Προκειμένου να αποφευχθούν εικόνες σαν εκείνες που καταγράφηκαν προσφάτως σε άλλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, με χαμένες πτήσεις και έντονο εκνευρισμό, η Ελλάδα κινήθηκε εγκαίρως. Ηταν η πρώτη που αποφάσισε οι Βρετανοί ταξιδιώτες να μην υποβάλλονται σε καταγραφή βιομετρικών δεδομένων, αλλά να εξυπηρετούνται με την απλή πληκτρολόγηση και καταχώριση στοιχείων εισόδου και εξόδου, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα. Η κίνηση αυτή, που απέσπασε θετικά σχόλια και από τον βρετανικό Τύπο, εκτιμάται πως θα λειτουργήσει αποσυμφορητικά ενόψει της θερινής αιχμής. Δεν είναι τυχαίο, μιας και το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί τη βασική δεξαμενή τουριστών για τη χώρα, με τους Βρετανούς επισκέπτες να προσεγγίζουν τα 5 εκατομμύρια το 2025.
Σε κάθε περίπτωση, τόσο το αεροδρόμιο της Αθήνας, μέσω συνεχών ενημερώσεων στην ιστοσελίδα του, όσο και οι αεροπορικές εταιρείες συστήνουν στους επιβάτες που υπάγονται στο νέο σύστημα να φτάνουν στο αεροδρόμιο τουλάχιστον 2 έως 3 ώρες πριν από την αναχώρησή τους, ώστε να αποτραπούν οι δυσάρεστες εκπλήξεις. Πάντως, τα απρόοπτα δεν έλειψαν κατά τις πρώτες εβδομάδες εφαρμογής των κανόνων στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Σε πιο ακραίες περιπτώσεις, υπήρξαν καταγγελίες ότι οι καθυστερήσεις, εκτός από την ταλαιπωρία, οδήγησαν ακόμη και σε απώλεια πτήσεων.
Κύκλοι της αγοράς των αερομεταφορών σημειώνουν στην «Κ» ότι το μέτρο κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς αντίστοιχες διαδικασίες εφαρμόζονται ήδη και στις ΗΠΑ για Ευρωπαίους πολίτες. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, απαιτείται ένα εύλογο διάστημα προσαρμογής μέχρι το σύστημα να λειτουργήσει ομαλά. Μέχρι τότε, οι ταξιδιώτες πρέπει να οπλιστούν με υπομονή και να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τις επισημάνσεις και τις συστάσεις των αεροδρομίων.
