Πολλά ερωτήματα προκαλεί η ευκολία με την οποία ένας 89χρονος εισέβαλε το πρωί της Τρίτης στον ΕΦΚΑ και στα δικαστήρια της οδού Λουκάρεως, τραυματίζοντας πέντε άτομα και σκορπώντας τον πανικό. Μετά την επεισοδιακή σύλληψή του στην Πάτρα, δέκα ώρες μετά το αιματηρό περιστατικό, στο επίκεντρο των ερευνών των Αρχών βρίσκονται τόσο η προέλευση των όπλων που είχε στην κατοχή του ο ηλικιωμένος όσο και οι ελλείψεις στα μέτρα ασφαλείας σε κρίσιμα δημόσια κτίρια.
Πάνω από 1 εκατ. αδήλωτα όπλα
Οι Αρχές εκτιμούν ότι ο δράστης, ο οποίος σε ηλικία 81 ετών εξέδωσε άδεια για κυνηγετική καραμπίνα, προμηθεύτηκε από τη μαύρη αγορά τόσο την καραμπίνα που χρησιμοποίησε στην επίθεση όσο και το 38άρι περίστροφο που βρέθηκε στην κατοχή του κατά τη σύλληψή του. Σημειώνεται ότι το 2018 νοσηλεύθηκε στο Δαφνί, με τις Αρχές να κατάσχουν την καραμπίνα του και την άδεια οπλοφορίας.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για το 2023, στη χώρα μας κυκλοφορούν νόμιμα σχεδόν 1 εκατομμύριο κυνηγετικές καραμπίνες και περίπου 4.500 σκοπευτικά και όπλα προστασίας. Ωστόσο, το μεγαλύτερο ζήτημα εντοπίζεται στην παράνομη οπλοκατοχή.
Εκτιμήσεις της διεθνούς οργάνωσης Small Arms Survey ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό των όπλων στη χώρα σε περίπου 1,92 εκατομμύρια, εκ των οποίων περισσότερα από ένα εκατομμύριο δεν είναι δηλωμένα. Η αναλογία αυτή μεταφράζεται σε 17,63 όπλα ανά 100 κατοίκους.
Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, το 68% των Ελλήνων κατόχων όπλων δηλώνει ότι τα χρησιμοποιεί για κυνηγετικούς σκοπούς. Πέρα από το κυνήγι, άδεια οπλοφορίας μπορεί να δοθεί και για λόγους προσωπικής ασφάλειας, εφόσον αποδεικνύεται σχετική ανάγκη. Ωστόσο, η πραγματική εικόνα της αγοράς φαίνεται να αποκλίνει από το θεσμικό πλαίσιο. Οπως επισημαίνουν στην «Κ» άνθρωποι με γνώση του χώρου, η πρόσβαση σε όπλα παραμένει εύκολη και γρήγορη, ακόμη και μέσω διαδικτύου, με κόστος ακόμα και κάτω από τα 500 ευρώ.
Οι τρεις πόλεις όπου διακινούνται τα περισσότερα όπλα
Αν και αποτελεί χώρα διέλευσης παράνομων όπλων, η Ελλάδα παρουσιάζει την ίδια στιγμή και μεγάλη ζήτηση στο εσωτερικό της. Οπως σημειώνει ο δρ Αγγελος Κασκάνης, ειδικός σε ζητήματα ασφαλείας, στην Ελλάδα οι πόλεις στις οποίες γίνεται η αγοραπωλησία των περισσότερων όπλων είναι η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη και το Ηράκλειο.
Τα παράνομα όπλα εισέρχονται κυρίως μέσω των λιμανιών των τριών πόλεων και χρησιμοποιούνται συχνά σε εγκλήματα στα οποία εμπλέκονται τόσο εγχώριες όσο και ξένες εγκληματικές ομάδες. «Κάθε πόλη εξυπηρετεί και ένα μεγάλο κομμάτι της ζήτησης που υπάρχει για τους εκάστοτε σκοπούς, το Ηράκλειο την τοπική κοινωνία, η Θεσσαλονίκη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τις γειτονικές βαλκανικές χώρες και η Αθήνα αποτελεί το σημείο αναφοράς. Πλέον μπορούμε να μιλάμε για μία διεθνή αγορά, όπου όπλα συρρέουν προς και από την κεντρική Ευρώπη, την Τουρκία και τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης», τονίζει.
Σε κάποιες περιπτώσεις, τα παράνομα όπλα δεν διακινούνται μέσω των λιμανιών αλλά «παραδίδονται» σε παραλίες της Κρήτης και έπειτα μεταφέρονται μέσω μικρών χωριών του Ρεθύμνου και του Ηρακλείου, όπου τα τοπικά δίκτυα εγκληματικών ομάδων διατηρούν αποθήκες για αυτόν τον σκοπό. Παράνομα φορτία όπλων έχουν εντοπιστεί και σε άλλα νησιά, όπως η Γαύδος. Το Αιγαίο αποτελεί βασική διαδρομή εμπορίας όπλων από την Τουρκία, τη βόρεια Αφρική και τμήμα της Μέσης Ανατολής.
Πέρα από τις νόμιμες πλατφόρμες πώλησης μεταχειρισμένων όπλων, όπου διατίθενται πιστόλια σε σχετικά χαμηλές τιμές, στο «σκοτεινό διαδίκτυο» οι επιλογές για παράνομες αγορές είναι πρακτικά ανεξάντλητες. Σύμφωνα με παλαιότερες εκθέσεις, η Ελλάδα παραμένει χώρα «προορισμού» για όπλα, πυρομαχικά και εκρηκτικές ύλες που διοχετεύονται στην εγχώρια αγορά. Τα δίκτυα διακίνησης εκτείνονται κυρίως στα Βαλκάνια, με προέλευση από την Αλβανία, τη Βουλγαρία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία και το Κόσοβο.
«Τρύπες» στην ασφάλεια των κτιρίων
Την ίδια στιγμή, εντείνονται οι ανησυχίες για την επάρκεια των μέτρων ασφαλείας στα δικαστήρια, καθώς πληθαίνουν οι καταγγελίες για ελλιπείς ελέγχους και σημαντικά κενά στη φύλαξη. Δικαστικοί υπάλληλοι κάνουν λόγο για ουσιαστική απουσία ελέγχων, υποστηρίζοντας ότι το κτίριο δεν πληροί βασικούς κανόνες ασφαλείας.
«Δεν μπορεί να ελεγχθεί κανένας από όσους εισέρχονται στα δικαστήρια», σημειώνει ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Δικαστικών Υπαλλήλων Αθήνας, Σωτήρης Τριπολιτσιώτης, και τονίζει ότι και η αστυνομική παρουσία είναι τυπική: «Το κτίριο έχει δύο εισόδους. Η μία είναι στη Λουκάρεως και η άλλη στη Δέγλερη. Υπάρχει μόνο ένας αστυνομικός στη Δέγλερη. Στην είσοδο της Λουκάρεως δεν έχει καν αστυνομικό». Μάλιστα ανέφερε στην «Κ» ότι μηχανήματα ακτινοσκόπησης (X-ray), τα οποία έχουν αγοραστεί εδώ και περίπου επτά χρόνια, παραμένουν ανενεργά εξαιτίας έλλειψης προσωπικού.
Ανακοίνωση για το περιστατικό εξέδωσε και η Eνωση Εισαγγελέων Ελλάδος, υπενθυμίζοντας την οργανωμένη επίθεση με βαριοπούλες και εκτεταμένες φθορές στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών στις 26 Απριλίου, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για τη διαδοχή περιστατικών βίας το τελευταίο διάστημα.
Αντίστοιχη παρέμβαση έκανε και η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων, ζητώντας τη λήψη άμεσων μέτρων για την απρόσκοπτη λειτουργία των δικαστηρίων και την προστασία του προσωπικού, υπενθυμίζοντας προηγούμενο περιστατικό εισαγωγής όπλου στα δικαστήρια της Ευελπίδων λίγους μήνες νωρίτερα.
