Οπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές οφείλουν να μεριμνήσουν για την εκπλήρωση καθαρισμού των οικοπέδων τους, προκειμένου να αποτραπεί ο κίνδυνος πρόκλησης πυρκαγιάς αλλά και η ταχεία επέκταση και μείωση της δυνατότητας μετάδοσής της σε όμορα οικόπεδα, εκτάσεις γης ή κτίσματα. Η περίοδος καθαρισμού όπως αυτή αναφέρεται στη νέα απόφαση, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 24/4/2026 (Β 2323/2026) ξεκινάει από την 1η Απριλίου με καταληκτική ημερομηνία τη 15η Ιουνίου. Επίσης, οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν ότι είναι υπεύθυνοι και για τη μεταφορά των προϊόντων καθαρισμού σε προβλεπόμενους χώρους. Μετά την ολοκλήρωση των ενεργειών καθαρισμού των αγριόχορτων από οικόπεδα και ακάλυπτους χώρους χρειάζεται να προβούν στη διαδικασία υποβολής δηλώσεων προκειμένου να γνωστοποιήσουν στις αρχές ότι έχουν ολοκληρώσει τις υποχρεώσεις τους.
Σε περίπτωση που δεν ολοκληρωθούν οι ανωτέρω οδηγίες, προβλέπεται πρόστιμο το οποίο θα ξεκινάει από 200 ευρώ και θα φτάνει έως 2.000 ευρώ ανάλογα με την έκταση του οικοπέδου. Ταυτόχρονα, μέχρι το πέρας της αντιπυρικής περιόδου (31η Οκτωβρίου), ο υπόχρεος καλείται να συντηρεί το οικόπεδό του προκειμένου να παραμένει «ελεύθερο» από την οργανική καύσιμη ύλη.
Τι προβλέπει η ΚΥΑ
• Η νέα προθεσμία για τους καθαρισμούς είναι η 15η Ιουνίου (το 2024 ήταν η 31η Μαΐου, το 2025 η 30ή Απριλίου).
• Αφορά οικόπεδα εντός σχεδίου ή ορίων οικισμού (ακόμα κι αν δεν έχουν εγκεκριμένο ρυμοτομικό), ακάλυπτους χώρους εντός σχεδίου. Επίσης, οικόπεδα σε απόσταση 100 μέτρων από τα όρια του οικισμού ή της πόλης (εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία), καθώς και οικόπεδα σε εκτός σχεδίου περιοχές που έχουν κάποιο κτίσμα (όχι χωράφια ή δασικές/χορτολιβαδικές εκτάσεις).
• Σε περίπτωση ύπαρξης περισσοτέρων διαφορετικών προσώπων, υπόχρεος για τον καθαρισμό και συντήρηση είναι εκείνος που ασκεί τη νομή ή τη χρήση του ακινήτου, ιδίως ο νομέας, μισθωτής ή αν δεν υπάρχει αυτός, ο επικαρπωτής. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η υποχρέωση βαρύνει τον ιδιοκτήτη του ακινήτου.
• Οι εργασίες καθαρισμού και συντήρησης που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι υπόχρεοι, περιλαμβάνουν ιδίως την υλοτομία και απομάκρυνση των ξερών ή σπασμένων δέντρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα. Την απομάκρυνση φυτικών υπολειμμάτων προϊόντων κλάδευσης και ξηρής φυτικής ύλης από το έδαφος, όπως κλαδιά, κλαδέματα σε θρυμματισμένη μορφή, ξηρά χόρτα, ξηρά καλάμια, συλλογή και απομάκρυνση πευκοβελόνας, ξερών φύλλων που βρίσκονται στο έδαφος. Την αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων και αύξηση του ύψους έναρξής της από την επιφάνεια του εδάφους ανάλογα με την ηλικία και το είδος τους. Την αραίωση της θαμνώδους βλάστησης με τη δημιουργία αποστάσεων μεταξύ των θάμνων για τη διακοπή της οριζόντιας συνέχειας της καύσιμης ύλης. Τέλος, θα πρέπει να απομακρύνουν τα εγκαταλελειμμένα απορρίμματα, εύφλεκτα, εκρήξιμα ή καυστικά υλικά και αντικείμενα, όπως δοχεία με βενζίνη, διαλύτες, μπογιές, φιάλες υγραερίου, δοχεία υπό πίεση, λιπάσματα με βάση το νιτρικό αμμώνιο, έπιπλα, στρώματα, ξυλεία, ελαστικά αυτοκινήτων.
• Αφού πραγματοποιηθεί, ο καθαρισμός πρέπει να δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα με το εύληπτο όνομα «Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών» (https://akatharista.apps.gov.gr). Δίνεται ωστόσο η δυνατότητα να δηλωθεί και μέσω ΚΕΠ ή στην πλησιέστερη στην ιδιοκτησία Πυροσβεστική Υπηρεσία (πληροφορίες για την πλατφόρμα στο τηλ. 213-20.47.888). Σε περίπτωση συνύπαρξης περισσοτέρων υπόχρεων προσώπων αρκεί η υποβολή μιας υπεύθυνης δήλωσης από έναν εκ των υπόχρεων ανά ιδιοκτησία.
Πρόστιμα έως 2.000 ευρώ
• Στην περίπτωση μη καθαρισμού, οι δήμοι ή οι κατά τόπο αρμόδιες πυροσβεστικές υπηρεσίες επιβάλλουν στους υπόχρεους καθαρισμού και συντήρησης των ακινήτων τους διοικητικό πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο το ποσό των 200 ευρώ και μέγιστο το ποσό των 2.000 ευρώ, εφόσον διαπιστώσουν τη μη εκπλήρωση ή την πλημμελή εκπλήρωση της σχετικής υποχρέωσης. Στη συνέχεια, ο υπόχρεος έχει τη δυνατότητα ένστασης. Σε περίπτωση που απορριφθεί, σε διάστημα εντός πέντε ημερών ο οικείος δήμος προβαίνει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό των χώρων που δεν έχουν καθαριστεί.
• Στην περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο: α) 500 ευρώ στους υπόχρεους που δεν έχουν προβεί στις ενέργειες καθαρισμού, β) 100 ευρώ στους υπόχρεους που έχουν προβεί σε καθαρισμό.
• Στην περίπτωση ψευδούς δήλωση στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας ο υπόχρεος τιμωρείται με χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών. Σε περίπτωση συμμόρφωσης του υπόχρεου προς την υποχρέωση καθαρισμού και συντήρησης, έπειτα από διαπίστωση παράβασης αυτών και εντός της προθεσμίας άσκησης ένστασής του, το διοικητικό πρόστιμο μειώνεται στο μισό, δηλαδή κατά 50%. Η συμμόρφωση διαπιστώνεται κατόπιν επανελέγχου. Ο επανέλεγχος διενεργείται από τα αρμόδια όργανα του δήμου ή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας.
Επιπροσθέτως, αξίζει να σημειωθεί πως στην ηλεκτρονική πλατφόρμα όπου δηλώνονται οι καθαρισμοί, μπορούν να υποβληθούν και καταγγελίες (η είσοδος στην πλατφόρμα γίνεται μέσω κωδικών Τaxis). Τις καταγγελίες ελέγχει το Πυροσβεστικό Σώμα. Καινούργιο στοιχείο είναι ότι από την εφαρμογή της απόφασης εξαιρούνται οι ανέκαθεν γεωργικώς καλλιεργούμενες εκτάσεις και οι διαμορφωμένοι και συντηρημένοι κήποι ή φυτεμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτιρίων, πολυκατοικιών και λοιπών εγκαταστάσεων. Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα φυσικής υποβολής της δήλωσης στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών ή στην Πυροσβεστική Υπηρεσία σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η διευκόλυνση αυτή αφορά άτομα ηλικίας άνω των 67 ετών, άτομα με αναπηρία, περιπτώσεις ανωτέρας βίας και φυσικών καταστροφών, καθώς και περιόδους γενικευμένης δυσλειτουργίας της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Τέλος, η ασφαλής συλλογή και μεταφορά των προϊόντων καθαρισμού βαρύνει τους ίδιους τους υπόχρεους πολίτες ατομικά.
Σημαντικό είναι οι πολίτες να γνωρίζουν ότι είναι υπεύθυνοι και για τη μεταφορά των προϊόντων καθαρισμού (κλαδιά, απορρίμματα) σε προβλεπόμενους χώρους τους οποίους υποδεικνύει ο δήμος, ανάλογα με το είδος των αποβλήτων τα οποία δύνανται να περιλαμβάνουν ιδίως κάδους βιοαποβλήτων (καφέ κάδους), πράσινα σημεία, αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων, οργανωμένους χώρους συγκέντρωσης και τους προβλεπόμενους ειδικούς χώρους ιδίως για τα προϊόντα καθαρισμού. Κατ’ εξαίρεση, προβλέπεται η συλλογή και μεταφορά των υπολειμμάτων με τα μέσα του δήμου, κατόπιν αιτήματος του υπόχρεου και με καταλογισμό της σχετικής δαπάνης στους αιτούντες.
