Την ψηφιοποίηση περισσότερων των 31 εκατομμυρίων σελίδων πολύτιμου αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών ανακοίνωσε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, υπογραμμίζοντας την αξία της συγκεκριμένης δράσης:
«Αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή διαφάνειας. H λογοδοσία της Ιστορίας θα πρέπει να στηρίζεται σε τεκμήρια. Και τα τεκμήρια αυτά οφείλουν να έχουν χαρακτήρα αντικειμενικό. Ο καθένας δικαιούται να έχει μια υποκειμενική κρίση στα πράγματα. Ο ιστορικός, ο ερευνητής, ο μελετητής, ο πολιτικός. Από την άλλη πλευρά, τα αντικειμενικά τεκμήρια που συνθέτουν την ιστορία μας είναι εκείνα πάνω στα οποία θα πρέπει να οικοδομείται η οποιαδήποτε αξιολόγηση, η οποιαδήποτε λογοδοσία».
28 μήνες
Η υλοποίηση του έργου διήρκεσε 28 μήνες και καλύπτει την περίοδο από το 1830 έως το 2010. Συνολικά υπολογίζεται πως ταξινομήθηκαν 84.000 φάκελοι, οι οποίοι θα είναι διαθέσιμοι στην ερευνητική κοινότητα από τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα της υπηρεσίας του υπουργείου Εξωτερικών (arxeio.mfa.gr) ανάλογα με τη διαβάθμισή τους, από τον προσεχή Ιούνιο. «Η ελληνική διπλωματία συν τω χρόνω έχει τεράστιες επιτυχίες να αναδείξει. Οπως επίσης έχει και ένα ιδιαίτερο ιστορικό βάρος στη διαμόρφωση όχι μόνο της σημερινής ελληνικής επικράτειας, αλλά και της θέσης της Ελλάδας στον κόσμο», επισήμανε ο υπουργός Εξωτερικών κατά την ομιλία του.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης συμπλήρωσε ότι «είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός της ψηφιοποίησης του αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών, για τον πρόσθετο λόγο ότι αποτελεί και μία βάση για την οικοδόμηση της μελλοντικής πολιτικής. Η ιστορική μνήμη είναι εκείνη η οποία στην πραγματικότητα διαμορφώνει τις συνθήκες ενός επιτυχούς μέλλοντος. Κανένας δεν οικοδόμησε με επιτυχία εάν δεν έχτισε πάνω στο παρελθόν, όχι μόνο στις μεγάλες στιγμές του παρελθόντος, κυρίως στις αποτυχίες του παρελθόντος. Γιατί η αξιολόγηση της κάθε αποτυχίας είναι ο δρόμος της αποφυγής τους στο μέλλον».
Πριν από δέκα χρόνια, με πόρους του ΕΣΠΑ, είχαν ψηφιοποιηθεί περίπου τέσσερα εκατομμύρια σελίδες. Η προσπάθεια, ωστόσο, για την ταξινόμηση του διπλωματικού αρχείου δεν είναι τωρινή και ουσιαστικά ανατρέχει δεκαετίες, ίσως και πριν από την ίδρυση του ίδιου του ελληνικού κράτους. Από το 1822 και τον αρχιγραμματέα της Επικράτειας, από τα πρώτα ελληνικά επαναστατικά Συντάγματα έως ακόμη τον Ελευθέριο Βενιζέλο με τη σύσταση της Υπηρεσίας Αρχείου. Κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής (1941-1944) το υπουργείο Εξωτερικών και κατ’ επέκτασιν όλες οι υπηρεσίες του ανέστειλαν τη λειτουργία τους, ενώ απαγορεύθηκε κάθε προσέγγιση στα αρχεία του υπουργείου. Μετά την απελευθέρωση της χώρας, η εικόνα που αυτά παρουσίαζαν ήταν τραγική: έγινε αντιληπτό ότι η συλλογή είχε εν μέρει λεηλατηθεί και επιλεκτικά καταστραφεί. Μέρος των φακέλων μεταφέρθηκε κατά την υποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής στη Γερμανία, ενώ είχαν αφαιρεθεί και καταστραφεί έγγραφα, όπως αποδείχθηκε από τα κενά που παρουσίασε το αρχείο μετά την επιστροφή του, μέσα σε σάκους, από τον αμερικανικό στρατό. Το 1945 ξεκίνησε η επαναταξινόμηση των αρχείων, για να ολοκληρωθεί πέντε χρόνια αργότερα.
Η ψηφιοποίηση 31 εκατομμυρίων σελίδων ψηφιακού αρχείου πραγματοποιήθηκε μέσα από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης.
