Το τραγικό εργατικό ατύχημα στο εργοστάσιο «Βιολάντα» στα Τρίκαλα ανέδειξε για ακόμη μία φορά τα σοβαρά και διαχρονικά κενά που υπάρχουν τόσο στους ελέγχους για την ασφάλεια και την υγεία, όσο και στην καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων. Η υποστελέχωση της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, τα χαμηλά και κατά συνέπεια μη αποτρεπτικά πρόστιμα, η ασαφής εικόνα για το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος, και κυρίως το γεγονός ότι η πρόληψη παραμένει ο «αδύναμος κρίκος» του συστήματος έρχονται και πάλι στο προσκήνιο. Και καταδεικνύουν ότι η ασφάλεια και η υγεία στους χώρους εργασίας αποτελούν διαχρονικά έναν από τους πιο υποτιμημένους δείκτες ποιότητας της εργασίας στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με έγκριτους νομικούς, το θεσμικό πλαίσιο είναι σε μεγάλο βαθμό εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Πρόσφατα, μάλιστα, το υπουργείο Εργασίας προχώρησε σε νέα νομοθετική βελτίωση. Ομως, η εφαρμογή του παραμένει αποσπασματική, με σημαντικά κενά τόσο στους ελέγχους όσο και στην καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Επιθεώρηση Εργασίας έχει περίπου 100 επιθεωρητές λιγότερους από όσους προβλέπονται και πιθανότατα πολύ λιγότερους από αυτούς που απαιτούνται. Οι οργανικές θέσεις στην Επιθεώρηση Εργασίας ανέρχονται σε περίπου 900 και σήμερα υπηρετούν λιγότεροι από 800 επιθεωρητές. Από αυτούς, επιθεωρητές υγείας και ασφάλειας είναι περίπου 230. Ειδικά, δε, στους νομούς Τρικάλων και Καρδίτσας, σύμφωνα με καταγγελίες από τους τοπικούς συνδικαλιστές, διαθέσιμοι για τη διενέργεια ελέγχων είναι μόλις τέσσερις επιθεωρητές. Οι έλεγχοι γίνονται μετά από καταγγελίες ή κάποιο ατύχημα και σπάνια είναι προληπτικοί. Κλάδοι όπως ο αγροτικός ή οι Ενοπλες Δυνάμεις και η ναυτιλία, αλλά και εργαζόμενοι με «μπλοκάκι» εξαιρούνται από ελέγχους και μετρήσεις. Και βέβαια πολλά ατυχήματα δεν δηλώνονται ποτέ.
Ετσι έχουμε στοιχεία του 2023 από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σύμφωνα με τα οποία καταγράφηκαν συνολικά 4.847 εργατικά ατυχήματα, από τα οποία 51 ήταν θανατηφόρα. Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας στην ετήσια έκθεσή της υπολογίζει τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα σε 48 το 2024, έναντι 47 το 2023 και 46 το 2022 και το 2021. Ο ΕΦΚΑ διατηρεί ετήσια δελτία εργατικών ατυχημάτων μισθωτών, αλλά τα τελευταία δημοσιευμένα δελτία αφορούν τα έτη 2021 και 2022. Εκεί φαίνεται ότι τα θανατηφόρα ήταν 51, σημαντικά αυξημένα από τα 35 του 2022. Η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ) έχει γνωστοποιήσει 149 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα που σημειώθηκαν το 2024, ενώ αρνητικό ρεκόρ με 201 θύματα καταγράφηκε για το 2025. Επίσης, από τις αρχές του 2026 έχουν υπάρξει 14 νεκροί εργαζόμενοι σε όλη τη χώρα και άλλοι 18 τραυματίες.
