Η 3η Δεκεμβρίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία. Και σ’ αυτά τα άτομα δόθηκε η ευκαιρία να μιλήσουν για το πώς βιώνουν την καθημερινότητά τους, αλλά και πώς τους αντιμετωπίζει η πολιτεία συνολικά, μέσω μιας ποσοτικής έρευνας του τακτικού βαρόμετρου δικαιωμάτων του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ). Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ 7.10.2025 και 3.11.2025, σε δείγμα 2.716 ατόμων και είναι αποκαλυπτική για τις διακρίσεις που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία ή και σπάνιες παθήσεις σε όλα τα πεδία της κοινωνικής ζωής.
Το πρώτο σημαντικό εύρημα είναι ότι τέσσερις στους δέκα ερωτηθέντες δηλώνουν ότι είναι λίγο ή καθόλου ενημερωμένοι σχετικά με τα δικαιώματά τους. Το ποσοστό των ατόμων που ενημερώνονται από δημόσιες υπηρεσίες είναι μονοψήφιο, με κύρια πηγή ενημέρωσης να θεωρείται η ΕΣΑμεΑ. Οσον αφορά την αντιμετώπιση από την ελληνική κοινωνία, το 56% θεωρεί πως η αναπηρία αντιμετωπίζεται με στερεότυπα και προκατάληψη. Ακολουθούν οι απαντήσεις «με οίκτο, λύπηση» (34%) και «αμηχανία» (33,2%). Λιγότεροι από ένας στους δέκα (8%) θεωρούν ότι αντιμετωπίζονται ισότιμα.
Στο ζήτημα της προσβασιμότητας και κινητικότητας, έξι στα δέκα άτομα δηλώνουν πως αντιμετωπίζουν «πάντα – συχνά» ή «μερικές φορές» εμπόδια προσβασιμότητας στον δημόσιο χώρο και σε δημόσιες υπηρεσίες, όπως οι δομές υγείας. Επιπλέον, το ποσοστό όσων χρειάζονται αμαξίδιο αλλά δεν το διαθέτουν αγγίζει το 63%. Πέρα από τη φυσική προσβασιμότητα, λίγο πάνω από επτά στους δέκα των ερωτηθέντων δηλώνουν πως δεν διαθέτουν υποστηρικτική τεχνολογία για πλοήγηση στο Διαδίκτυο, γεγονός που οδηγεί σε ψηφιακή απομόνωση.
Σημαντικό στοιχείο της έρευνας είναι και ο εργασιακός αποκλεισμός, ιδιαίτερα στις πιο παραγωγικές ηλικίες. Πάνω από οκτώ στους δέκα μέχρι 25 ετών και σχεδόν το 50% των ατόμων 25-34 ετών δηλώνουν πως δεν έχουν εργαστεί ποτέ. Ενώ, μόνο ένας στους τρεις δηλώνει πως είναι ενταγμένος στην εργασία. Οι απολαβές είναι επίσης ένα κρίσιμο θέμα. Οι μισοί ακριβώς από τους ερωτηθέντες απάντησαν ότι διαθέτουν μηνιαίο ατομικό εισόδημα έως 385 ευρώ.
Ως αποτέλεσμα, οκτώ στους δέκα βασίζονται στη βοήθεια του οικογενειακού ή του φιλικού περιβάλλοντος για την κάλυψη των καθημερινών τους αναγκών και την ανεξάρτητη διαβίωση. Παρόλο που το μέτρο του «προσωπικού βοηθού» κινείται στη σωστή κατεύθυνση, μόνο το 3,3% του δείγματος, δηλαδή 90 άτομα, κάνει χρήση της συγκεκριμένης υπηρεσίας. «Η καθολική επέκταση του μέτρου κρίνεται επιτακτική», αναφέρει η ΕΣΑμεΑ.
Σε περιπτώσεις παραβίασης των δικαιωμάτων τους, επτά στους δέκα δηλώνουν ότι δεν απολαμβάνουν την αποτελεσματική προστασία των νόμων και της Δικαιοσύνης. Τέλος, μεγάλη ανησυχία προκαλεί το πολύ μικρό ποσοστό των ατόμων –τρεις στους δέκα– τα οποία, αφού δέχτηκαν σωματική – σεξουαλική βία, κατήγγειλαν το περιστατικό στην αστυνομία.
